Uzasadnienie
W dniu 8 grudnia 2014r. doręczono skarżącemu M. M. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2014r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, w kwocie 100 zł, terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
W dniu 15 grudnia 2014r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie go z kosztów tego wpisu. Zarządzeniem referendarza sadowego z dnia 13 lutego 2015r. wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania, w związku z niezłożeniem wniosku w wskazanym terminie na urzędowym formularzu PPF. Wobec powyższego pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA z dnia 26 marca 2015r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 listopada 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pouczono skarżącego jednocześnie, że na zarządzenie Przewodniczącego wydziału w przedmiocie uiszczenia wpisu przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 23 kwietnia 2015r.
W dniu 30 kwietnia 2015 r. skarżący, za pośrednictwem operatora pocztowego złożył do Sądu zażalenie na doręczone mu zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, wnosząc o jego uchylenie, gdyż wysokość wpisu jest nieprawidłowa i zbyt wysoka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako P.p.s.a.), wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
W świetle art. 194 § 2 w zw. z art. 198 P.p.s.a. zażalenie na zarządzenie przewodniczącego należy wnieść do sądu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia stronie zarządzenia – art. 194 § 2 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 220 § 1i § 3 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, aby pod rygorem jej odrzucenia. Na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych przysługuje zażalenie, od którego nie pobiera się opłat sądowych (art. 227 P.p.s.a.).
Wskazać zatem należy, iż w rozpoznawanej sprawie Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarządzeniem z dnia 3 listopada 2014 r., na podstawie art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. wezwał skarżącego do uiszczenia w powyższym trybie wpisu sądowego od wniesionej skargi, w wysokości 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Z akta sprawy wynika, że zarządzenie to wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia zażalenia zostało skarżącemu doręczone w dniu 8 grudnia 2014r. (vide zwrotne potwierdzenia odbioru k. 15 akt sądowych).
Skarżący w ustawowym terminie nie wniósł zażalenia na to zarządzenie, zatem stało się ono prawomocne. Skarżący w dniu 15 grudnia 2014r. złożył jedynie wniosek o zwolnienie go z kosztów wpisu określonego w zarządzeniu doręczonym mu 8 grudnia 2014r. Wskazać należy, iż wniosek ten został pozostawiony z przyczyn formalnych bez rozpoznania – prawomocnym zarządzeniem referendarza sądowego z 13.02.2015r..
Tym samym skarżący zobligowany był do wykonania powyższego zarządzenia poprzez uiszczenie należnego wpisu sądowego, czego jednak nie uczynił, wobec czego Przewodniczący 26 marca 2015r. zarządził wezwać skarżącego do wykonania swego zarządzenia z dnia 3 listopada 2014r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Na to powtórne zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie kosztów sądowych, nie przysługuje już stronie zażalenie. Nieuiszczenie wpisu sądowego w tym terminie, skutkuje odrzuceniem skargi.
Z analizy akt sądowych wynika jednakże, że wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 marca 2015r. – w skierowanym do skarżącego wezwaniu z 3 kwietnia 2015r. do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2014r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi – omyłkowo błędnie pouczono (pkt 2 i 3) o prawie wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 23 kwietnia 2015r., a 30 kwietnia 2015r. skarżący wniósł datowane na dzień 28.05.2015r. niepodpisane zażalenie "w związku z doręczonym mi zarządzeniem o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wnoszę zażalenie na to zarządzenie. Wnoszę o uchylenie tego zarządzenia gdyż wysokość wpisu jest nieprawidłowa i zbyt wysoka."
Na wstępie dalszych rozważań podkreślenia wymaga, iż istota postępowania sądowoadministracyjnego polega na dokonaniu kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej, co możliwe jest jedynie na podstawie skutecznie wniesionej skargi uprawnionego podmiotu. Sąd podejmuje czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy, co jednakże nie jest możliwe, gdy działania skarżącego zmierzają do przewlekania czynności wstępnych, co w niniejszej sprawie wynika jednoznacznie z analizy akt sądowych, w szczególności nieuzupełnieniu braku wniosku o przyrannie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, kilkukrotne składanie pism dotkniętych brakami, niepodejmowania korespondencji sądowej, która wraca jako nieodebrana po dwukrotnym awizowaniu, a następnie ostatniego dnia terminu skarżący dokonuje kolejnej czynności procesowej.
Sąd nie kwestionuje prawa skarżącego do obrony jego interesów w ramach przysługujących mu instytucji procesowych, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy zauważa, że czynności te przybierają charakter obstrukcyjny.
Mając powyższe na uwadze zważyć należy, ze zgodnie z przepisami procedury sądowoadministracyjnej, Sąd nie mógł dokonać oceny zasadności zażalenia wniesionego w dniu 30 kwietnia 2014r., przed uzupełnieniem jego braków formalnych (brak podpisu skarżącego oraz odpisu), do czego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia wezwano skarżącego w dniu 22 czerwca 2015r. (k. 36 i 37). W powyższym terminie braki formalne zażalenia nie zostały uzupełnione, jednakże 9 lipca 2015r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia tych braków, dokonując jednocześnie uchybionej czynności (przedłożył podpisane zażalenie wraz z odpisem).
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2015r. Sąd odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego zażalenia, jednakże postanowienie to nie jest prawomocne. W ustawowym terminie skarżący wniósł na nie zażalenie (11 09.2015r.), o którego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 września 2015r. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący zażalił się na to zarządzenie (zażalenie także nie zostało podpisane i bez odpisu). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2016r. sygn. akt II GZ 294/16, oddalił zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Bydgoszczy w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego.
Wobec powyższego wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 września 2015r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od zażalenia z dnia 9 września 2015r. na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie nie zostało podjęte przez skarżącego, i po dwukrotnym awizowaniu zwrócono dla Sądu, a skutek doręczenia nastąpił z dniem 25 lipca 2016r. W ostatnim dniu ustawowego terminu skarżący złożył wniosek o zwolnienie go z kosztów wpisu, których nie jest w stanie ponieść.
W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, mimo, że braki formalne zażalenia wniesionego w dniu 30 kwietnia 2015r. nie zostały uzupełnione w terminie, lecz wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu, a kwestia ta nie została prawomocnie rozstrzygnięta, jednakże uwzględniając okoliczność, że przedmiotowej postępowanie incydentalne spowodowało znaczne przedłużenie postępowania, nawet w przypadku przywrócenia uchybionego terminu zażalenie jest niedopuszczalne, z uwagi na zasadę szybkości postępowania należy bez dalszej zwłoki ocenić dopuszczalność przedmiotowego zażalenia.
W tym zakresie należy stwierdzić, iż jest ono niedopuszczalne, wobec czego podlega odrzuceniu. Po pierwsze bowiem jak już wskazano, obowiązujące przepisy prawa nie przewidują zażalenia na zarządzenie przewodniczącego wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o ustaleniu wpisu sądowego i wezwaniu do jego uiszczenia, a takim jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 marca 2015r., które nie zostało doręczone skarżącemu. Przy czym błędne pouczenie w wezwaniu skierowanym przez sekretariat Sądu z dnia 3 kwietnia 2015r, nie kreuje prawa do zażalenia.
Po wtóre jeśliby wolą skarżącego było wniesienie zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie kosztów sądowych - z dnia 3 listopada 2014r. wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, to termin na wniesienia zażalenie na to rozstrzygnięcie wynosił, jak już wskazano 7 dni od dnia jego doręczenia skarżącemu, co nastąpiło w dniu 8 grudnia 2014r. Termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie upływał dla skarżącego w dniu 15 grudnia 2014 r. Także w tej sytuacji zażalenie z dnia 30 kwietnia 2015r. (datowane na 28.05.2015r. podlega odrzuceniu, jako wniesione z ponad czteromiesięcznym opóźnieniem.
Aby skarżący nie poniósł negatywnych skutków procesowych błędnego pouczenia zawartego w wezwaniu z dnia 3 kwietnia 2015r. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 listopada 2014r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, Sąd ponownie wezwie skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu od skargi, w ustawowym terminie, co umożliwi skarżącemu uiszczenie należnego wpisu sądowego, celem nadania skardze z dnia 16 sierpnia 2014r. dalszego biegu.
W tym stanie rzeczy stosownie do art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.