Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] 2004 r., nr [...], wydaną na podstawie przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy z dnia 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 147 z 2002 r., poz. 1231 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o wychowaniu w trzeźwości" oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania "M." Sp. z o.o. w T. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2004 r., nr [...] cofającej zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% alkoholu w sklepie ogólnospożywczym w T., przy ul. [...] z powodu sprzedaży napoju alkoholowego osobie nieletniej – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] 2004 r. patrol Straży Miejskiej zauważył młodego mężczyznę wychodzącego ze sklepu "M." przy ul. [...] w T., trzymającego reklamówkę z trzema puszkami piwa, które następnie przekazał jeszcze młodszym chłopcom. Po zatrzymaniu chłopców okazało się, że osobą nieletnią był zarówno kupujący piwo (data ur. [...] 1987 r.), jak i dwaj pozostali chłopcy (rocznik 1989 i 1988), którym piwo to zostało przekazane. Do faktu sprzedaży piwa nieletniemu przed strażnikami Straży Miejskiej w T. przyznała się ekspedientka ze sklepu przy ul. [...] – Dorota Z., a następnie potwierdziła tę okoliczność podczas przesłuchania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji w dniu [...] 2004 r. Z protokołu przesłuchania, przy którym obecni byli Dyrektor Zarządu "M." Sp. z o.o. z T. oraz Kierownik sklepu przy ul. [...] w T. wynika, że Dorota Z. w dniu [...] 2004 r. o godz. 12.30. sprzedała trzy puszki piwa mężczyźnie, który wyglądał na ok. 19-20 lat. Ekspedientka nie miała żadnych wątpliwości, że jest to osoba pełnoletnia, dlatego nie poprosiła go o okazanie dowodu tożsamości.
Wobec powyższych ustaleń, zdaniem Kolegium, bezsporne jest, że w dniu [...] 2004 r. w sklepie przy ul. [...] doszło do sprzedaży piwa osobie nieletniej, co jest jednoznaczne z naruszeniem zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w przepisie art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i skutkować musi cofnięciem zezwolenia.
Skargę na powyższą decyzję złożyła "M." Sp. z o.o. w T., zarzucając jej:
- 1. naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości przez przyjęcie, że przepis ten przewiduje nakaz cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu w przypadku stwierdzenia jednorazowej i niezawinionej sprzedaży alkoholu osobie nieletniej;
- 2. sprzeczność istotnych ustaleń decyzji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przez przyjęcie za bezsporne, że w dniu [...] 2004 r. w sklepie skarżącego doszło do sprzedaży alkoholu nieletniemu;
- 3. brak wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w szczególności przez brak wskazania dowodów, na których organ oparł się przy wydawaniu decyzji oraz przez brak ustosunkowania się do istotnych zarzutów odwołania (brak wylegitymowania osoby, którą uznano za nieletnią).
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2004 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano przede wszystkim na naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 10 § 1 k.p.a. polegające na tym, że strona przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie przez ten organ, o fakcie zakończenia czynności nie została powiadomiona, nie pouczono jej też o prawie zapoznania się z aktami oraz o tym, że jest uprawniona do złożenia oświadczenia końcowego. Stwierdzono, że zaistniałe uchybienia doprowadziły do błędnych ustaleń stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, twierdząc że z treści przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie wynika, aby do zastosowania przewidzianej tym przepisem sankcji konieczne było ustalenie powtarzającej się sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim oraz że zeznanie ekspedientki, iż kupujący piwo mężczyzna wyglądał na około 19-20 lat, więc sprzedaży piwa dokonała w dobrej wierze, nie zdając sobie sprawy z tego, że sprzedaje je osobie nieletniej, nie może mieć wpływu na podjęte przez organ rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podstawę materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do sądu decyzji administracyjnej stanowi przepis art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Zgodnie z tym przepisem zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym stwierdzić należy, że wykładnia celowościowa, logiczna, a także gramatyczna tego przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca mówiąc o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, miał na myśli nie jednorazowe działanie i to jeszcze nie zawinione, a więc sporadyczny przypadek, ale powtarzające się zdarzenia.
Ponadto przez sprzedaż alkoholu nieletniemu należy rozumieć świadomą sprzedaż alkoholu nieletniemu (wyrok z dnia 07.07.1998 r., sygn. akt II SA 714/98 Lex nr 43185, zachowujący aktualność dla dzisiejszego brzmienia przepisu art. 18).
W niniejszej sprawie bezspornie sprzedaż alkoholu osobie podającej się za nieletnią miał miejsce jeden raz. Ponadto zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala, w ocenie Sądu, na jednoznaczne stwierdzenie, iż zakupu dokonała rzeczywiście osoba nieletnia – wszelkie dane personalne w tym datę urodzenia patrol Straży Miejskiej w T. uzyskał na podstawie ustnych informacji od osób ujętych, których w żaden sposób nie zweryfikowano i choć trudno przyjąć, że w tej sytuacji osoba ujęta przez Straż podawałaby informacje co do daty swego urodzenia nieprawdziwe, zaniżając swój wiek, to jednak nie można wykluczyć, że teoretycznie jest to możliwe, a nawet mogłoby to być działaniem celowym, zmierzającym do przysporzenia kłopotów osobie prowadzącej sklep. Jeżeli jednak przyjąć, że osoba, której sprzedano alkohol urodziła się [...] 1987 r., to oznacza to, iż w dniu [...] 2004 r., kiedy to zdarzenie miało miejsce miała ona 17 lat i 5 miesięcy.
Do pełnoletniości brakowało jej 7 m-cy. Nie zawsze wygląd zewnętrzny oddaje dokładnie rzeczywisty wiek. Nie można wykluczyć, że osoba kupując alkohol wyglądała na co najmniej 18 lat. W toku postępowania administracyjnego tego nie ustalono, pomimo że w aktach sprawy znajduje się protokół z przesłuchania ekspedientki, która sprzedała alkohol i która stwierdza w nim, że mężczyzna, który kupował alkohol wyglądał na 19-20 lat, tak że nie miała żadnych wątpliwości, że jest to osoba pełnoletnia. Gdyby przyjąć, iż zeznania jej są wiarygodne, to nie można by było przypisać jej, iż świadomie dokonała sprzedaży alkoholu osobie nieletniej. Nie zostałaby więc spełniona jedna z przesłanek, od których cofnięcie zezwolenia zależy.
Przedstawione powyżej naruszenia przepisów prawa, zarówno materialnego (art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości), jak i procesowego (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.), jako mające wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1a, c i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej zobowiązany będzie wszechstronnie rozważyć wszystkie okoliczności towarzyszące zdarzeniu, które je wywołało, a mianowicie fakt jednorazowej sprzedaży alkoholu, kwestie rzeczywistego wieku kupującego oraz to czy na swój wiek wyglądał i czy ekspedientka sprzedała alkohol nieletniemu z pełną tego faktu świadomością.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 135, a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 cytowanej powyżej ustawy z dnia 30.08.2002 r.