Uzasadnienie
Pełnomocnik M. B. złożyła skargę na postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o stwierdzenie uchybienia do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w B. [...] z [...] października 2010 r. o skierowaniu M. B. na badania psychologiczne, zarzucając naruszenie:
- 1) art. 44 Kpa przez uznanie, iż decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. została doręczona skutecznie skarżącemu, podczas, gdy: zwrotne poświadczenie odbioru ww. decyzji z adnotacją "nie zastałem" i pieczątkami "awizowano powtórnie " i "zwrot nie podjęto w terminie", nie zawierają wyraźnej informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o pozostawieniu awiza, a zatem nie daje możliwości sprawdzenia, czy zostały spełnione warunki określone w art. 44 Kpa, a samo awizowanie przesyłki nie jest równoznaczne z zawiadomieniem określonym w art. 44 Kpa; o fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki,
- 2) art. 10 Kpa w zw. z art. 44 Kpa przez uznanie, iż pismo z ww. decyzją zostało skarżącemu skutecznie doręczone podczas, gdy: ze znajdujących się w aktach administracyjnych "potwierdzeń odbioru" oraz kopert nie wynika, w jakim miejscu były pozostawione przez doręczyciela tzw. awiza, czyli zawiadomienia o pozostawieniu pism wraz z informacją o możliwości ich odbioru w urzędzie pocztowym; jeśli ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy "potwierdzeniach odbioru" oraz kopertach, w których były przesyłki, nie wynika, w jakim miejscu były pozostawione przez doręczyciela tzw. awiza inie można przyjąć, że miało miejsce prawidłowe doręczenie zastępcze unormowane w art. 44 Kpa,
- 3) art. 129 Kpa przez uznanie, iż decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. jest ostateczna, a 14 dniowy termin zgodnie z przedmiotowym przepisem upłynął, podczas, gdy: nieprawidłowe doręczenie decyzji przez organ powoduje, że termin do wniesienia odwołania od tej decyzji nie biegnie,
- 4) 10 Kpa w zw. z art. 44 Kpa przez uznanie, iż "tutejszy organ umożliwił wnioskodawcy czynny udział w postępowaniu poprzez wysłanie zawiadomienia, podczas, gdy: organ ustala, iż [...] lipca 2010 r. miała odebrać zawiadomienie osoba trzecia, a już [...] lipca 2010 r. Komendant Miejski Policji w B. wydał decyzję administracyjną nr [...], czyli de facto organ nawet czekał na udział strony i nie dał jej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów,
- 5) art. 10 Kpa przez brak umożliwienia skarżącemu udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, na skutek nieprawidłowego zawiadomienia o toczącym się postępowaniu oraz dalszych pism w tym decyzji z dnia [...] lipca 2010 r.
- 6) art. 7 i 77 § 1 Kpa przez zaniechanie przez organ dokonania czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego,
- 7) art. 80 w zw. z art. 107 § 3 Kpa polegające na tym, iż w zaskarżonej decyzji organ nie wskazał faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów na których się oparł, a także przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności; organ poprzestał jedynie na przedstawieniu tego, jakie czynności zostały dokonane, nie wskazując, co w wyniku przeprowadzonych czynności zostało ustalone,
- 8) art. 107 § 1 Kpa przez brak w zaskarżonej decyzji wszystkich składników wymienionych w powyższym przepisie, co powoduje, iż decyzja jest wadliwa,
- 9) art. 129 § 2 i 134 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że doręczenie decyzji administracyjnej nastąpiło w dniu [...] lipca 2010 r.
- 10) art. 124 § 2 poprzez brak dostatecznego uzasadnienia postanowienia.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że art. 134 Kpa nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli środka odwoławczego pod względem formalnym i pierwszą czynnością jaką winien podjąć po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie uchybienia terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego.
Następnie przywołał przepisy art. 42-44 Kpa, po czym stwierdził, że ze znajdującej się w aktach administracyjnych koperty zawierającej przesyłkę nie wynika, by zawiadomienie wraz z informacją, o której mowa w art. 44 § 2 i § 3 Kpa, umieszczono w skrzynce pocztowej adresata lub na drzwiach jej mieszkania. Zdaniem organu niewłaściwym jest jednak, aby organy administracyjne ponosiły konsekwencje zaniechań operatora pocztowego, tym bardziej, że sama strona wiedziała o dokonanych przez nią wykroczeniach i przekroczonych punktach karnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do przepisów art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy natomiast wynika, że na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2007 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy oraz art. 104 § 1 Komendant Miejski Policji w B. wydał w dniu [...] lipca 2010 r. decyzję Nr [...] r. o skierowaniu M. B. na badania psychologiczne z powodu przekroczenia limitu 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym.
Z przedłożonych sądowi akt zawierających wyłączenie kserokopie dokumentów wynika, że decyzję tę wysłano skarżącemu na adres B. ul. J. [...] i przesyłka była awizowana dwukrotnie. Z przedłożonych dokumentów nie wynika jednak czy doręczyciel poinformował skarżącego gdzie i w jakim terminie można odebrać przesyłkę.
Tymczasem przepis art. 44 Kpa, na który powołał się organ w zaskarżonym postanowieniu stanowi, że razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
- 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
- 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Tak więc dla uznania, iż doszło do doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 Kpa, nie jest wystarczające stwierdzenie faktu dwukrotnego awizowania przesyłki. Słowo "awizo", wprawdzie oznacza zawiadomienie odbiorcy, jednakże nie można z niego wywieść takiego sposobu zawiadomienia, aby mieścił się on w wymogach art. 44 Kpa. Koniecznym jest bowiem zaznaczenie przez doręczyciela, czy i w jaki sposób adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać. Innymi słowy - skuteczność przedmiotowego doręczenia dokonanego w trybie art. 44 Kpa zależała zatem od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek w tym przepisie określonych:
- - niemożności doręczenia pisma adresatowi, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy,
- - pozostawienia przesyłki dla adresata w placówce pocztowej,
- - umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 Kpa,
- - upływu czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej.
Wszystkie te okoliczności muszą być ustalone w sposób niebudzący wątpliwości i wynikać z materiału dowodowego sprawy, przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, bowiem to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołany przepis warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia zastępczego.
Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy nie pozwala jednak na taką konstatację.
Nadto w skardze pełnomocnik skarżącego podniósł, że skarżący zamieszkiwał pod innym adresem. Do okoliczności tej skarżony organ udzielające odpowiedzi w ogóle się nie odniósł, mimo iż mogłyby ewentualnie po dokonaniu odpowiednich ustaleń skorzystać z możliwości, które daje przepis art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z pisma organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2013 r. (karta 25) wynika, że organy obu instancji mają w swej dyspozycji akta sprawy. Nie ma zatem jakichkolwiek przeszkód, aby skarżony organ mógł dokonywać odpowiednich ustaleń. Brak tych ustaleń stanowi oczywiste naruszenie przepisów postępowania wskazanych w skardze.
W tym stanie rzeczy na podstawie przywołanego już przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w pkt 1 i 2 wyroku, rozstrzygnięcie w pkt 3 opierając na przepisach art. 200 i 205 ww. ustawy oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Uznając zasadność skargi w powyższym zakresie, Sąd oczywiście nie mógł odnieść się do zarzutów dotyczących bezpośrednio decyzji organu pierwszej instancji, wykraczałoby to poza granice sprawy.