Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (zwany dalej "Inspektorem Powiatowym"), na podstawie art. 49b ust. 2, art. 30 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: w Dz. U. Nr 243 z 2010 r., poz. 1623 z późn. zm., zwanej dalej "Prawem budowlanym") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm., zwanej w skrócie "k.p.a."), po rozpatrzeniu sprawy nielegalnie prowadzonych robót budowlanych, polegających na utwardzeniu terenu w podwórzu za oficyną na terenie nieruchomości przy ul. [...] - wstrzymał roboty budowlane, polegające na utwardzeniu terenu w podwórzu za oficyną na terenie nieruchomości przy ul. [...], nakazał zabezpieczyć teren przed dostępem osób postronnych oraz nałożył na inwestora – skarżącego M. W., obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia następujących dokumentów:
- 1) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania terenem nieruchomości na cele budowlane,
- 2) dwóch egzemplarzy projektu budowlanego utwardzenia terenu wraz z projektem zagospodarowania, na aktualnej mapie geodezyjnej, opracowanych przez osobę z wymaganymi uprawnieniami budowlanymi,
- 3) prawomocnej decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków, dotyczącej pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na obszarze Starego Miasta wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...], zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane,
- 4) uzgodnienia przedmiotowych robót z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w[...].
W uzasadnieniu Inspektor Powiatowy podniósł, iż w związku z pismem M. W. (zgłoszeniem) z dnia [...] r., w sprawie sprawdzenia legalności robót budowlanych prowadzonych przez skarżącego w podwórzu za oficyną na terenie nieruchomości przy ul. [...], dokonano w dniu 29 czerwca 2012 r. oględzin na przedmiotowej nieruchomości, a następnie z uwagi na brak w aktach wymiarów utwardzonego terenu, w dniu 22 sierpnia 2012 r., przeprowadzono dodatkowe oględziny w terenie, celem uzupełnienia ww. braków. W wyniku oględzin stwierdzono, że inwestor za oficyną mieszkalną od strony rzeki [...] wykonał utwardzenie terenu pomiędzy oficyną a murem oporowym od strony rzeki [...], polegające na wybetonowaniu terenu za oficyną o wymiarach 6,10 m x 4,80 m oraz utwardzeniu części podwórza o wymiarach 8,80 m x 3,90 m gruzem ceglanym. W dniu oględzin nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych. Podczas oględzin inwestor oświadczył, że w kwietniu 2012 r. powiadomił właścicielkę nieruchomości o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych na ww. terenie oraz że w maju 2012 r., zgłosił zamiar przystąpienia do robót budowlanych, związanych z utwardzeniem terenu do Wydziału Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego w[...], jednak decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia M. W. z dnia [...]r.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia[...], na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia postanowienia, wydanego w oparciu o art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, a zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Strona niezadowolona może natomiast zaskarżyć przedmiotowe postanowienie w odwołaniu od decyzji tego organu rozstrzygającej o istocie sprawy, gdyż zgodnie z art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
Organ zauważył również, że w zaskarżonym postanowieniu pouczono strony o możliwości złożenia zażalenia pomimo, że przepisy prawa nie dopuszczają wniesienia środka zaskarżenia na to postanowienie, co stanowi niewątpliwie uchybienie, jednakże nie ma to wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.
W skardze do sądu M. W. wyraził niezadowolenie z treści zapadłego rozstrzygnięcia, wskazując na akt notarialny, w którym jednoznacznie zobowiązany został do przeprowadzania remontów w oficynie jako dożywotni jej posiadacz i zwrócił uwagę, że od 6 lat pozostaje w konflikcie z właścicielem nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia wydane w oparciu o art. 134 kp.a. Tego rodzaju postanowienie jest podejmowane we wstępnym postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożony środek zaskarżenia jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu, nie bada natomiast jeszcze, czy ów środek zaskarżenia jest merytorycznie zasadny.
Zgodnie ze wskazanym art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pomimo, że w treści cytowanego przepisu jest mowa o "odwołaniu", ma on zastosowanie także w przypadku badania dopuszczalności zażalenia. Zgodnie bowiem z art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 k.p.a. ("Zażalenia"), do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań – a więc także odpowiednio należy stosować art. 134 k.p.a.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż niedopuszczalność odwołania (odpowiednio w kontrolowanej sprawie – zażalenia) może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji. Niedopuszczalność zaś odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia. W rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z niedopuszczalnością zażalenia z przyczyn przedmiotowych bowiem przepisy obowiązujące w dacie wydania postanowienia Inspektora Powiatowego z dnia [...] r. nie przewidywały możliwości zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia w toku instancji.
Wskazane postanowienie Inspektora Powiatowego nie kończyło postępowania w sprawie prowadzonych przez skarżącego robót budowlanych. Z mocy art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Prawo budowlane przewiduje szereg przypadków wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązków na mocy postanowienia organu nadzoru budowlanego. I tak, postanowienia wydawane są w trybie art. 48 ust. 2 i 3, art. 49b ust. 2 i art. 50 ust. 1 ustawy, jednakże jedynie przepis art. 50 ust. 5 Prawa budowlanego, stanowi o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Oznacza to, że stronie nie służy zażalenie na postanowienie z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, skoro w przepisie tym nie przewidziano takiego prawa. Prawidłowo w takim stanie rzeczy organ odwoławczy na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu nadzoru budowlanego I instancji z dnia 22 sierpnia 2012 r., wydane w oparciu o art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego.
Stanowisko powyższe jest także ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 488/10, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Powyższe nie oznacza pozbawienia skarżącego ochrony prawnej. Z mocy art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. Zatem, o ile skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych kwestionowanym postanowieniem organu I instancji, organ ten winien wydać decyzję co do istoty sprawy. Od decyzji takiej służy odwołanie, w ramach którego strona może zaskarżyć postanowienie o wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązków. Tak więc, ustawa – Prawo budowlane przewiduje możliwość badania legalności postanowienia z art. 49b ust. 2, lecz na późniejszych etapach postępowania w sprawie prowadzonych robót budowlanych.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.