Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 9 września 1983 r., II SA 937/83

Teza

Przepisy prawa administracyjnego ograniczające swobody obywateli mogą być stosowane tylko w granicach niezbędnych do osiągnięcia celu ustawy. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji państwowej obowiązek m.in. podejmowania wszelkich starań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, umożliwienie stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz do wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji tych okoliczności, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej /art. 7, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1 oraz art. 107 par. 3 Kpa/.

Sentencja

1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przepadku czasopisma
2. oddala skargę w części przepadku dodatku specjalnego.

Uzasadnienie

Bezspornym jest, że załączona wkładka do czasopisma "National Geographic" z kwietnia 1982 r. zawiera artykuły o treściach szkodliwych w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1975 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 10 poz. 56 ze zm./, a zatem podlega przepadkowi w myśl art. 13 ust. 3 tej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast stanowiska organów celnych o konfiskacie pozostałej części czasopisma i uznał trafność podnoszonego przez skarżącego zarzutu o braku uzasadnienia do orzeczenia o przepadku całego czasopisma. W sytuacji, gdy przepis prawa przewiduje możliwość orzeczenia przepadku towaru, to nie oznacza to jednak, że orzeczenie przepadku może być postanowione w sposób dowolny przez uprawniony organ administracji państwowej. W rozpoznawanej sprawie nie dołączono do materiału dowodowego opinii biegłego, z której wynikałoby, że również w samym czasopiśmie zawarte są artykuły o treściach zakazanych w rozumieniu art. 13 ust. 1 Prawa celnego.

Organ II instancji z naruszeniem art. 10 par. 1 Kpa odmówił stronie wzięcia udziału w postępowaniu i uniemożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, przez co naruszona została zasada słusznego interesu strony, a także i interesu społecznego /art. 7 Kpa/. Postępując w taki sposób organ sam siebie pozbawił możliwości zapoznania się ze stanowiskiem strony oraz możliwości ustosunkowania się do niego w uzasadnieniu decyzji.