Uzasadnienie
Marszałek Województwa K.- P. dnia... 2013 r. decyzją... na podstawie art. 21, art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z zm.), art. 104 Kpa orzekł wobec skarżącej A. G. o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalonych decyzją Marszałka Województwa K.-P. z dnia...2013 r. nr... wraz z odsetkami.
SKO w T. po rozpatrzeniu odwołania A. G. decyzją z... 2013 r. (...) na podstawie art. 30 ust. 9 ww. ustawy z 28 listopada 2003 r. oraz art. 138 § 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję Marszałka wywodząc, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące rodziny, które uzasadniałyby umorzenie nienależnie pobranych świadczeń.
Na powyższą decyzję A. G. złożyła skargę, wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie należności, przedstawiając okoliczności, w których pobrała nienależne świadczenie, wskazując na swoją sytuacją rodzinną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast stosownie do przepisów art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy natomiast wynika, że decyzją z dnia...2013 r., nr... Marszałek Województwa K.-P. na podstawie przepisów art. 21, art. 23 a ust. 9 w związku z art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, uznał, iż świadczenia rodzinne przyznane na okres zasiłkowy... w formie: 1. zasiłku rodzinnego....2005 r. do....2006 r. na W. G., w kwocie 43 zł miesięcznie i na M. G. w kwocie 43 zł miesięcznie, 2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na M. G., od....2006 r. do....2006 r. w kwocie 173,40 zł oraz od....2006 r. do....2006 r. w kwocie 400 zł wypłacone A. G. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia...2004 r. nr... są świadczeniami nienależnie pobranymi i podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Suma nienależne pobranych świadczeń rodzinnych wynosi 2.547,40 zł z ustawowymi odsetkami.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją SKO w T. z.... 2013 r. (nr...) po rozpatrzeniu odwołania A. G. od ww. decyzji z... 2013 r. Decyzja ta nie została zaskarżona do sądu administracyjnego.
Z akt wynika, że... 2013 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącej A. G. o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń z uwagi na jej aktualną sytuację bytowo – rodzinną. We wniosku opisała także okoliczności w których doszło do wypłaty świadczeń rodzinnych uznanych za nienależnie pobrane.
W związku z tym należy przede wszystkim stwierdzić, że przepis art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 z 2006 r. z późn. zm.) stanowi, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń łącznie z odsetkami w całości lub części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodzinny. Przepis ten – co wino być oczywiste - nie nakłada więc obowiązku umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, ale daje wskazanemu organowi wyłącznie takie uprawnienie, jeżeli wystąpią pewnego rodzaju okoliczności, których ocena należy do orzekającego organu. Użyty zaś w nim przez ustawodawcę zwrot "może" wyraźnie wskazuje, że wydane na jego podstawie decyzje administracyjne mają charakter uznaniowy.
W orzeczeniach sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślono na, że zwrot "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny" to całokształt sytuacji materialnej, zdrowotnej, jak życiowej wnioskodawcy. Rozpoznając wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń organy powinny dokonać oceny, czy sytuacja życiowa wnioskodawcy, w tym stan rodzinny, wiek, niepełnosprawność, stan zdrowia mieszczą się w ustawowym pojęciu "szczególnie uzasadnionych okoliczności. Natomiast sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin (vide m.in. wyrok tut. sądu z 26 października 2010 r. – II SA/Bd 775/10).
W ocenie Sądu rozpoznającego skargę A. G. organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji (podobnie jak wcześniej organ pierwszej instancji w swojej decyzji z... 2013 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją) przeprowadził wszechstronną i prawidłową ocenę czy zachodzą wskazane w przywołanym przepisie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych okoliczność i stanowisko swoje uzasadnił zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 Kpc. Organ prawidłowo uznał, że w sytuacji rodzinny skarżącej nie zaszły żadne szczególne okoliczności. Taka ocena, zdaniem Sądu jest uzasadniona i znajduje swe potwierdzenie w świetle akt sprawy. Nie nosi też cech dowolności. Ma bowiem swoje podstawy w zebranych dowodach, a skarżąca zdaniem Sądu nie wykazała zaistnienia żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które należałoby zostać potraktowane. W toku postępowania organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.), a także, zgodnie z art. 77 § 1 Kpa w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, respektując również pozostałe zasady ogólne postępowania administracyjnego zawarte w przepisach art. 6-15 Kpa. Nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy wobec braku jakichkolwiek przesłanek wskazanych treścią przywołanych wyżej przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- na podstawie art. 151 tej ustawy Sąd skargę oddalił.