Uzasadnienie
Orzeczeniem nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. z dnia [...] 2006 r. Filip N. został uznany za zdolnego do służby wojskowej z kategorią zdrowia "A". W skierowaniu do wyżej wymienionej Komisji wskazano, na podejrzenie narkomanii. Komisja rozpoznając u wyżej wymienionego zaburzenia osobowości nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, wyprysk przewlekły rąk, liczne znamiona barwnikowe i przebyte kilkakrotnie wstrząśnienie mózgu bez następstw określone odpowiednio w § 68 pkt 1, § 2 pkt 2, §2 pkt 1 i bez § załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 151, poz. 1595) stwierdziła, iż stan zdrowia umożliwia Filipowi N. odbycie służby wojskowej.
Odwołując się od powyższego orzeczenia Filip N. podniósł, iż podczas badania nie uwzględniono faktu jego uzależnienia od środków psychoaktywnych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wydała w dniu [...] 2006 r. orzeczenie nr [...] utrzymujące w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji wskazał, iż Filip N. nie przedłożył żadnych dokumentów, potwierdzających, iż jest leczony z powodu uzależnienia od środków psychoaktywnych, ani że stosował kiedykolwiek takie środki. W wywiadzie badania psychiatrycznego przeprowadzonego przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia nie ma wzmianki o stosowaniu przez wyżej wymienionego środków psychoaktywnych. U strony rozpoznano natomiast zaburzenia osobowości powodujące nieznacznie upośledzenie zdolności adaptacyjnych. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie istniała potrzeba ponownego badania komisyjnego, a zebrany materiał dowodowy przemawiał za utrzymaniem w mocy zaskarżonego orzeczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Filip N. zarzucił, iż nieprawidłowe jest żądanie od niego przedstawienia dokumentacji leczenia z powodu uzależnienia od środków psychoaktywnych, gdyż obowiązkiem Komisji jest dokonanie w tym zakresie ustaleń na podstawie badania. Podniósł również, iż badający go psychiatra, całkowicie zignorował zamieszczoną na skierowaniu Wojskowej Komendy Uzupełnień adnotację o podejrzeniu narkomanii. Natomiast lekarz przyjmujący w imieniu komisji wyniki badań ograniczył się jedynie do pouczenia skarżącego o negatywnych skutkach zażywania narkotyków. Zdaniem wyżej wymienionego przeprowadzone badanie było niekompletne i niedokładne, co miało wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia. Załączając do skargi pozytywny wynik badania moczu na zawartość amfetaminy z dnia [...] 2006 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności wydanych orzeczeń i ponowienie badań.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz wskazując, iż przedłożony wraz ze skargą jeden pozytywny wynik badania moczu na obecność amfetaminy, przy braku dokumentacji leczenia z ośrodka leczenia uzależnień, potwierdza jedynie istnienie rozpoznanych zaburzeń osobowości. Zdaniem organu skarżący jest skłonny podejmować działania ukazujące go w niekorzystnym świetle w imię osiągnięcia doraźnych celów.
Nadto organ powołał się na orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w S. z 1999 r., która rozpoznała u badanego identyczne zaburzenia osobowości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza że kontrola ta sprowadza się do oceny, czy wydając rozstrzygnięcie organ nie naruszył prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób wpływający na jego treść. Poza tym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) sąd przy dokonywaniu powyższej oceny nie jest związany granicami skargi, to jest posiada uprawnienie wykroczenia poza podnoszone w skardze zarzuty i reagowania na niedostrzeżone przez skarżącego wadliwości kontrolowanego aktu.
Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało wziąć pod uwagę z urzędu.
W sprawie zaliczenia poborowego do określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej w oparciu o rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) mają zastosowanie w zakresie nie uregulowanym w tym rozporządzeniu, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego normujące zasady i tryb procedury.
Wyrażona w art. 7 i 77 § 1 kpa zasada prawdy obiektywnej obliguje wojskową komisję lekarską do wszechstronnego, wyczerpującego wyjaśnienia przed wydaniem orzeczenia wszystkich okoliczności służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zasada ta odnosi się także do rozpatrującej odwołanie wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia, która w kwestii zdolności do czynnej służby wojskowej zajmuje stanowisko przede wszystkim na podstawie dokumentacji otrzymanej z terenowej komisji lekarskiej (§ 18ust. 4 rozporządzenia).
W wystawionym przez Wojskową Komisję Uzupełnień w S. skierowaniu Filipa N. do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej zamieszczona została informacja, iż poborowy orzeczeniem nr [...] Powiatowej Komisji Lekarskiej w S. uznany został w 1999 r. za, zdolnego do służby wojskowej z kategorią zdrowia A. Na powyższą informację powołała się Komisja Rejonowa w udzielonej odpowiedzi na skargę.
Z dokumentacji znajdującej się w aktach Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. nie wynika, by wskazane orzeczenie nr 998 zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W aktach tych brak jest także jakiejkolwiek wzmianki, iż potrzeba i zarazem podstawa do wydania dodatkowego, obok wyżej wymienionego, orzeczenia dotyczącego zdolności Filipa N. do czynnej służby wojskowej wiąże się z kierowaniem go obecnie do jednego z rodzajów służby wymienionych w § 9 rozporządzenia, wymagających odmiennych, szczególnych predyspozycji zdrowotnych, ocenianych według szóstej kolumny załącznika nr 2 do rozporządzenia w jego brzmieniu obejmującym w dacie orzekanie komisji.
O ile tego rodzaju przypadek w niniejszej sprawie nie zachodzi, prowadzenie postępowania administracyjnego w trybie zwykłym, unormowanym w przepisach rozdziałów 1-10 działu II kpa i wydanie kończącego je rozstrzygnięcia (decyzji, orzeczenia), o którym mowa w art. 104 i 138 tego kodeksu w sytuacji, gdy nadal w mocy pozostaje ostateczne orzeczenie Komisji z 1999 r., oznaczałoby naruszenie powagi rzeczy osądzonej stanowiącej podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczeń Komisji obydwu instancji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Orzeczenie ostateczne jest bowiem chronione ujętą w art. 16 § 1 kpa zasadą trwałości, która oznacza, iż postępowanie administracyjne zmierzające do jego wzruszenia może być przeprowadzone tylko w trybie i przy uwzględnieniu podstaw przewidzianych w rozdziałach 12 i 13 działu II kpa. Rozstrzygnięcie ostateczne nie naruszające przepisów prawa, jakim przypuszczalnie jest orzeczenie Powiatowej Komisji Wojskowej w S. z 1999 r. mogłoby być przy tym zmienione (uchylone) wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 155 kpa.
Brak ustaleń w przewidzianym wyżej zakresie przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską, przy zaniechaniu ich przez podległą Komisję oraz ciążącym na organie odwoławczym obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, jest równoznaczny z naruszeniem wymienionych wyżej art. 7 i 77 § 1 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynika sprawy, co uzasadnia na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylenie zaskarżonego orzeczenia tejże Komisji.