Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. profesjonalny pełnomocnik powołując się na udzielone mu pełnomocnictwo, w imieniu E. Ł., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia tej Spółce zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego.
Do skargi radca prawny M. K. dołączył pełnomocnictwo do reprezentowania E. Ł. z dnia [...] marca 2014 r., podpisane przez S. P. – prezesa zarządu orz odpis informacji z KRS stan na dzień [...].12.2015r.
Na wezwanie Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi z [...] sierpnia 2017r. poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej na dzień udzielenia załączonego do skargi pełnomocnictwa z [...] marca 2014r. z którego wynikałoby uprawnienie do wniesienia skargi i udzielenia pełnomocnictwa, radca prawny przedłożył z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego odpis pełny na dzień [...].10.2017r. numer KRS [...] dotyczący "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], z którego wynika, że Spółka ta została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego [...] maja 2017 r. w związku z przekształceniem w Spółkę Akcyjną działająca pod firmą "[...]" Spółka Akcyjna oraz odpis z rejestru przedsiębiorców nr [...] dla "[...]" Spółka Akcyjna z siedziba w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 - dalej "p.p.s.a") sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
Interes prawny, o którym mowa w art. 50 p.p.s.a., musi być aktualny, bezpośredni, realny i własny. Oznacza to, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (interes prawny nie może wynikać tylko z interesów i uprawnień innych podmiotów – por. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP 1997, nr 4, poz. 83).
Z odpisu pełnego KRS wynika, że w dniu [...] maja 2017 r. E. Ł. została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Podkreślić należy, że z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców spółka staje się podmiotem prawa i przedsiębiorcą. Jakkolwiek wpisanie spółki do rejestru nie oznacza nabycia przez spółkę osobowości prawnej, to jednak spółka ta posiada takie atrybuty jak: zdolność prawną, zdolność do czynności prawnych, zdolność sądową, pozwalającą na samodzielne występowanie w obrocie pod własną firmą. Spółka traci te atrybuty z chwilą wykreślenia jej z rejestru. W niniejszej sprawie skarżąca utraciła osobowość prawną przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. W dniu wniesienia skargi ([...] sierpnia 2018r.) skarżąca spółka już nie istniała w obrocie prawnym. Z chwila wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego skarżąca Spółka utraciła byt prawny. Jako podmiot nieistniejący nie mogła, zatem skutecznie dochodzić swoich praw w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Utrata zdolności prawnej poprzez wykreślenie z rejestru skutkuje utratą zdolności sądowej i procesowej. Zatem na dzień wniesienia w niniejszej sprawie skargi [...] sp. z o.o nie posiadał już zdolności sądowej w rozumieniu art. 25 p.p.s.a.. Zgodnie z § 1 tego przepisu osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa).
Zgodnie z art. 31 § 1 p.p.s.a. jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie organów daje się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Konieczną jednak przesłanką dla uzupełnienia braków zdolności sądowej jest zachowanie tożsamości strony. Stąd też brak zdolności sądowej nie może być uzupełniony przez wstąpienie do postępowania innego podmiotu w miejsce tego, który zdolności nie ma i mieć nie może. Następca procesowy posiada bowiem odrębną od swego poprzednika procesowego zdolność sądową (por. J. Drachal, J. Jagielski, M. Cherka /w/ R. Hauser, M. Wierzbowski, P.p.s.a. Komentarz, C.H. Beck 2013 s. 198 i powołane tamże piśmiennictwo). W kontekście powyższych uwag należało uznać, iż brak zdolności sądowej skarżącej [...] Spółki z o.o. był brakiem nieusuwalnym.
Zdolność sądowa jest bezwzględną przesłanką procesową. Atrybutem zdolności sądowej jest przymiot (istniejącej osoby fizycznej, prawnej czy jednostki organizacyjnej) pozwalający na przeprowadzenie z jej udziałem ważnego postępowania sądowego. Rzeczywisty brak podmiotu, z udziałem którego postępowanie mogłoby się toczyć w chwili wniesienia skargi to pierwotny brak zdolności sądowej. Okoliczność braku istnienia podmiotu określonego w skardze jako strona skarżąca wynika wprost z przedłożonych przez pełnomocnika w uzupełnieniu skargi dokumentów urzędowych.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bez wpływu na powyższe skutki pozostaje to, iż skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została przekształcona w inną spółkę prawa handlowego – [...] Spółkę Akcyjną. Zgodnie bowiem z przepisem art. 552 Kodeksu spółek handlowych, spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwila wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształcaną. W niniejszej sprawie [...] Spółka Akcyjna, powstała z przekształcenia Spółki Skarżącej została wpisana do KRS w dniu [...] kwietnia 2017r. (k. 32 akt sądowych). Z pewnością zatem w dniu wniesienia skargi nie istniała skarżąca osoba prawna, lecz jej prawa i obowiązki przysługiwały już wyłącznie innej osobie prawnej – spółce przekształconej (art. 553 § 1 k.s.h.). W myśl § 2 art. 553 k.s.h. spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności ze zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba ze ustawa, lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej.
Nie jest zatem co do zasady wykluczone występowanie przez przekształconą spółkę prawa handlowego ze skargą w obronie decyzji dotyczącej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności koncesjonowanej przez spółkę przekształcaną, jednak z pewnością takiej zmiany podmiotowej po stronie skarżącej nie można domniemywać.
W niniejszej sprawie z treści skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lipca 2017r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia o cofnięciu [...] sp. z o.o. zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego - wniesionej do Sądu przez profesjonalnego pełnomocnika w imieniu spółki prawa handlowego, wynika wprost i jednoznacznie, że jako stronę skarżącą wskazano E. Ł.. Do skargi tej dołączono również odpis pełnomocnictwa z [...] marca 2014r. udzielonego do reprezentowania E. Ł., jak również odpis informacji z rejestru przedsiębiorców dotyczący tej właśnie spółki (nr [...]).
Jak już wskazano przekształcenie tej spółki i wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego oznacza utratę zdolności sądowej. Ujawnienie braku zdolności sądowej na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego rodzi skutek w postaci odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Stwierdzony brak zdolności sądowej jest nieusuwalny, dlatego nie ma uzasadnionych podstaw do wdrożenia trybu pozwalającego na usunięcie tego braku (art. 58 § 2 P.p.s.a.).
O zwrocie skarżącej z urzędu uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.