Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w T., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 173 ust 1 pkt 3), art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), § 31 ust. 4 Regulaminu ustalania wysokości przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej studentom [...] (zarządzenie Rektora [...] z dnia [...] października 2014 r. ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku B. A. nie przyznała stypendium rektora dla najlepszych studentów.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, szczegółowy regulamin przyznawania pomocy materialnej ustala rektor uczelni w porozumieniu z organem samorządu studenckiego. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 6 pkt 2 Regulaminu ustalania wysokości przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej studentom [...], Rektor w porozumieniu z Radą Studentów [...] ustala liczbę stypendiów rektora dla najlepszych studentów danego kierunku studiów. Rektor [...] w porozumieniu z Radą Studentów [...] ustalił, że w roku akademickim 2015/2016 na kierunku Prawo stypendium otrzyma nie więcej niż 8% studentów. § 31 ust. 4 ww. regulaminu wskazuje, że stypendia naukowe przyznaje się według listy rankingowej. Liczba punktów uprawniająca do przyznania stypendium naukowego w roku akademickim 2015/2016 na kierunku Prawo wynosi 43 punktów. Skarżący zaś uzyskał 42,895 pkt, w konsekwencji czego organ nie przyznał skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów.
W piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. B. A. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę decyzji z dnia [...] października 2015 r. w taki sposób, aby przyznawała ona stypendium rektora dla najlepszych studentów.
Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] Rektor Uniwersytetu [...] w T., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 175 ust. 3, art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, § 8 ust. 6 pkt 2), § 8 ust. 8, § 31 ust. 4 Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] października 2014 r. ze zm. (Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej studentom [...]), po rozpatrzeniu wniosku B. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z [...] października 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przesłanki przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów określone zostały w przepisach ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z art. 175 ust. 2 w zw. z art. 173 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, stypendia rektora dla najlepszych studentów są przyznawane na wniosek studenta przez rektora i stanowią jedną z form pomocy materialnej dla studentów. W świetle zaś art. 181 ust. 1 ww. ustawy stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.
Organ, odnosząc się do uzasadnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśnił, że Odwoławcza Komisja Stypendialna, zgodnie z art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zobowiązana jest do stosowania w procesie oceny wniosków o przyznanie stypendiów, kryteriów oceny określonych ww. Regulaminem. Wniosek B. A. o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów oceniony został zgodnie z regulaminem - na podstawie średniej ocen, o co skarżący wnosił we wniosku o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Pozycja skarżącego na liście rankingowej, ustalona zgodnie z § 31 ust. 4 Regulaminu, nie kwalifikuje go do otrzymania stypendium.
Organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca w art. 186 ust. 1 ustawy, uprawnił rektora do ustalenia szczegółowych zasad przyznawania pomocy materialnej. Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Rektor [...] zmienił ww. Regulamin. Zmieniono kryteria oceny wniosków o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów poprzez zaprzestanie przyznawania punktów za bierne uczestnictwo w konferencjach naukowych. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że poprzez wprowadzenie nowelizacji ww. Regulaminu tj. usunięcia z wykazu osiągnięć punktowanych biernego udziału w konferencjach, naruszono zasadę lex retro non agit. Samo uczestnictwo studenta w konferencjach naukowych nie może być i nie jest gwarancją otrzymania stypendium, nie zobowiązuje także organu przyznającego świadczenia pomocy materialnej do przyznania świadczenia. Nie jest także zasadnym twierdzenie, iż zmiana regulaminu nastąpiła po zakończeniu roku akademickiego, który zgodnie z Regulaminem studiów trwa do 30 września - § 4 ust.
- 1. Nowelizacja regulaminu nie pozbawia możliwości uzyskania stypendium.
W związku z powyższym, uwzględniając ocenę prawną i stan faktyczny sprawy organ uznał, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
B. A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Rektora i wniósł o jej uchylenie.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego to jest art. 6, art. 8, art. 10 oraz błędną wykładnię lub błędne zastosowanie przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym oraz prawa uczelnianego w zakresie świadczeń materialnych dla studentów.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ nie uwzględnił w punktacji jego uczestnictwa w roku akademickim, którego dotyczy stypendium, w konferencjach naukowych zgodnie z regulaminem obowiązującym na początku roku akademickiego.
Organ w sposób rażąco naruszył prawo bowiem rozpoznał wniosek strony na podstawie regulaminu zmienionego po zakończeniu roku akademickiego - zajęć dydaktycznych roku akademickiego - co narusza podstawowe zasady państwa prawa to jest: zasadę nie działania prawa wstecz oraz zasadę ochrony praw nabytych - co przekłada się bezpośrednio na naruszenie art. 6 i art. 8 k.p.a. Ponadto przy rozpoznawaniu sprawy naruszono art. 10 k.p.a.
Skarżący zwrócił uwagę na naruszenie przez organ przepisów w zakresie terminowości załatwienia spraw, ponieważ decyzja organu I instancji z dnia [...] października 2015 r. została doręczona jemu w dniu [...] czerwca 2016 r.
Skarżący powołał się na certyfikaty konferencji złożone jako załącznik do wniosku, w których uczestniczył, a które organ winien wziąć pod uwagę.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.)
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisy prawa materialnego w stopniu skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Rektora Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...].10.2015 r. o odmowie przyznania B. A. stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2015/2016 w związku z osiągnięciami naukowymi polegającymi na udziale w konferencjach naukowych w roku akademickim 2014/2015.
Podstawę materialnoprawną w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.)- dalej jako: "ustawa". Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Na podstawie art. 181 ust.1 ustawy stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, sposób wyłaniania studentów mogących otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 186 ust. 1.
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że Zarządzeniem Rektora Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] wprowadzony został regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] w T. W punkcie IV regulaminu określone zostały zasady przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów. I tak w § 23 regulaminu określony został sposób wyłaniania studentów mogących otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów. Jednym z wymogów jest uzyskanie za rok studiów wysokiej średniej ocen nie niższej niż 4,0 lub posiadanie osiągnięć naukowych, artystycznych lub wysokich wyników sportowych we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.
W przedmiotowej sprawie nie jest sporna średnia ocen uzyskana przez skarżącego na Wydziale Prawa i Administracji [...] w T. Zgodnie z listą rankingową, wg list punktów uzyskanych przez studentów, stypendium przyznano dla 8% studentów kierunku, którzy uzyskali największą liczbę punktów – zgodnie z ustaleniami Rektora [...] oraz Rady Studentów [...]. Skarżący w roku akademickim 2014/2015 uzyskał średnią ocen 42,895. Ostateczna suma punktów uprawniająca do stypendium wynosiła 43. Uzyskana zatem przez skarżącego przeciętna nie uprawnia go do przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy niezaliczenia przez organy uczelniane do ostatecznej sumy punktów tych, które skarżący uzyskał za osiągnięcia naukowe. Skarżący do wniosku o przyznanie stypendium naukowego załączył certyfikaty z uczestnictwa w konferencjach naukowych, które jego zdaniem uprawniają go do uzyskania punktu mającego wpływ na przyznanie stypendium.
W ocenie Sądu skarżący błędnie wywodzi uprawnienia do przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów z biernego udziału w konferencjach naukowych.
Należy podkreślić, że w § 25 regulaminu zdefiniowane zostało pojęcie naukowych osiągnięć, przez które uważa się wystąpienia na konferencjach naukowych i wystawach. W punkcie 2 § 25 regulaminu w formie tabeli wskazano punktację, która przysługuje za poszczególne osiągnięcia naukowa. W pozycji 2 tabeli zawarta została lokata za udział w konferencjach naukowych. Według tej pozycji punktowane są wygłoszenie referatu, współautorstwo referatu i samo uczestnictwo w konferencji. W ocenie Sądu oznacza to, że w regulaminie tylko wystąpienia na konferencjach naukowych lub wystawach uprawniały do przyznania stypendium za osiągnięcia naukowe. Tak stanowi § 25 ust. 1 pkt 2 regulaminu w zw. z § 23 pkt 2 lit. c i pkt 3 lit. c. Skarżący wykazał się jedynie biernym uczestnictwem w konferencjach, co nie wypełnia przesłanki występowania na konferencjach naukowych.
W przedmiotowej sprawie dokonana zmiana Zarządzeniem rektora z [...] czerwca 2015 r. Nr [...], która usunęła z § 25 pkt 2, punktację za uczestnictwo w konferencji, nie miała wpływu na przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów.
Konkludując, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie Rektor Uniwersytetu [...] w T. w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, prawidłowo go ocenił i wydał rozstrzygnięcie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, dostatecznie wyczerpująco motywując przyjęte stanowisko. Brak jest tym samym podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności sformułowanego w art. 6 k.p.a. obowiązku działania na podstawie prawa oraz wyrażonego w art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Natomiast zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (wyrok NSA z 24 listopada 2015 r. II OSK 747/14).
W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.