Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., [...] Prezydent M. T., działając na podstawie art. 24 ust. 4 i 5 ustawy z [...] maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 - tekst jednolity ze zm., dalej "Pgik") w związku z art. 104 ustawy z [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 23), orzekł o odmowie wydania G. K. informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie udostępnienia numerów ksiąg wieczystych założonych dla nieruchomości położonych w T. przy ul. [...] oraz przy ul. [...],
Wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. G. K. wystąpił do Urzędu M. T. o "udostępnienie informacji z ewidencji gruntów i budynków" tj. numerów ksiąg wieczystych dla nieruchomości położonych w T. przy ul. [...] oraz Szosie L. 31, w celu zabezpieczenia roszczeń regresowych (powstałych w zw. ze spłatą części zobowiązań wobec Banku [...], będących następstwem niewykonania ugody zabezpieczonej poręczeniem przez wnioskodawcę i S. S.) wobec współdłużnika na jego nieruchomości w postaci zajęcia części majątku S. S..
Pismem z dnia [...] maja 2016 r. organ I instancji wniósł o doprecyzowanie wniosku poprzez potwierdzenie woli żądania wydania wypisu z rejestru gruntów i budynków bez danych osobowych, bądź uzupełnienie wniosku poprzez wskazanie interesu prawnego opartego na normie prawnej wynikającej z konkretnego przepisu prawa do pozyskania informacji z ewidencji gruntów i budynków, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, wnioskodawca wniósł ponownie o udostępnienie informacji z ewidencji gruntów i budynków w postaci numerów ksiąg wieczystych z uwagi na fakt, iż informacja ta ma charakter informacji przedmiotowego opisu nieruchomości zawartej w ewidencji gruntów i budynków, podlegającej ujawnieniu na wniosek w trybie art. 24 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne i nie wymaga wykazania interesu prawnego. Wskazał również, iż wnioskodawca ma prawo żądania udzielenia zabezpieczenia swojego roszczenia, którego jedną z form jest ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości, do czego wierzycielowi muszą być znane dokładne dane nieruchomości, w tym również numer księgi wieczystej.
P. z [...] czerwca 2016 r. Prezydent M. T. podtrzymał wcześniej przedstawione stanowisko i wezwał ponownie o uzupełnienie wniosku przez wykazanie interesu prawnego.
P. z [...] czerwca 2016 r. skarżący również podtrzymał swoje stanowisko i wskazał, iż do uwzględnienia jego wniosku nie jest wymagane wykazanie interesu prawnego, powołując się przy tym m.in. na wyrok NSA z [...].11.2014 r., sygn. akt I OSK 802/13.
Prezydent M. T. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...] orzekł o odmowie wydania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie udostępnienia numerów ksiąg wieczystych założonych dla nieruchomości położonych w T. przy ul. [...] oraz przy ul. [...], wskazując, że ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej własność dłużnika nie jest interesem prawnym lecz faktycznym, zaś dane ewidencji gruntów i budynków dotyczące numerów ksiąg wieczystych zawierają dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust.2 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 5 Pgik, informacje o charakterze podmiotowym z uwagi na ochronę zawartych w nich danych osobowych, nie mogą być udzielane bez wykazania interesu prawnego. Organ podzielił przy tym wykładnię prezentowaną w wyroku WSA w Krakowie z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1360/14.
W odwołaniu od powyższej decyzji G. K. zarzucił:
. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 24 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący wnioskuje o udzielenie informacji podmiotowych,
. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie wykazał interesu prawnego uprawniającego do uzyskania informacji o charakterze podmiotowym.
W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że interes prawny zgodnie z art. 24 ust. 5 Pgik muszą wykazać wyłącznie podmioty wnoszące o udostępnienie informacji podmiotowych a wnioskujący o udostępnienie informacji przedmiotowych zawartych w art. 20 ust. 2 pkt 1 Pgik nie muszą wskazać interesu prawnego. Powołał się przy tym na wyrok NSA z [...] listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 802/13. Gdyby nawet uznać, że numery księgi wieczystej są informacją wymagającą wykazania interesu prawnego, to taki został wykazany, bo wnioskodawca i S. S. są wspólnikami spółki z o.o. będącej wspólnikiem spółki komandytowej, która zaciągnęła zobowiązanie wobec banku.
K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1-2a Pgik, uprawnionym do uzyskania żądanych danych. Z tych też względów uzyskanie przedmiotowych danych przez skarżącego jest uzależnione od wykazania jego własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie (art. 24 ust. 5 pkt 3 Pgik), co prawidłowo przyjął organ I instancji rozstrzygający sprawę.
Przepisy art. 24 ust. 2 i 4 Pgik stanowią, że informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne i każdy może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, jednakże jest to ograniczone brzmieniem art. 24 ust. 5 powołanej ustawy. Przepis art. 24 ust. 5 Pgik określa podmioty, którym mogą być udostępniane dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów ewidencyjnych.
W myśl art. 24 ust. 5 pkt 3 Pgik, udostępnienie przez starostę danych ewidencji gruntów i budynków zawierających dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydanie wypisów z operatu ewidencyjnego, zawierających takie dane, następuje na żądanie innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Przedmiotowe stanowisko zostało potwierdzone m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1393/09.
Z materiału znajdującego się w aktach sprawy, zdaniem organu II instancji wynika, że wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości, ani osobą nią władającą (wnioskodawca wskazał, że żądana informacja jest niezbędna w związku z postępowaniem mającym na celu odzyskanie należności wierzyciela od współdłużnika), a zatem jedyną podstawą uzyskania żądanych informacji mógł być art. 24 ust. 5 pkt 3 Pgik. Zgodnie z powyższym przepisem konieczne jest jednak wykazanie interesu prawnego w przekazaniu takich informacji. W kontekście niniejszej sprawy oznacza to, że wnioskodawca powinien dokładnie wskazać przepis, z którego wynika obowiązek udostępnienia mu danych podmiotu z ewidencji gruntów i budynków, przy czym wspomniany interes musi mieć charakter bezpośredni, indywidualny i realny.
W ocenie organu odwoławczego, odmowa wydania żądanych przez wnioskodawcę danych z powołaniem się na nie wykazanie interesu prawnego wyrażona w zaskarżonej decyzji, jest w rozpatrywanych okolicznościach uzasadniona. Zagadnienie istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Pgik, po stronie podmiotu powołującego się na potrzebę zapewnienia skuteczności egzekucji prowadzonej wobec właściciela nieruchomości było wielokrotnie przedstawiane w orzecznictwie sądów administracyjnych. NSA w wyroku z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 548/10, podkreślił, iż interesu prawnego (jako kategorii materialnoprawnej) w rozumieniu art. 24 ust. 3 Pgik nie tworzy w szczególności postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec dłużnika wskazanego we wniosku o udzielenie informacji z ewidencji gruntów i budynków. Brzmienie tego przepisu nakazuje ograniczenie prawa dostępu do danych tych osób, których prawa i roszczenia mają charakter prawnorzeczowy i jako takie wiążą się z nieruchomością.
[...] - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał również, że w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2016 r., poz. 790 ze zm.), księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II i IV księgi wieczystej (własność, użytkowanie wieczyste, ograniczone prawa rzeczowe oraz prawa osobiste i roszczenia, o których mowa w art. 16 ust. 2). Jeśli zatem księga wieczysta zawiera tego rodzaju dane, to w ocenie organu - samo udostępnienie przez starostę numeru księgi wieczystej jest równoznaczne z udostępnieniem danych o charakterze podmiotowym, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 Pgik, a ponieważ księga wieczysta gromadzi nie tylko powyższe dane, ale także dane o charakterze przedmiotowym zawarte w dziale I uznać trzeba, że informacje zawarte w księdze wieczystej są danymi o charakterze przedmiotowo – podmiotowym, przy czym powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie (zob. wyroki NSA: z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1096/09; z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1312/09; z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 829/09; z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1014/09; z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1839/12).
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że za dane osobowe w rozumieniu ustawy należy uznać numery ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów, skoro w tych księgach i zbiorach są ujawnione podmioty będące właścicielami nieruchomości, dla których księgi lub zbiory są prowadzone. Skoro treść ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów jest powszechnie dostępna (księgi wieczyste w sądach i większość w internecie poprzez portal dostępowy, zbiory dokumentów w sądach) to ujawnienie ich numerów pozwala jednocześnie na ujawnienie danych osobowych wpisanych w tych księgach właścicieli nieruchomości oraz danych osobowych właścicieli nieruchomości ujawnionych w dokumentach złożonych do zbiorów dokumentów, dlatego można stwierdzić, że dane ewidencji gruntów i budynków dotyczące numerów ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów zawierają dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 Pgik.
Odnosząc się do treści wyroku NSA z 19 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 802/13, na który powołuje się skarżący, organ II instancji nie podzielił stanowiska w nim przedstawionego, wskazując, że jest to wyrok incydentalny, przedstawiający stanowisko w konkretnej sprawie i w podobnych sprawach orzekał również w późniejszym terminie NSA, w których przedstawił odmienne stanowisko od prezentowanego w wyroku z 19 listopada 2014 r., np. w wyroku z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2871/13, NSA wyjaśnił: "interpretacja przepisów o dostępie do informacji z ewidencji gruntów i budynków w trybie art. 24 u.p.g.k była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 2 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1181/09, z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 189/09, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1553/09, z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 548/10)".
Uwzględniając powyższe, w ocenie organu II instancji, wnioskodawca nie ma interesu prawnego w uzyskaniu danych podmiotowych, a zatem w świetle art. 24 ust. 5 pkt 3 Pgik nie było podstaw do udzielenia mu tych informacji. Przedmiotem żądania jest w istocie uzyskanie informacji potrzebnych do egzekucji należności w związku z istnieniem zobowiązania pieniężnego. Nie jest to zatem interes prawny w rozumieniu art. 24 ust 5 pkt 3 Pgik, podkreślając przy tym, że właściwym trybem dla poszukiwania majątku nieruchomego dłużnika jest tryb należący do sfery postępowania cywilnego, a nie administracyjnego. Nie można zatem w ocenie organu, zaakceptować wykładni w zakresie dostępu do numeru księgi wieczystej każdemu podmiotowi. Mogłoby bowiem to prowadzić do obejścia wymagań i warunków stawianych dla udostępnienia informacji wchodzącej w skład ewidencji gruntów i budynków przez ustawę Pgik.
W skardze do sądu G. K. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie następujących przepisów postępowania:
- 1. art. 7 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy i nie uwzględnienie faktu posiadania interesu prawnego skarżącego w uzyskaniu numeru księgi wieczystej jego dłużników;
- 2. art. 24 ust. 2 i ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia [...] maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) w zw. z art. 366 § 2 i 376 § 1 k.c. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że skarżący nie mieści się w katalogu podmiotów, którym przysługuje interes prawny w uzyskaniu numeru księgi wieczystej konkretnej nieruchomości;
- 3. art. 27 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez błędne uznanie, że skarżący nie ma interesu prawnego w uzyskaniu numeru księgi, pomimo tego, że przetwarzanie danych osobowych dłużnika, zawartych w księdze wieczystej jest prowadzone przez skarżącego w celu realizacji praw i obowiązków wynikających z powstałego roszczenia regresowego wobec dłużnika oraz wynikającego z tego tytułu prawa do żądania od współodpowiedzialnego za dług, dokonania podziału ciężącego długu wynikających ze spełnienia świadczenia przez skarżącego.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:
- 1. uchylenie zaskarżonej decyzji [...] - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...].08.2016r. nr [...] w całości,
- 2. umorzenie we wskazanym zakresie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, a także
- 3. zasądzenie od [...] - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na rzecz skarżącego kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że warunkiem skuteczności wniosku o podanie numeru księgi wieczystej nieruchomości jest konkretne określenie tej nieruchomości przez wskazanie numeru działki lub adresu, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie służą do poszukiwania majątku konkretnej osoby w celu egzekwowania należności cywilnoprawnych, lecz jest to jednak pogląd, który wyrażono w sprawach, w których wierzyciel zwraca do starosty o podanie informacji na temat bliżej nieokreślonych nieruchomości należących do wskazanej osoby. Sytuacja taka w ocenie skarżącego nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, w której zwracał się z wnioskiem o udostępnienie danych z ewidencji dotyczących konkretnej - ściśle określonej nieruchomości.
Skarżący poszukiwał zatem informacji należącej do katalogu określonego w art. 20 ust. 1 ustawy. Sam fakt, że z księgi wieczystej można uzyskać informację o osobie właściciela nieruchomości, zdaniem skarżącego nie ma wpływu na stwierdzenie, że numer tej księgi stanowi element przedmiotowy opisu nieruchomości, podkreślając przy tym, że jedną z podstawowych zasad, na których opiera się system ksiąg wieczystych, jest zasada ich jawności (art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.), a jawność ta obejmuje oczywiście także możliwość uzyskania wiedzy o osobie właściciela nieruchomości.
Zdaniem skarżącego organ administracji dokonał błędnej wykładni art. 24 ust. 2 i 4 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Pgik, poprzez wadliwe przyjęcie, że numer księgi wieczystej określonej nieruchomości objętej operatem ewidencji gruntów i budynków nie stanowi informacji o gruncie, podlegającej ujawnieniu na wniosek każdej zainteresowanej osoby.
Skarżący zwrócił uwagę, że we wniosku o udostępnienie danych, wskazał konkretne, ściśle oznaczone nieruchomości, podając ich dokładny adres. Chodziło zatem o konkretną informację przedmiotową, w postaci numeru księgi wieczystej konkretnych nieruchomości, a wynikająca z nowych zasad dostępu do ksiąg wieczystych - łatwość uzyskania wszystkich podstawowych informacji o nieruchomości na podstawie jej numeru w księdze wieczystej, nie może jego zdaniem przesądzać o tym, że mamy tu do czynienia po części z danymi podmiotowymi. Co więcej, prawodawca ułatwiając dostęp do ksiąg wieczystych musiał mieć świadomość, że jawność ta oznaczać będzie także możliwość uzyskania wiedzy o osobie właściciela nieruchomości, dlatego powstały konflikt między udostępnieniem informacji, a ochroną danych osobowych właścicieli został rozwiązany przez ustawodawcę, który przyjął takie, a nie inne zasady udostępniania ksiąg wieczystych.
Przyjęta przez organy interpretacja, w ocenie skarżącego wypacza sens i cele funkcjonowania publicznych rejestrów dotyczących nieruchomości (ewidencji, ksiąg wieczystych), gdyż organy nazbyt mechanicznie zastosowały wyrażane w orzecznictwie poglądy, nie uwzględniając specyfiki sprawy.
Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że organ, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji z ewidencji gruntów i budynków, pominął specyfikę tej konkretnej sprawy, co doprowadziło do błędnego wniosku, polegającego na tym, że skarżący nie ma interesu prawnego w uzyskaniu numeru księgi wieczystej ściśle oznaczonych nieruchomości, natomiast roszczenie regresowe skarżącego ma oparcie w treści przepisów prawa, gdyż z przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych. Co do zasady przy rozliczeniach między współdłużnikami solidarnymi należy przyjąć, że dług powinien zostać rozdzielony po równo między nich, chyba że z treści istniejącego między nimi stosunku prawnego wynikają inne zasady rozliczeń. W związku z powyższym skarżący stwierdził, że jego interes ma oparcie w prawie, jest więc interesem prawnym, a nie tylko faktycznym.
Jak podniósł skarżący, na podstawie istniejącego roszczenia regresowego, ma on prawo żądać od współdłużnika solidarnego S. S. zapłaty oraz zabezpieczenia w postaci zajęcia części jego majątku. W związku z powyższym oraz celem zabezpieczenia swoich roszczeń przed działaniami współdłużnika, polegającymi na wyzbywaniu się majątku – w ocenie skarżącego słuszny jest wniosek o udostępnienie żądanych informacji, a jego interes prawny wynika ze stosunku prawnego istniejącego pomiędzy nim, a S. S., jako dłużników solidarnych oraz wynikających z przepisów prawa - możliwości dochodzenia od S. S. zwrotu części spełnionego świadczenia na rzecz Banku [...] S.A. Dodatkowo skarżący podkreślił, że informacje o numerach księgi wieczystej nieruchomości mogą być konieczne dla wytaczania powództw służących zabezpieczeniu wyzbywania się majątku przez dłużników.
Zdaniem skarżącego nie można podzielić argumentacji [...] - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, że właściwym trybem wyjawienia majątku nieruchomego współdłużnika jest postępowanie cywilne, nie zaś administracyjne, ponieważ organ nie uwzględnił specyfiki sprawy i mechanicznie przywołał poglądy jakie były wyrażane w sprawach, w których żądano podania informacji o nieruchomościach, bez wskazania, o jakie konkretnie nieruchomości chodzi, natomiast w przedmiotowej sprawie skarżący wskazał szczegółowe adresy znanych mu nieruchomości i wnosił o podanie numerów ich ksiąg wieczystych.
W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialonoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 520 z późn. zm.). Ustawa ta reguluje między innymi sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków (art. 1 pkt 3 ustawy).
Do spraw związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów odnosi się przepis art. 20 ustawy. Przepis ten w ust. 1 przewiduje, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
- 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
- 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;
- 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
W myśl art. 20 ust. 2 ustawy, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: właściciela, a w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa znajdują się te nieruchomości (pkt 1a), gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli – osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (pkt 1b), miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1 (pkt 2), informacje o wpisaniu nieruchomości do rejestru zabytków (pkt 3), informację, czy wyróżniony obszar gruntu w całości lub w części objęty jest formą ochrony przyrody (pkt 4), wartość katastralną nieruchomości (pkt 5), informacje dotyczące umów dzierżawy (pkt 6).
Z powołanych przepisów wynika, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter przedmiotowy (dotyczy to informacji, o których mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, 4 i 5) oraz podmiotowy (odnosi się to do informacji zamieszczonych w art. 20 ust. 2 pkt 1, 2 i 6). Charakter informacji ma istotne znaczenie w świetle - określonych w art. 24 ust. 3, 4 i 5 - zasad dotyczących udostępniania informacji przez starostów. Stosownie do art. 24 ust. 5, starosta udostępnia dane z ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie:
- 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
- 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędacych organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
2a) operatorów sieci w rozumieniu ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych;
- 3) innych podmiotów niż wymienionych w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie.
Z powyższych regulacji wynika, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach, a więc informacje przedmiotowe, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3, 4 i 5 powyższej ustawy są jawne i powszechnie dostępne. Natomiast dane ewidencji gruntów zawierające dane osobowe właścicieli, czyli podmiotów wskazanych w art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, oraz wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające takie dane osobowe, starosta udostępnia tylko na żądanie podmiotów wskazanych w art. 24 ust. 5 pkt 1 i pkt 2, a na żądanie innych podmiotów - tylko w przypadku wykazania się w tym zakresie interesem prawnym.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zatem po pierwsze ustalenia, czy żądanie udostępnienia numerów ksiąg wieczystych stanowi informację podmiotową (zawierającą informację o podmiotach) czy jest informacją o charakterze przedmiotowym. Jeśli w grę wchodzi informacja o podmiotach to konieczne jest ustalenie czy wnioskodawca posiada interes prawny uzasadniający jej wydanie (art. 24 ust. 5 pkt 3 Pgik).
Niewątpliwie wnioskodawca nie jest podmiotem wymienionym w katalogu podmiotów o których mowa w art. 24 ust. 5 pkt 1,2 i 2a ustawy, na których wniosek starosta zobowiązany jest udostępnić dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydać wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, zatem jest on innym podmiotem, o którym mowa w tym przepisie. Taki zaś "inny podmiot" może uzyskać dane jeśli posiada interes prawny.
Zdaniem skarżącego żądanie wskazania numerów ksiąg wieczystych wymienionych we wniosku nieruchomości dotyczy udostępnienia informacji o charakterze przedmiotowym. Zdaniem organu jest to informacja o charakterze podmiotowo - przedmiotowym, a więc w istocie zawierająca dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy obok danych dotyczących przedmiotu.
Sąd podziela stanowisko organu, że udostępnienie numerów ksiąg wieczystych jest równoznaczne z udostępnieniem także danych o charakterze podmiotowym. Informacja dotycząca numeru ksiąg wieczystych nieruchomości zawiera w rzeczywistości dane o charakterze podmiotowo - przedmiotowym, czyli dane, które poprzez przedmiot (numery ksiąg wieczystych lub numer ewidencyjny) pozwalają zidentyfikować dane podmiotowe (dane o tożsamości) właścicieli lub innych osób. Jeżeli żądanie podania informacji dotyczy numerów ksiąg wieczystych nieruchomości, których właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym jest określony podmiot, to dotyczy ono danych o charakterze podmiotowo-przedmiotowym, a nie przedmiotowym jak twierdzi skarżący.
Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 790 z późn. zm.) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II - IV księgi wieczystej, a więc własność, użytkowanie wieczyste, ograniczone prawa rzeczowe, a także prawa osobiste i roszczenia, o których mowa w art. 16 ust. 2 tej ustawy. Skoro księga wieczysta zawiera powyższe dane, to udostępnienie przez starostę numeru księgi wieczystej nieruchomości jest równoznaczne z udostępnieniem danych o charakterze podmiotowym, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Informacje zatem zawarte w księdze wieczystej są danymi o charakterze przedmiotowo-podmiotowym. Stanowisko takie nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010r., sygn. akt I OSK 1096/09, z dnia 18 lutego 2014r. sygn. akt I OSK 1839/12 dostępne https://cbois.nsa.gov.pl/, wyrok z dnia 21 lipca 2010r., sygn. akt I OSK 1312/09, LEX nr 694346, wyrok z dnia 13 kwietnia 2010r., sygn. akt I OSK 828/09, LEX nr 595560).
Podmiot, który uzyska numer księgi wieczystej danej nieruchomości, będzie mógł z łatwością uzyskać dostęp do danych osobowych właściciela, użytkownika wieczystego, czy też uprawnionego do nieruchomości. Dlatego też żądanie podania numeru księgi wieczystej dotyczy danych o charakterze podmiotowym w rozumieniu art. 24 ust. 5 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, w stosunku do których wnioskodawca musi wykazać się interesem prawnym do ich uzyskania.
Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że sam skarżący, uzasadniając swoje żądanie, wskazuje na chęć uzyskania danych w istocie dotyczących aktualnego właściciela lub posiadacza nieruchomości.
Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przewidują dalej idącą ochronę niż przepisy ustawy o ochronie danych osobowych (tak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny z wyroku z dnia 10 czerwca 2010r., sygn. akt I OSK 1097/09 (LEX nr 594889). W sytuacji żądania udzielenia informacji zawierających dane, o których mowa w art. 24 ust. 5 ustawy, obowiązkiem organu jest badanie posiadania przez podmiot wnioskujący interesu prawnego, ponieważ organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, udostępniające informacje zawarte w operacie ewidencyjnym, działają na podstawie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Uzyskanie tych danych jest więc uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania.
Przyjmuje się powszechnie, iż treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Norma, o którą tu chodzi, nie przyznaje podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, ale daje mu możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu.
W związku z powyższym starosta mógłby skarżącemu udostępnić dane z ewidencji gruntów zawierające dane osobowe właścicieli nieruchomości lub innych osób, w których władaniu znajduje się nieruchomość (art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy), tylko wówczas gdyby okazało się, że skarżący ma interes prawny związany z nieruchomością, której dane wpisane są do ewidencji gruntów i budynków (art. 24 ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
Zadaniem Sądu organ słusznie uznał, że skarżący, jako podmiot nie spełniający przesłanek z art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy, nie wykazał istnienia po swojej stronie interesu prawnego w uzyskaniu żądanej informacji, do czego był obowiązany na podstawie pkt 3 ust. 5 tego przepisu.
Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów nawet nie wynika uprawdopodobnienie okoliczności spełnienia przez niego świadczenia w ramach odpowiedzialności solidarnej z tytułu spłaty w ramach poręczenia za dług zaciągnięty przez spółkę komandytową. Skarżący nie uprawdopodobnił, że ma wymagalne roszczenia wobec S. S.. Z przedłożonych dokumentów wynika, że były dokonywane jakieś wypłaty na poczet kredytu, ale nie wiadomo przez kogo zaciągniętego, oraz że skarżący wraz z S. S. byli poręczycielami tego kredytu. Inny jest też bank na którego rzecz wpłacano jakieś kwoty niż ten, który został wskazany jako udzielający kredytu spółce komandytowej. W tych okolicznościach brak jest dokumentów potwierdzających istnienie po stronie skarżącego w taki sposób uzasadnionego interesu prawnego w żądaniu uzyskania wnioskowanej informacji.
Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że żądane przez niego dane są niezbędne do wszczęcia ewentualnego postępowania cywilnego i żądania zabezpieczenia roszczenia nie może stanowić podstawy do wywodzenia z tego interesu prawnego w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. Ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej.
Wobec powyższego, powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić; zawsze też powinna aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu (zob. J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego (w:) Administracja, gospodarka, samorząd, H. Olszewski, B. Popowska (red.), Poznań 1997, s. 609 i n.). Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym przysługującym danemu podmiotowi.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że nie wiadomo przede wszystkim czy potwierdziłaby się okoliczność, że wskazane nieruchomości należą do podmiotu będącego współdłużnikiem, wobec którego skarżący mógłby ewentualnie realizować swoje roszczenia i wykazywać interes prawny w żądaniu udzielenia informacji. Należy zwrócić uwagę, że jeśli uzyskane dane dotyczą numerów ksiąg wieczystych z których nie będzie wynikało potwierdzenie, że właścicielem jest dłużnik solidarny wobec którego skarżący ma ewentualne roszczenie regresowe, to nie będzie jakiegokolwiek związku sytuacji prawnej skarżącego z uzyskaniem informacji o właścicielu nieruchomości, wobec którego skarżący nie ma żadnych roszczeń i nie pozostaje w żadnym innym związku prawnym uzasadniającym wywodzenie własnego interesu prawnego. To naraża inne podmioty na utratę gwarancji ochrony, które dają przepisy o Pgik i to stanowi zasadniczą przeszkodę w udzieleniu zawartej we wniosku informacji.
Nie ma więc skarżący żadnego interesu w udzieleniu informacji o numerach księgi wieczystej dotyczącej nieruchomości należącej do osoby trzeciej.
Reasumując, żądana przez skarżącego informacja nie ma charakteru przedmiotowego, by mogła być udostępniona bez żadnych warunków. Przez uznanie, że ma ona charakter mieszany, a więc także podmiotowy wymagane było wykazanie interesu prawnego.
W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom skargi, skarżący nie wykazał interesu prawnego, nie wskazał na przepis prawa materialnego, który zobowiązywałby organ do wydania żądanych informacji. Z przedłożonych dokumentów nie wynika zasadność potwierdzenia roszczenia regresowego. Interesu prawnego (jako kategorii materialnoprawnej) w rozumieniu art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie tworzy też w szczególności przyszłe ewentualne (hipotetyczne) postępowanie prowadzone przed sądem powszechnym. Nie jest bowiem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które w jego ocenie mogły wystąpić w przeszłości lub mogą wystąpić dopiero w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 458/10 i wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1916/12).
Z kolei przepisy proceduralne służą jedynie dochodzeniu uprawnień, czy też do ochrony praw, wynikających z prawa materialnego, mają rolę służebną wobec przepisów o charakterze materialnym. Wprawdzie dopuszczalne jest wywodzenie interesu prawnego z przepisów prawa procesowego, to jednak niezbędne jest w tym zakresie wykazanie aktywności strony, poprzez realizację jej uprawnień procesowych.
Mając na uwadze powyższe argumenty Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) orzekł o oddaleniu skargi.