Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 27 stycznia 1993 r., II SA 894/92

Teza

Przepis art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 253/ nie dotyczy spółek już utworzonych, nawet gdy zamierzają rozszerzyć działalność.

Uzasadnienie

Spółka rozpoczęła działalność gospodarczą na terytorium RP na podstawie decyzji z dnia 2 listopada 1990 r. wydanej przez Prezesa Agencji ds. Inwestycji Zagranicznych, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./.

W dniu 23 maja 1991 r. wpłynął do prezesa Agencji ds. Inwestycji Zagranicznych wniosek Spółki o zezwolenie na rozszerzenie działalności gospodarczej o dziedzinę "pozyskiwanie /eksploatacja/ borowiny leczniczej".

W dniu 27 czerwca 1991 r. wpłynął następny wniosek o zezwolenie na rozszerzenie działalności o dziedziny:

1/ przemysł spożywczy - przetwórstwo rolno-spożywcze, produkcja soków owocowych, napojów chłodzących, gazowanych i syropów;

2/ połowy ryb dalekomorskie i oceaniczne. Przetwórstwo rybne.

Prezes Agencji ds. Inwestycji Zagranicznych decyzją z dnia 15 lipca 1991 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie powyższych wniosków jako bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, że z dniem 4 lipca 1991 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym, utraciła moc ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych, a w związku z tym brak jest podstawy prawnej do wydawania decyzji o rozszerzenie przedmiotu działalności Spółki.

Wniosku Spółki z dnia 25 lipca 1991 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy w powyższym przedmiocie Prezes Agencji ds. Inwestycji Zagranicznych nie uwzględnił i decyzją z dnia 7 września 1991 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu tej decyzji wyrażono pogląd, że przepis art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym ogranicza zakres rozpatrywania spraw na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. jedynie do wniosków "o wydanie zezwolenia na utworzenie spółek". W określeniu tym nie mieszczą się wnioski o zezwolenie na rozszerzenie działalności spółek już istniejących. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby czynności, o które wystąpiła Spółka, zostały dokonane na podstawie obecnie obowiązujących przepisów o spółkach zagranicznych.

Spółka zaskarżyła powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącej, brak jest zasadnych przyczyn, dla których sytuacja jednostek ubiegających się o wydanie zezwolenia na utworzenie spółki miałaby być korzystniejsza od sytuacji jednostek już działających.

Skarżąca argumentuje, że w wypadku uzyskania zezwolenia na rozszerzenie działalności, wydanego na podstawie przepisów obowiązujących w dniu złożenia wniosków, byłaby zwolniona od płacenia podatku dochodowego. natomiast w wypadku rozszerzenia działalności w sposób sugerowany w zaskarżonej decyzji, musiałaby podatek taki płacić.

W odpowiedzi na skargę Minister Przekształceń Własnościowych wniósł o oddalenie skargi. W piśmie tym podtrzymano dotychczasowe stanowisko, że w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. mogą być rozpatrywane tylko te wnioski złożone przed wejściem w życie ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym, które dotyczą wydania zezwolenia na utworzenie spółki. (...)

W odpowiedzi na skargę podniesiono ponadto, że w myśl obowiązujących obecnie przepisów, na rozszerzenie działalności wnioskowanej przez skarżącą Spółkę, nie jest potrzebne uzyskanie zezwolenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Podstawowy i jedyny problem prawny występujący w sprawie niniejsze, dotyczy interpretacji przepisu art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym.

Minister Przekształceń Własnościowych, posługując się wykładnią gramatyczną twierdzi, że rozpatrzeniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych podlegają jedynie te wnioski złożone przed dniem 4 lipca 1991 r., które dotyczą zezwoleń na utworzenie nowych spółek.

Skarżąca Spółka uważa natomiast. że w ww. trybie winny być rozpatrywane wszystkie wnioski złożone przed wejściem w życie omawianej ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r., które dotyczą także rozszerzenia działalności spółek już istniejących, utworzonych wcześniej na podstawie zezwoleń wydanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska strony skarżącej.

Gdyby ustawodawca zamierzał po wejściu w życie ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. poddać działaniu ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. wszystkie, nie rozpoznane dotychczas wnioski dotyczące "prowadzenia działalności podmiotów gospodarczych z udziałem podmiotów zagranicznych", to niewątpliwie dałby temu odpowiedni wyraz w ustawie.

Tymczasem z treści art. 43 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. wynika, że w trybie i na zasadach określonych w uchylonej już ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. mogą być rozpatrywane jedynie te nie rozpoznane dotychczas wnioski, które dotyczą tworzenia spółki.

Oznacza to, że wnioski spółek już utworzonych i prowadzących działalność gospodarczą przepisem art. 43 ust. 2 cyt. ustawy objęte nie zostały.

Powyższy przepis jako stanowiący wyjątek od zasady opierania rozstrzygnięć na przepisach obowiązujących w dacie podejmowania decyzji, nie mógł być rozszerzająco interpretowany.

Takie odczytanie cytowanego przepisu zgodne jest z zasadami wykładni gramatycznej. Nie pozostaje też w sprzeczności z treścią art. 43 ust. 3 tejże ustawy, gdyż nie pogarsza warunków określonych w udzielonych już zezwoleniach.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.