Uzasadnienie
Decyzją działającego z upoważnienia Wójta Gminy Z. Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z [...] 2005 r. nr [...], odmówiono M. C. prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków: z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na Kacpra C. i prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na Bartosza C. W uzasadnieniu organ odniósł się do treści art. 5 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255; ze zm.), stwierdzającej, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł.
W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że zostało przekroczone ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania żądanych świadczeń.
W 2004 r. roczny dochód w rodzinie wnioskodawcy, zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Skarbowego o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, z pomniejszeniem o składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku, składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu oraz podatek należny, wyniósł 27.427,12 zł (od dochodu rodziny odliczono utracony dochód wnioskodawczyni). Miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 571,40 zł. Kwota ta jest wyższa od ustawowego kryterium 504,00 zł, jak również przekroczenie przewyższa w rodzinie kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, tj. 43,00 zł.
W odwołaniu wnioskodawczyni zarzuciła pominięcie przy ustalaniu kryterium dochodowego utraty dochodu jej męża.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2005 r., nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że w sprawie należało w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy M. C. może być objęta świadczeniem rodzinnym w postaci zasiłku rodzinnego, bowiem prawo do zasiłku rodzinnego warunkuje przyznanie dodatków do tego świadczenia. Podstawowym kryterium przyznania zasiłku rodzinnego jest kryterium dochodowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł.
Organ ustalił, że na podstawie zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., z dnia 4 sierpnia 2005 r. oraz z dnia 7 lipca 2005 r. o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w 2004 r. pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne, nie zaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także dochód utracony stanowił kwotę 27.427,12 zł, tj. 2.285,59 zł miesięcznie, a więc 571,40 zł na osobę w rodzinie.
Tym samym miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe, wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zwrócił też uwagę, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą, lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, przysługującemu okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku ubiegającej się o zasiłek rodzinny również i ten warunek nie jest spełniony, bowiem zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, kwota najniższego zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy od dnia 1 września 2005 r., do dnia 31 sierpnia 2006 r., wynosi 43,00 zł.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratę prawa do zasiłku dla bezrobotnych, utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie umowy o dzieło, utratę emerytury, renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, nie otrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej, wydzierżawienie gospodarstwa rolnego na zasadach określonych w art. 5 ust. 8a. Ustalając dochód rodzinny za rok 2004, uwzględniono jako dochód utracony zarówno dochód M. C. w związku z uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, jak również dochód Michała C. ze stosunku pracy, w związku z utratą zatrudnienia.
W skardze do Sądu skarżąca stwierdziła, że nie uwzględniono przy obliczaniu dochodu utraty dochodu z tytułu zatrudnienia męża.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 5 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255), jednym z warunków przyznania prawa do zasiłku rodzinnego, jest spełnienie kryterium dochodowego. Według zapisu ustawy, dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać 504,00 zł.
Stosownie do art. 5 ust 4 ustawy, w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, na podstawie dochodu rodziny, pomniejszonego o utracony dochód. Za utracony dochód przyjmuje się m. in. utratę dochodu z powodu utraty zatrudnienia, lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło i in. (art. 3, ust. 23c ustawy).
Skarżąca powoływała się na fakt utraty pracy przez jej męża.
Okoliczność ta nie została zbadana przez organ I instancji, a organ II instancji stwierdził, że obliczony dochód został pomniejszony o dochód utracony z powodu utraty zatrudnienia przez męża skarżącej. Stwierdzenie organu II instancji nie zostało poparte analizą zgromadzonego materiału dowodowego, abstrahując od tego, że ani ten organ, ani organ I instancji, wskazując na utracony dochód, nie podał jego wysokości, ani zasad ustalenia wysokości dochodu dla oceny zasadności żądania. Taka sytuacja uniemożliwia właściwe odniesienie się strony do dokonanych przez organ ustaleń.
Według organu I instancji dochód skarżącej wyniósł 11.191,40 zł, a u jej męża – 27.427,12 zł. Sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych określa Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881). Zgodnie z § 15 rozporządzenia w przypadkach, gdy członek rodziny osiąga dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód członka rodziny pomniejsza się o podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne oblicza się według wzoru S = (Sp × P) Pp. Rozporządzenie szczegółowo określa poszczególne czynniki tego wzoru.
Dokonując analizy danych zawartych w zaświadczeniach Urzędu Skarbowego i ustaleń organu I instancji, należy stwierdzić, iż przyjęty według tych zasad dochód nie uwzględnił faktu utraty dochodu przez małżonka skarżącej, gdyż wyliczając jego składkę na ubezpieczenie zdrowotne według wzoru, wynosi ona 451,66 zł, a składka skarżącej – 221,55 zł.
Pomniejszenie dochodu brutto o wszelkie składniki, o które należy pomniejszyć dochód brutto, doprowadziło do stwierdzenia, że w przypadku męża skarżącej działania rachunkowe odnosiły się do sumy dochodu brutto z dwóch źródeł.
Organ I instancji nie wypowiedział się w kwestii utraty dochodu przez męża skarżącej, a organ II instancji, bez żadnego uzasadnienia i analizy zgromadzonego materiału, stwierdził, że wzięto pod uwagę utratę dochodu przez męża skarżącej.
Taka sytuacja uzasadnia zarzut wydania decyzji z naruszeniem art. 107 kpa i 77 kpa.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ powinien ocenić okoliczności związane z utratą zatrudnienia przez męża skarżącej i wpływu tej okoliczności na ustalenie uprawnienia do wnioskowanych świadczeń w taki sposób, który będzie czytelny i łatwy do ustosunkowania się przez skarżącą do podanych ustaleń.
Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 9 kwietnia 2001 r. sygn. V SA 1611/00 Lex 80 635).
Z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; ze zm.), orzekł, jak w punkcie I sentencji, a na podstawie art. 152, jak w punkcie II sentencji.