Uzasadnienie
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia 16 lutego 1981 r. nr BP-193-27/81 stwierdził brak podstaw do uznania wirusowego zapalenia wątroby, stwierdzonego u lek. med. Romualda Z. - pracownika ZOZ w B., zatrudnionego w charakterze kierownika Gminnego Ośrodka Zdrowia w O., za chorobę zawodową, z braku "związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a zaistniałym schorzeniem".
W odwołaniu od tej decyzji Romuald Z. podniósł, że stykając się z różnymi pacjentami podczas dyżurów oddziałowych, operacji, zabiegów i pomocy doraźnych, był stale narażony na tę chorobę, gdyż większość pacjentów nie ma oznaczonego Hbs i trudno wykluczyć, że wśród nich byli nosiciele wirusowego zapalenia wątroby. O zawodności badań laboratoryjnych świadczyć może jego przypadek: podczas leczenia rozpoznanego wirusowego zapalenia wątroby kolejne badania potwierdzały lub wykluczały istnienie tej choroby.
Państwowy Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podając w motywach, że "aktualnie obowiązujące kryteria uznawania wirusowego zapalenia wątroby za chorobę zawodową u pracowników służby zdrowia uzależniają stwierdzenie choroby zawodowej od udowodnionego kontaktu z materiałem zakaźnym lub chorym na wirusowe zapalenie wątroby", a takich kontaktów w tej sprawie nie ustalono.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Romuald Z. podał wypadki kontaktu z osobami chorymi na wirusowe zapalenie wątroby, zarzucając jednocześnie organom brak wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym wszystkich możliwości jego zachorowania w związku z charakterem wykonywanej pracy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny przekazał szczegółowe wyniki postępowania dowodowego, które wykluczały, jego zdaniem, możliwość zarażenia się skarżącego od podanych w skardze pacjentów, i wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Paragraf 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1974 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 45 poz. 271/ za choroby zawodowe uznaje choroby wymienione w załączniku do tego rozporządzenia, jeżeli spowodowane zostały wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na ich powstanie. Jednocześnie par. 7 ust. 1 i par. 10 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia określają kierunki i zakres postępowania dowodowego w sprawie uznania choroby za zawodową. pierwszy z wymienionych przepisów dotyczy rozpoznania rodzaju choroby i warunków pracy pracownika, drugi - kwalifikowania wyniku rozpoznania klinicznego.
W razie ustalenia, że rodzaj choroby stwierdzonej u pracownika mieści się w wykazie chorób wymienionych w załączniku do rozporządzenia, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażających na powstanie tej choroby, organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenia za chorobę zawodową, chyba że w sposób nie budzący wątpliwości zlokalizowano źródło zakażenia w miejscu lub środowisku nie związanym z pracą zawodową pracownika.
Wymienione przepisy nie dopuszczają możliwość stosowania innych kryteriów uznawania chorób za zawodowe, a zwłaszcza uzależnienia decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej od wskazania i udowodnienia przez pracownika źródła zakażenia.
Podobny wypadek ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący, niosąc pomoc lekarską pacjentom leczącym konkretne schorzenie /zwłaszcza w systemie pomocy doraźnej/, styka się z nimi jedynie okazjonalnie. Postępowanie zmierzające do lokalizacji źródła zakażenia musi być prowadzone przez służby sanitarne po to, by zapobiec dalszym zachorowaniom, sprowadzanie natomiast lub wykorzystanie takiego postępowania do domowy uznania choroby za zawodową jest nieporozumieniem.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa, w związku z par. 1 i par. 7 ust. 1 oraz par. 10 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia orzekł, jak w sentencji.