Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2099 r. – ([...]) z upoważnienia Burmistrza Ż., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż., na podstawie art. 17, art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139 poz. 992) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 223 z 2008 r., poz. 1456) oraz § 9 rozporządzenia RM z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 130, poz. 903) oraz art.104 kpa orzekła o odmowie przyznania R. O. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką G. O., oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne z tego tytułu, co uzasadniono nie spełnianiem kryterium dochodowego. W odwołaniu R. O. zakwestionował kwotę ustalonego dochodu na osobę w rodzinie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] października 2009 r. ([...]) na podstawie art. 17 ust.1, 2 i 2b w zw. z art. 5 ust. 2 ww. ustawy z 28 listopada 2003 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy ww. decyzję, wskazując, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a ust. 2 tego przepisu stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust.
2. ustawy czyli 583 zł. Organ I instancji miał obowiązek wynikający z art. 17 ust. 2b ustawy uwzględnić łącznie dochód zarówno G. O. jak i R. O. Stąd wykazany przez organ I instancji, mimo braku zatrudnienia wnoszącego odwołanie, dochód na osobę w rodzinie w wysokości 729,70 zł. Tak ustalony dochód przekracza ustalone art. 5 ust. 2 kryterium dochodowe i uniemożliwia przyznanie świadczenia.
W skardze R. O. zarzucił niezgodność decyzji z art. 17 ust. 1 ww. ustawy z 28 listopada 2003 r. oraz brak prawidłowego ustalenia jego dochodu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie natomiast z treścią przepisów art. 134 § 1 i art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych (a takim jest świadczenie pielęgnacyjne) oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 109, poz. 747) zwana dalej ustawą z 28 listopada 2003 r.
Z jej art. 17 ust. 1 wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmie lub zrezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Obligatoryjną przesłanką warunkującą przyznanie żądanego świadczenia, jest więc spełnienie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. tj. nie przekroczenie kwoty 583 zł na osobę w rodzinie.
Przepis art. 17 ust. 2 ust. 2b ustawy z 23 listopada 2003 r. określa sposób ustalenia dochodu w sytuacji, kiedy o świadczenie pielęgnacyjnie ubiega się krewny w linii prostej inny niż matka lub ojciec albo rodzeństwo. Skarżący jest niewątpliwie dla swojej matki krewnym w linii prostej, ale innym niż wymienieni w treści art. 17 ust. 2b ustawy z 23 listopada 2003 r.
Zastosowanie powyższych przepisów - obowiązujących wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego - może jednak nastąpić po dokładnym ustaleniu (zgodnie z art. 7 kpa) stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się do twierdzeń skarżącego, iż prowadzi on odrębne w stosunku do matki gospodarstwo domowe. W szczególności nie wyjaśniono czy fakt taki rzeczywiście ma miejsce oraz czy i jaki miałoby to wpływ (o ile rzeczywiście tak jest) na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie odniósł się do tego organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.
Oznacza to m.in., że naruszono podstawowe zasady postępowania wyrażone w przepisach art. 6,7,8 Kpa. Zgodnie zaś z przepisami art. 75 § 1, 77 i 80 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, należy w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. I dopiero wówczas można dokonać subsumcji obowiązującego prawa i wydać prawidłowe rozstrzygnięcie, którego Sąd bynajmniej w tej chwili nie przesądza.
Ponieważ organ dopuścił się naruszenia tych przepisów co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – należało w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z 11 sierpnia 2009 r. rozstrzygając jak w pkt 2 wyroku w oparciu o art. 152 tej ustawy, a w pkt 3 – w oparciu o art. 200.
Zalecenia, co do dalszego postępowania wynikają z poszczególnych uwag i wskazań niniejszego wyroku, które po myśli art. 153 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. mają charakter wiążący. Rzeczą organu będzie także rozważenie konieczności przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, którą zgodnie z art. 89 § 2 Kpa należy przeprowadzić, gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy.