Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...].09.2022 r., znak: [...], [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., działając na podstawie art. 25 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. G. i T. G. z dnia [...].07.2022 r. o wyłączenie organu od udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym o znaku sprawy: PINB.[...], orzekł o odmowie wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w prowadzonym postępowaniu dotyczącym budynku mieszkalnego jednorodzinnego, znajdującego się na terenie działki o nr ewid.[...] w Ś., przy ul. [...].
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zgodnie z poglądem judykatury oraz stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wyłączenie organu, którego dotyczy wniosek o wyłączenie następuje z mocy prawa, jeżeli wystąpi jedna z okoliczności wskazanych w art. 24 § 1 i art. 25 Kodeksu postępowania administracyjnego, a organ powinien badać powyższe okoliczności z urzędu.
W piśmie wnioskodawców wskazano, iż wniosek o odsunięcie od prowadzenia sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., jest skutkiem wieloletniej i nieustającej wadliwości wydawanych przez ten organ postanowień i decyzji administracyjnych - od 2013 roku.
Zdaniem orzekającego organu, z uwagi na brak podstaw do zastosowania środka prawnego przewidzianego w art. 25 § 1 K.p.a., przepisy dotyczące wyłączenia organu nie podlegają zastosowaniu co do wyłączenia osoby piastującej funkcję organu w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w T..
Na skutek wniesionego zażalenia przez M. G., K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z dnia [...].11.2022 r., znak: [...], stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...].09.2022 r. znak: [...], [...].
Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, iż zgodnie z poglądem judykatury oraz stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wyłączenie organu, którego dotyczy wniosek o wyłączenie następuje z mocy prawa, jeżeli wystąpi jedna z okoliczności wskazanych w art. 24 § 1 i art. 25 Kodeksu postępowania administracyjnego, a organ powinien badać powyższe okoliczności z urzędu. W tym przedmiocie organ nie wydaje rozstrzygnięcia w formie postanowienia. Natomiast udzielenie odpowiedzi przez organ I instancji w formie postanowienia nie zmienia faktu, iż w istocie jest to pismo o charakterze informacyjnym.
W kwestionowanym postanowieniu organ I instancji wskazał, iż "(...) brak jest podstaw do zastosowania środka przewidzianego w art. 25 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przepisy dotyczące wyłączenia nie podlegają zastosowaniu, co do wyłączenia osoby piastującej funkcje organu w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w T.".
Zgodnie zaś z art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, tymczasem, ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia w drodze zażalenia postanowienia wydanego na podstawie ogólnego przepisu art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast organ I instancji w wydanym postanowieniu z dnia [...].09.2022 r. znak: [...], [...] prawidłowo pouczył o braku możliwości wniesienia zażalenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstawy prawnej do rozpatrzenia wniesionego zażalenia i ustosunkowania się do wniesionych w nim zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ zobowiązany jest do wydania postanowienia o niedopuszczalności wniesionego zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...].09.2022 r. znak: [...], [...].
W skardze do Sądu M. G. wyraziła niezadowolenie z powodu przeciągającego w czasie postępowania prowadzonego w sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. i opisując poszczególne jego etapy podniosła, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. jako przełożony i adresat wniosku o wyłączenie organu od orzekania w sprawie, nie rozpatrzył go zgodnie z przepisami wynikającymi z KPA, a jedynie przesłał go do załatwienia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T., czyli do podległego organu, którego odsunięcia od prowadzenia sprawy, skarżąca się domagała w przedmiotowym wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu takiego naruszenia przepisów, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 134 w związku z art. 144 K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Jedną z podstawowych przesłanek stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, jest wyłączenie przez ustawodawcę możliwości wniesienia zażalenia na określone rodzaje postanowień, czy też pism organu w postaci zawiadomień. Przesłanka ta wystąpiła w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W oparciu o ten przepis stwierdzić należy, że na wydane w toku postępowania administracyjnego postanowienia przysługuje zażalenie jedynie w przypadkach, w których K.p.a. - regulując kwestie rozstrzygane danym postanowieniem - to przewiduje.
Przedmiotem postanowienia organu I instancji była kwestia wyłączenia organu administracji publicznej od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:
- 1. jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3;
- 2. osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. (...).
na podstawie art. 25 § 1 K.p.a. Uregulowanie to nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku złożonego na tej podstawie.
Postanowienie w przedmiocie odmowy wyłączenia organu od załatwienia sprawy jest od razu ostateczne, nie kończy postępowania (postępowanie po jego wydaniu toczy się nadal), a nadto rozstrzyga tylko kwestię procesową (nie rozstrzyga istoty sprawy, jest postanowieniem stricte procesowym).
Postanowienie nie mieści się w zakresie kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, co oznacza, iż nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że postanowienie o odmowie wyłączenia organu bądź pracownika od rozstrzygania czy też podejmowania czynności w sprawie może być kwestionowane wyłącznie w trybie odwoławczym, dotyczącym orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (art. 142 k.p.a.), a następnie ewentualnie w trybie skargowym, przed sądem administracyjnym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1911/12, LEX nr 1270190 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2199/19, LEX nr 2719550).
W przypadkach zatem, kiedy na postanowienie nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć rozstrzygnięcie, zawarte w niezaskarżalnym zażaleniem postanowieniu, tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 kpa). Tak więc kwestię zasadności oddalenia wniosku o wyłączenie organu administracji publicznej od załatwienia sprawy, będzie mogła skarżąca podnieść w ewentualnym odwołaniu od decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.
Reasumując organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia wydając zaskarżone postanowienie i orzekając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 K.p.a.
Z uwagi na powyższe, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.