Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z [...].08.2020 r., znak [...], na podstawie art. 123 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 oraz art. 61a § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej powoływana jako kpa) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), po rozpatrzeniu zażalenia K. K. (dalej określany jako Skarżący) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z [...].06.2020 r., znak: [...], którym odmówił on wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego na E. i K. K. decyzji [...] z [...].03.2014r. polegającego na dostarczeniu inwentaryzacji robót budowlanych związanych z usytuowaniem urządzenia dźwigowego na fundamencie betonowym na działce nr [...] w m. W. N. gm. W. wraz z oceną techniczną wykonanego fundamentu betonowego - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że PINB we W. prowadził postępowanie administracyjne, w toku którego wydał dwie decyzje, tj.:
decyzję z dnia [...].03.2014 r., znak: [...], nakładającą obowiązek na E. i K. K. dostarczenia do inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych związanych z usytuowaniem urządzenia dźwigowego na fundamencie betonowym, na dz. nr [...] we wsi W. N., gm. W., wraz z oceną techniczną wykonanego fundamentu betonowego - w terminie do 24.03.2014 r.;
decyzję z [...].04.2014 r., znak: [...], stwierdzającą wykonanie obowiązku nałożonego ww. decyzją z [...].03.2014 r.
Z uwagi na występujące liczne uchybienia w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu oraz rażące naruszenie art. 51 Prawa budowlanego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. [...].01.2019 r. wydał dwie decyzje, tj.: znak: [...], stwierdzającą nieważność decyzji PINB we W. z [...].03.2014 r., znak: [...] (utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.) oraz decyzję znak: [...], stwierdzającą nieważność decyzji PINB we W. z [...].04.2014 r., znak: [...] (od której nie zostało wniesione odwołanie).
Wyeliminowanie powyższych decyzji z obrotu prawnego obligowało organ I instancji do rozpatrzenia sprawy dotyczącej fundamentu betonowego pod urządzenie dźwigowe od początku, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zatem, ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia zgodności z Prawem budowlanym usytuowania urządzenia dźwigowego na fundamencie betonowym oraz postanowieniem z [...].06.2019 r., znak: [...], zawiesił wszczęte z urzędu postępowanie do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi E. i K. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].04.2019 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] WINB w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB we W. z [...].03.2014 r., znak: [...].
Następnie do PINB we W. wpłynął wniosek Skarżącego z [...].07.2019 r. o wszczęcie postępowania dotyczącego stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego na E. i K. K. przez PINB we W. decyzją [...] z [...].03.2014 r.
W związku z powyższym PINB we W. postanowieniem z [...].06.2020 r., znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na brak przysługiwania Skarżącemu przymiotu strony postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 61a § 1 kpa, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści cyt. przepisu wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich stanowi brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa), a drugą jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania (przesłanka przedmiotowa), przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane.
W orzecznictwie przyjmuje się, że powołany przepis w zakresie, w jakim na podstawę odmowy wszczęcia postępowania wskazuje, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sposób oczywisty wynika, że wnoszący je podmiot nie ma interesu prawnego, którego mogłoby dotyczyć postępowanie. Natomiast w sytuacji, gdy ustalenie istnienia interesu prawnego bądź związków takiego interesu z postępowaniem, którego wszczęcia domaga się żądający, wymaga podjęcia określonych czynności czy dokonania złożonego procesu wykładni, to muszą być one dokonane wyłącznie w toku postępowania administracyjnego.
Natomiast w niniejszej sprawie PINB we W., aby stwierdzić, czy wnioskodawca posiada interes prawny do występowania z przedmiotowym wnioskiem o wszczęcie postępowania, [...].06.2020 r. przeprowadził kontrolę w celu sprawdzenia stanu zabudowy nieruchomości nr [...], stwierdzając, że stan nieruchomości nie uległ zmianie, a jej właściciele nie prowadzą obecnie działalności gospodarczej w postaci usług kamieniarskich. Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji uznał, że nie można stwierdzić, że urządzenie dźwigowe mające służyć na potrzeby "działalności zakładu kamieniarskiego" - jak wskazuje Skarżący - jest uciążliwe dla terenów sąsiednich nieruchomości.
Ponadto, organ I instancji w celu weryfikacji stanowiska wnioskodawcy, że posiada on interes prawny w niniejszej sprawie, który wynika z przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w szczególności § 9 pkt 5 MPZP, pismem z [...].06.2020 r. wystąpił do Urzędu Gminy W. o udostępnienie kserokopii lub odpisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu.
Tym samym należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, która uzasadniałaby wydanie przez organ I instancji postanowienia odmawiającego wszczęcie postępowania. Nie można uznać bowiem, że w niniejszej sprawie brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty, bowiem nie wynika to wprost z podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania i nie był znany organowi w chwili złożenia przedmiotowego wniosku, a weryfikacja tych twierdzeń wymagała przeprowadzenia czynności wyjaśniających. Wobec tego należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone, a organ winien wszcząć postępowanie i wydać stosowną decyzję administracyjną.
Jednakże, ze względu na to, że organ I instancji wskazał również na wystąpienie drugiej przesłanki, tj. przesłanki przedmiotowej, organ odwoławczy uznał, że zaskarżone postanowienie należy utrzymać w mocy. Wystąpienie w sprawie przesłanki przedmiotowej, tj. zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, o których mowa w art. 61a § 1 kpa, obejmuje takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Jednakże, okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie.
Należy podkreślić, że obecnie nie istnieją w obrocie prawnym wydane przez PINB we W. decyzje z [...].03.2014 r. oraz z [...].04.2014 r., dlatego też brak jest podstaw do żądania od organu nadzoru budowlanego I instancji prowadzenia działań zmierzających do wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją z [...].03.2014 r. Zatem wszczęcie przez organ I instancji postępowania, którego żąda w swym wniosku Skarżący, tj. dotyczącego stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego przez PINB we W. decyzją [...] z [...].03.2014 r. nie znajduje uzasadnienia.
Tym samym, pomimo wyżej wskazanych nieprawidłowości [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uznał, że postanowienie organu I instancji należało utrzymać w mocy z uwagi na wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanki przedmiotowej, czyniącej wniosek Skarżącego bezpodstawnym.
Skargę na powyższe postanowienie złożył Skarżący, wskazując, że głównym zadaniem organów nadzoru budowlanego jest czuwanie nad przestrzeganiem przepisów Prawa budowlanego, a w tym wypadku ustaleniem, czy obiekt w postaci urządzenia dźwigowego na fundamencie betonowym został wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę, które powinno poprzedzić jego wykonanie, i zapisami MPZP. Skarżący szeroko przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, zarzucając organowi naruszenie art. 8 § 1 i 2 i art. 77 § 1 kpa. Skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia [...] WINB z [...].08.2020 r., jak i poprzedzającego go postanowienia PINB we W. z [...].06.2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie była zasadna.
Podkreślenia wymaga, co wprost wynika z treści wniosku Skarżącego z [...].07.2019 r., w oparciu o który organ prowadził postępowanie, Skarżący wnosił o wszczęcie postępowania dotyczącego stwierdzenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB we W. z [...].03.2014 r., znak [...]. Bezsporne jest i wynika to z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, że ww. decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek decyzji [...] WINB z [...].01.2019 r., znak [...], utrzymanej następnie w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].04.2019 r., znak [...]. Zatem w dacie złożenia przez Skarżącego ww. wniosku istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja eliminująca decyzję z [...].03.2014 r., w oparciu o którą Skarżący żądał wszczęcia postępowania.
Zgodnie z art. 61a § 1 zd. 1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo wywiódł, że, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn, a konkretnie z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, której wykonania domagał się Skarżący.
Wyjaśnić przyjdzie Skarżącemu, że Sąd w niniejszej sprawie był ograniczony do jej przedmiotu, a tym była odmowa wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB we W. z [...].03.2014 r., znak [...], i nie był władny do oceny całokształtu postępowania w przedmiocie urządzenia dźwigowego na fundamencie betonowym na działce nr [...] w m. W. N. gm. W. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były bezzasadne i skarga w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) podlegała oddaleniu.
Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.