Uzasadnienie
Decyzją z [...] kwietnia 2011r. Nr [...], Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S., na podstawie art. 22 ust. 1 i art. 9 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (t. jedn. Dz. U. z 2003r., Nr 83, poz. 760 ze zm.) oraz § 19 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1707 ze zm.), w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 § 1 k.p.a., odmówił D. P. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. Nr [...], odmawiającą zwiększenia jednorazowego odszkodowania pieniężnego, z uwagi na brak podstaw prawnych do wznowienia postępowania.
D. P. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 2011r., wskazując iż decyzja ta wydana została przez organ niewłaściwy, podpisany bowiem pod decyzją pracownik organu winien podlegać wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] września 2011r. nr [...], Dowódca P. Okręgu Wojskowego, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 9 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania zawisłego przed Sądem Rejonowym w K., toczącym się na skutek odwołania D. P. od decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z [...] kwietnia 2011 r. Nr [...].
Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, D. P. od decyzji z [...] kwietnia 2011 r. złożył odwołanie zarówno do Sądu Rejonowego w K., Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, jak i do Dowódcy [...]OW. Wskazując na treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ uznał, iż w niniejszej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępnie, rozstrzygnięcie którego ma wpływ na rozpoznanie sprawy przez Dowódcę [...]OW. Ponadto, jak wskazał organ, niedopuszczalne jest, by równolegle toczyły się dwa postępowania w przedmiocie jednej decyzji administracyjnej, co uzasadnia zawieszenie postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. P. zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art., 107 § 1 k.p.a., poprzez błędne pouczenie skarżącego, że od powyższego postanowienia skarżącemu przysługuje odwołanie do Sądu Rejonowego w K., Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Skarżący zwrócił uwagę, że decyzja z [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] wydana została z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w związku z czym, na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Skarżący podniósł, iż wbrew twierdzeniu Dowódcy [...]OW, sprawy o których mowa w zaskarżonym postanowieniu nie są tożsame, w związku z czym wynik sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji nie zależy od rozstrzygnięcia sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w K. W odpowiedzi na skargę Dowódcy [...]OW w B. wniósł o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w K., Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, stosownie do treści art. 22 ust. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, a także o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu ponieważ sprawa, której dotyczy nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.").
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W przedmiotowej sprawie skarga została złożona na postanowienie wydane przez organ w I instancji, a ponadto w sprawie, w której sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania.
Podnieść należy, że art. 52 § 1 P.p.s.a. dopuszcza wniesienie skargi do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przepis ten określa związek, sekwencję między postępowaniami administracyjnymi, w których podejmowane są akty lub czynności, które mogą być zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a postępowaniem sądowoadministracyjnym. Wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne, w postępowaniu administracyjnym. Taka intencja ustawodawcy znajduje potwierdzenie w postanowieniach art. 52 § 2 P.p.s.a. w którym to zostało wyjaśnione, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że bezspornie postanowienie Dowódcy P. Okręgu Wojskowego zostało wydane przez organ działający w I instancji.
Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003 r., Nr 83, poz.760 ze zm.), w sprawach nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odesłanie powyższe nie oznacza jednak, że w stosunku do decyzji i postanowień wydawanych w oparciu o powyższy przepis, zastosowanie będą miały zasady i tryb odwoławczy wynikający z Kodeksu postępowania administracyjnego.
Właściwość sądu pracy i ubezpieczeń społecznych wynika z art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową na zasadach i w terminach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten w dniu wydania zaskarżonego postanowienia stanowił, że od decyzji organów, o których mowa w ust. 1 i 2, w sprawach odszkodowań przysługuje osobie zainteresowanej odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Stanowisko o niewłaściwości sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie potwierdza nowelizacja art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Przepis ten został zmieniony przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 22, poz. 114) z dniem 1 stycznia 2012 r. Obecnie stanowi, że od decyzji i postanowień organów, o których mowa w ust. 1 i 2, w sprawach odszkodowań przysługuje osobie zainteresowanej odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
W uzasadnieniu ustawy zmieniającej wskazano, iż zmiana w art. 22 ust. 4 ww. ustawy wynika z dotychczasowej praktyki w postępowaniach przed sądami, która wskazuje na konieczność uregulowania możliwości zaskarżenia do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych również postanowień wydawanych przez właściwe organy w sprawach odszkodowań. Brak regulacji w tym zakresie powoduje spory interpretacyjne w stosowaniu przepisów ustawy, prowadzące w konsekwencji do kierowania spraw na drogę postępowania administracyjnego. Stan taki powoduje występowanie w sprawach odszkodowań dualizmu postępowań: cywilnego i administracyjnego (niniejszy tekst pochodzi ze stron internetowych Sejmu (http://www.sejm.gov.pl) i Senatu (http://www.senat.gov.pl).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.