Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...], Prezydent Miasta [...] przyznał J. A. (skarżącej) dodatek mieszkaniowy na okres od [...] listopada 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r. w wysokości 77,31 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że skarżąca spełnia warunki opisane w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2133 – dalej "u.d.m."), których treść przytoczył. W załączniku do decyzji przedstawiającym sposób wyliczenia kwoty dodatku wskazano, że dochód miesięczny jednoosobowego gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 1398,38 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zakwestionowała ustalenia organu dotyczące wysokości dochodu skarżącej jako podstawy kwoty przyznanego dodatku. Wskazała, że jej dochód wynosi 878,81 zł, a nie 1398,38 zł, jak przyjął organ, a która to kwota wynika z poprawionego bez jej zgody oświadczenia załączonego do wniosku.
Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu treści przepisów u.d.m. stanowiących podstawę decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że dochód gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wyniósł 4195,14 zł (świadczenie ZUS), co miesięcznie daje kwotę 1398,38 zł na osobę w jednoosobowym gospodarstwie domowym skarżące - kwota nieprzekraczająca kryterium dochodowego określonego w art. 3 ust. 1 u.d.m. Wskazał, że skarżąca zamieszkuje w lokalu o pow. użytkowej 35,90 m˛, oraz że z akt sprawy wynika, iż wydatki skarżącej stanowiące podstawę do ustalenia dodatku wynoszą 294,45 zł, przy czym w stosunku do normatywnej pow. dla jednoosobowego gospodarstwa domowego (35 m˛) kwota ta wynosi 287,07 zł (294,45 / 35,9 x 35). Organ potwierdził, że wysokość dodatku, jako różnicy kwoty stanowiącej wydatki na normatywną powierzchnię a kwotą 15% dochodów gospodarstwa domowego, wynosi 77,31 zł. Odnosząc się do argumentacji odwołania SKO wyjaśniło, że art. 3 ust. 3 u.d.m. nie daje podstaw do odliczenia od dochodu potrąceń zaliczek na podatek dochodowy oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne. Prawidłowo organ I instancji przyjął zatem dochód skarżącej w kwocie brutto, skarżąca w oświadczeniu podała zaś kwotę "realnego dochodu", a więc kwotę netto.
W skardze na powyższą decyzję J. A. powieliła argumentację odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (publ. jak wcześniej wskazano), dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.d.m. (zajmującym lokal mieszkalny i posiadającym do niego tytuł prawny lub nieposiadającym tego tytułu ale oczekującym na lokal zamienny lub socjalny), jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o dodatek nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8 ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 8 u.d.m. jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o te kwotę.
Zauważyć należy, że dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem przyznawanym z uwagi na ogólnie trudną sytuację materialną, zdrowotną, czy rodzinną wnioskodawcy, jak też nie jest typowym świadczeniem z pomocy społecznej mającym wspomagać rodziny i osoby w uzyskiwaniu środków na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Dodatki mieszkaniowe - mimo że o prawie do ich uzyskania decydują organy pomocy społecznej - nie są elementem systemu świadczeń z pomocy społecznej. Stąd też o prawie do dodatku decyduje wyłącznie tytuł prawny do zajmowanego lokalu oraz wysokość dochodu, z wyłączeniem innych okoliczności (vide: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 567/16, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych zawiera własne, autonomiczne regulacje dotyczące ustalania dochodu i progów dochodowych warunkujących prawo do dodatku. Zgodnie z art. 3 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy, za dochód (na potrzeby sprawy o przyznanie dodatku mieszkaniowego) uznaje się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. W art. 3 ust. 3 zdanie drugie ustawy wymieniono dochody, które ustawodawca wyłączył od wliczania do dochodu ustalanego na potrzeby sprawy o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wskazano, że wliczeniu do dochodu nie podlegają: świadczenia pomocy materialnej dla uczniów, dodatki dla sierot zupełnych, jednorazowe zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, dodatki z tytułu urodzenia dziecka, pomoc w zakresie dożywiania, zasiłki pielęgnacyjne, zasiłki okresowe z pomocy społecznej, jednorazowe świadczenia pieniężne i świadczenia w naturze z pomocy społecznej, dodatki mieszkaniowe, dodatki energetyczne, zapomoga pieniężna, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenie pieniężne i pomoc pieniężna, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690 oraz z 2019 r. poz. 730, 752 i 992), świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134, ze zm.), dodatek wychowawczy, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1111, 924 i 1818), dopłata do czynszu, o której mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. poz. 1540 oraz z 2019 r. poz. 1309), świadczenie pieniężne przyznawane na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529) oraz świadczenie uzupełniające przyznane na podstawie ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. poz. 1622).
Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie prezentowany jest jednolity pogląd, że katalog świadczeń, które podlegają odliczeniu od dochodu, zawarty we wskazanym przepisie jest zamknięty. Wobec tego jego zakres nie może być poszerzony w sposób uznaniowy. Inaczej rzecz ujmując – nie mogą być odliczone od dochodu obliczanego dla potrzeb rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego inne świadczenia niż wymienione w art. 3 ust. 3 zdanie drugie ustawy (vide: wyroki WSA w Opolu z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt II SA/Op 284/15 i z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 197/14; wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 1059/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że miesięczny dochód skarżącej stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 1398,38 zł i słusznie kwotę tę przyjęły do obliczeń związanych z weryfikacją wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Nie jest bowiem tak, jak wywodzi skarżąca, że za dochód winno się przyjmować kwotę świadczenia emerytalnego wypłacanego "na rękę", tj. – jak wskazała w oświadczeniu (k. 4 akt adm.) – 878,81 zł, a więc z odliczeniem potrąceń zaliczek na podatek dochodowy oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne. Składka na ubezpieczenie nie została wymieniona w art. 3 ust. 3 u.d.m., podobnie jak przepis ten nie przewiduje odliczania od przychodów podatku dochodowego od osób fizycznych (por. wyrok NSA z 22 marca 2018 r. w sprawie o sygn. I OSK 1029/16, dostępny jw.). Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 2016 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), organy działają na podstawie przepisów prawa, a prawo (art. 3 ust. 3 u.d.m.) nie przewiduje odliczeń postulowanych przez skarżącą.
Weryfikując zatem ustalenia organów w zakresie zasadności przyznania wnioskowanego świadczenia, stwierdzić na początku należy, że skarżąca zamieszkuje samotnie lokal o powierzchni 35,90 m˛, jej miesięczny dochód to 1398,38 zł, zaś miesięczne wydatki na mieszkanie wynoszą, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, 294,45 zł. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.m. wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie jednoosobowym. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 u.d.m. normatywna powierzchnia dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi 35 m˛. Wydatki skarżącej przypadające na normatywną powierzchnię lokalu wynoszą 287,07 zł (294,45 / 35,9 x 35), a zatem różnica między tą wartością a kwotą wydatków w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego skarżącej (209,76 zł, jako wynik działania 15% x 1398,38 zł) wynosi 77,31 zł.
Kwota przyznanego dodatku mieszkaniowego obliczona została zatem prawidłowo, organy obu instancji – rozstrzygając sprawę z wniosku skarżącej - nie naruszyły zaś przepisów prawa materialnego lub procesowego. W związku z tym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.