Uzasadnienie
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2005r. Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. stwierdzono u Rafała W.
- 1) dekompensację adaptacyjną osobnika zaburzonego osobowościowo,
- 2) nadciśnienie tętnicze chwiejne,
- 3) podmiotowy zespół pourazowy,
- 4) przebyte wykręcenie stawu skokowego prawego,
- 5) początkowe zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego,
- 6) tatuaż ramienia prawego,
- 7) bliznę pooparzeniową okolicy łopatki prawej.
W oparciu o rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 10 maja 2004r. (Dz. U. nr 133, poz. 1422) i załącznik nr 2 do tegoż rozporządzenia nadano skarżącemu kategorie zdrowia Z uznając iż jest on zdolny do zawodowej służby wojskowej. W oparciu o rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 31 marca 2003r. (Dz. U. Nr 62, poz. 567) uznano że schorzenie wymienione w punkcie 4 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową.
Rafał W. przez swego pełnomocnika złożył odwołanie od powyższego orzeczenia w części dotyczącej rozpoznania w pkt 1 i 2 schorzeń skarżącego oraz ustaleń, że służba wojskowa skarżącego nie miała wpływu na powstanie schorzeń wymienionych w pkt 1 i 2 orzeczenia, tj. dekompensacji adaptacyjnej osobnika zaburzonego osobowościowo i nadciśnienia tętniczego chwiejnego.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] 2005r. na podstawie art. 138 oraz rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004r. Dz. U. Nr 133, poz. 1422 i ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 5 ust. 6 (Dz. U. Nr 179, poz. 1750) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości § 3 ust. 4 – (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) uchyliła powyższe orzeczenie uznając, że schorzenie wymienione w pkt 2 pozostaje w związku ze służbą wojskową a w pozostałej części utrzymała je w mocy.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że RWKL po dokładnym przeanalizowaniu całości dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej w tym m.in. opinii służbowej i odpisu przebiegu służby wojskowej uważa, że istnieje podstawa do uznania, że nadciśnienie tętnicze chwiejne jest schorzeniem pozostającym w związku przyczynowym ze służbą wojskową. Biorąc pod uwagę sześcioletni okres pełnienia służby przez orzekanego oraz przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003r. (Dz. U. Nr 62 z dnia 14 kwietnia 2003r.) RWKL uważa, że można przychylić się do żądań orzekanego i uznać, że służba wojskowa przyczyniła się do powstania u niego nadciśnienia tętniczego chwiejnego. Zdaniem organu, dekompensacja adaptacyjna, jaką stwierdzono u badanego powstała w wyniku istniejących zaburzeń osobowości, które maja charakter wewnątrzustrojowy i służba wojskowa nie miała wpływu na ujawnienie się lub powstanie tego zaburzenia.
Wskazano także, że schorzenie wymienione w pkt 2 rozpoznania – nadciśnienie tętnicze chwiejne – zostało ustalone na podstawie przeprowadzonej konsultacji przez Kierownika Klinicznego Oddziału Kardiologicznego [...] oraz badań dodatkowych. W badaniu echo serca nie stwierdzono opisywanego wcześniej "wpuklania" czy wypadania płatka zastawki mitralnej. Cały obraz echo jest w granicach normy. Biorąc pod uwagę badanie dna oczu wykonane podczas czynności komisyjnych w TWKL w dniu [...] 2005r., gdzie nie stwierdzono żadnych cech angiopatii nadciśnieniowej naczyń siatkówki, oraz wynik obecnego badania kardiologicznego, RWKL uważa, że istnieje w tym przypadku podstawa do rozpoznania co najwyżej nadciśnienia tętniczego chwiejnego (z przedstawionej dokumentacji z leczenia nie wynika, aby badany przyjmował leki hipotensyjne, a podczas czynności komisyjnych w TWKL w dniu 5 kwietnia 2005r. specjalista kardiologii nie rozpoznawał nadciśnienia tętniczego).
Powyższe rozpoznanie skutkuje zastosowaniem § 39 p.l. i zgodnie z Zał. Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2005r. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422) czyni badanego zdolnym do zawodowej służby wojskowej – kat. "Z".
Na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Rafał W. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący zarzucił:
- 1) naruszenie przepisów art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak oceny całokształtu materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do istotnych braków uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, polegających w szczególności na nieodniesieniu się organu odwoławczego do istotnych dowodów tzn. kart informacyjnych leczenia psychiatrycznego skarżącego w Oddziałach Psychiatrycznych w L. i w W., karty informacyjne leczenia skarżącego się u specjalisty psychiatry Lek. med. Dr Jarosława B. jak również brak uzasadnienia nieuwzlędnienia wniosku zawartego w odwołaniu pełnomocnika o stwierdzenie u skarżącego zaburzeń stresowych pourazowych,
- 2) naruszenie przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003r. w sprawie ustalenia wykazu chorób (...) (Dz. U. 2003, nr 62, poz. 567) poprzez pominięcie w procesie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej protokołu powypadkowego sporządzonego po wypadku komunikacyjnym skarżącego w grudniu 2004r.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. M.in. wskazano, że podnoszona w odwołaniu kwestia rozpoznania, stopnia nasilenia i kwalifikacji orzeczniczej rozpoznanego nadciśnienia tętniczego nie znajduje uzasadnienia medycznego, gdyż stopień jego nasilenia zależy od zmian narządowych lub ich braku, a nie obserwowanych w poszczególnych pomiarach wartości ciśnienia lub stosowanych leków. Natomiast wspomniany w skardze protokół powypadkowy i cytowane rozporządzenie nie dotyczą postępowania przed wojskową komisję lekarską. Protokół taki może być uwzględniony przez wojskową komisje lekarską dopiero, gdy wypadek, o którym jest mowa w protokóle powypadkowym, zostanie uznany przez właściwego Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego za związany przyczynowo ze służbą wojskową, zaś orzekany nie przedłożył w komisji odnośnej kwalifikacji prawnej wypadku.
Rozpoznane u skarżącego schorzenia i ich kwalifikacja w stosunku do żołnierza pełniącego zawodową służbę wojskową – grupa II (kolumna 5 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej...) uzasadnia do zaliczenia go do kategorii zdrowia "Z" – zdolny do zawodowej służby wojskowej. Związek schorzeń ze służba wojskową został określony przez RWKL zgodnie z charakterem schorzeń, warunkiem i właściwościami pełnionej służby opisywanymi w dokumentacji służbowej oraz z przepisami obowiązującymi w tym względzie – rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003r. Dz. U. Nr 62, poz. 567.
W związku z powyższym RWKL nie widzi podstaw do zmiany swojego stanowiska zawartego w zaskarżonym orzeczeniu i podtrzymuje je nadal.
Wojewódzki sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Skarga jest zasadna i należało ja uwzględnić.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na skądinąd oczywisty fakt, że zarówno Rejonowe jak i Terenowe Wojskowe komisje Lekarskie, działające na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, są, w rozumieniu tych przepisów oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, organami administracji państwowej. W konsekwencji oznacza to m.in. że orzeczenia tych komisji o zdolności do czynnej służby wojskowej są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 kpa. Oznacza to także, że w zakresie nienormowanym przepisami szczególnymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w tym m.in., art. 80 kpa (stanowiący, że organ administracji podatkowej ocenia na podstawie – co trzeba tu wyraźnie zaakcentować – całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona), art. 7 kpa (stanowiący m.in. że w toku postępowania organy administracji podatkowej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy) i związany z art. 7 ust. 77 § 1 kpa (stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy) a także art. 107 kpa (określający składniki decyzji).
Zgodnie z treścią § 3 tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Mając na uwadze powyższe i odnosząc się bezpośrednio do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska niestety nie odniosła się w sposób wyczerpujący do wskazanych w odwołaniu dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia tej sprawy, tj. dokumentacji dotyczącej leczenia się skarżącego w Oddziale Psychiatrycznym Szpitala w L. i we W. znajdujących się w aktach sprawy.
Organ w żaden sposób nie odniósł się także do dokumentacji dotyczącej leczenia skarżącego się u specjalisty psychiatry Lek. med. Dr Jarosława B. Brak odniesienia do wyżej wskazanej dokumentacji i brak jej szczegółowej analizy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prowadzi Sąd do wniosku, że organ w sposób oczywisty naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, która oznacza ocenę każdego dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle. Wiąże się więc to także z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają, bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności. Organ odwoławczy nie odnosząc się do wyżej wymienionych dowodów, a w konsekwencji nieoceniając ich mocy dowodowej, nie był w stanie rzetelnie i w sposób wyczerpujący rozważyć całokształtu materiału dowodowego w sprawie, dopuszczając się tym samym obrazy wskazanych powyżej i przytoczonych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
W szczególności należy zauważyć, że uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w zakresie dotyczącym problemów psychicznych skarżącego ogranicza się bowiem tylko do lakonicznego stwierdzenia, że stwierdzona u badanego dekompensacja adaptacyjna powstała w wyniku istniejących zaburzeń osobowości mających charakter wewnątrzustrojowy i służba wojskowa nie miała na nią wpływu. Uzasadnienie takiej treści nie spełnia wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa. Komisja bowiem nie wyjaśniła przesłanek jakimi się kierowała oddalając wniosek dotyczący stwierdzenia u skarżącego schorzenia w postaci zaburzeń stresowych pourazowych. Rzeczą organu było wskazanie jakie konkretne objawy i okoliczności wskazują na istnienie u skarżącego dekompensacji adaptacyjnej, jak również, jakie okoliczności, badania wykluczają istnienie u badanego zaburzeń stresowych pourazowych. Zgodnie też z art. 11 kpa organ administracji musi wyjaśnić stronie zasadność przesłanek jakimi się kierował przy załatwieniu sprawy.
Jest to niezbędne także dlatego aby umożliwić Sądowi skontrolowanie toku rozumowania organu. Nie wystarczy więc – jak to uczyniono w zaskarżonym orzeczeniu wymienienie rodzaju przeprowadzonych badań i stwierdzonych jednostek chorobowych, ale trzeba także wyjaśnić jakie konkretne spostrzeżenia zadecydowały o stwierdzeniu danej jednostki chorobowej.
Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z 18 sierpnia 1980r. w sprawie III SA 879/80 wskazał, że orzeczenie wojskowej Komisji Lekarskiej nie może mieć charakteru niesprawdzalnej wyroczni, lecz stosownie do art. 107 §3 kpa musi zawierać uzasadnienia faktyczne, tj. musi wskazywać jakie okoliczności faktyczne zadecydowały o kwalifikacji stanu zdrowia badanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy podziela powyższe stanowisko.
Brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jego lakoniczność, brak szczegółowego odniesienia do całokształtu materiału dowodowego i brak wypełnienia dyspozycji art. 107 § 3 kpa uniemożliwiają Sądowi merytoryczna kontrolę zaskarżonego orzeczenia.
W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wobec lakonicznego i niespełniającego podstawowych wymogów określonych w przepisach uzasadnienia orzeczenia, w części odnoszącej się do zaburzeń psychicznych skarżącego oraz wskazanych braków w materiale dowodowym sprawy, przedmiotowe orzeczenie nie mogło się ostać i dlatego w oparciu o art. 145 § 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) należało zaskarżone orzeczenie uchylić (pkt 1 wyroku). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na art. 152 ww. ustawy.
Prowadząc ponownie postępowanie organ stosownie do art. 75 § 1 i 77§1 kpa jako dowód dopuści wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem, zbierając w sposób wyczerpujący cały dostępny materiał dowodowy, rozpatrzy wszystkie dowody i sporządzi – wyczerpując dyrektywy art. 107 kpa – uzasadnienie odnosząc się do każdego w nim dowodu.