Uzasadnienie
Na podstawie art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 53 ust. 4, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, 4, art. 61 ust. 1, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 647, z zm.) oraz art. 104 Kpa (Dz. U. z 2013 r., poz. 267)- po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2013 r. E.S., o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, na działce nr [...] w miejscowości T., obręb T., gmina Ł., Wójt Gminy Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], odmówił ustalenia warunków zabudowy, stwierdzając, że nie zostały spełnione wszystkie warunki z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności pkt 4, bowiem przedmiotowa działka to grunt rolny klasy III, a zatem w świetle znowelizowanych przepisów, których o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zmiana przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze wymaga zgody ministra do spraw rozwoju wsi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...] sierpnia 2013 r. (znak: [...]) na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 oraz art. 61 ww. ustawy z dnia 27 marca 2003 r., art. 7 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r., Nr 121, poz 1266,) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy ww. decyzję. Wg organu nie jest obecnie możliwe pozytywne załatwienie wniosku, ponieważ aktualne brzmienie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. nakazuje uzyskanie zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych znajdujących się w granicach działki oznaczonej geodezyjnie numerem [...] w T., gm. Ł., co skutkuje tym, że zmiana taka nastąpić może jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, tymczasem działka [...] składa się z użytków rolnych klasy III b. W wyniku zmiany ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przedmiotowa inwestycja nie spełnia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ teren wymaga obecnie uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne i argumenty odwołania nie mogły być uwzględnione.
Składając skargę E. S. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 35 § 1, § 2 i § 3, art. 12, art. 8 i art. 77 § 1 Kpa oraz art. 7 § 2 pkt 1 ww. ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. wnosząc o uchylenie obu decyzji - oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, powtarzając zarzuty odwołania. Dodatkowo, zarzuciła, że oba organy w decyzjach nie ustaliły ani nie odniosły się do kwestii, czy dla tego terenu obowiązywał poprzednio miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ani też jakie było przeznaczenie tego terenu w tym planie. Ustalenie to ma istotne znaczenie w świetle art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dopiero ustalenie, że miejscowy plan nie obowiązywał lub też nie przewidywał możliwości przeznaczenia tego terenu na inne cele niż np. rolnicze - pozwalałby przyjąć, iż należy mieć na uwadze art. 7 § 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Nadto wg skarżącej gdyby Wójt Gminy Ł. działał bez zbędnej zwłoki, to mógłby wydać decyzję jeszcze w poprzednim stanie prawnym.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty podniesione w skardze są powtórzeniem zarzutów odwołania i były brane pod uwagę przy jego rozpatrywaniu, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji a argumentację tam przywołaną tut. Kolegium podtrzymuje w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do przepisu art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy natomiast wynika, że przedmiotem skargi jest decyzja merytoryczna o odmowie ustalenia warunków zabudowy, dlatego zarzuty dotyczące bezczynności, czy przewlekłego prowadzenia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją wykraczają poza granice rozpoznawanej sprawy. Dlatego też zgodnie z treścią dopiero co przywołanego przepisu art. 134 § 1 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd w niniejszej sprawie nie mógł ocenić kwestii bezczynności organów rozpoznających przedmiotowy wniosek o ustalenie warunków zabudowy. Do zwalczania bezczynności organów administracji publicznej służy odrębne postępowanie, które strona ma prawo uruchomić jeśli uważa, że organy te nie załatwiają sprawy w terminie określonym przepisami postępowania administracyjnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2012 póz. 647, z późn. zm.), który uzależnia wydanie decyzji o warunkach zabudowy od spełnienia warunku polegającego na tym, że teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1, tj. czyli ustawy z 7 lipca 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zasady przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne zostały określone w rozdziale 2 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 1205.). Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (a więc już po jej nowelizacji), przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Przepis w powyższym brzmieniu wprowadzony został przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 503), która weszła w życie z dniem 26 maja 2013 r. Dlatego też bez znaczenia jest data złożenia przez skarżącą wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Organ nie mógł zastosować przepisów w brzmieniu dotychczasowym. Obowiązkiem organu było rozstrzygnięcie według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji przez organ. Ta reguła dotyczy zarówno postępowania przed organem pierwszej instancji jak i postępowania odwoławczego.
Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem z rejestru gruntów działka oznaczona numerem [...] składa się z użytków rolnych klasy III b.
W ocenie Sądu za przedwczesne w niniejszej sprawie należało uznać stanowisko organu o odmowie ustalenia dla skarżącej warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Organ wskazując na treść przepisu art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bezpodstawnie zaniechał zbadania drugiej alternatywnej przesłanki wynikającej z art. 61 ust. 1 pkt 4. Warunek określony w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzależniony został od spełnienia jednej z alternatywnie wykluczających się przesłanek ("teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo teren jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.").
Oznacza to, że przy zastosowaniu przepisu art. 61 ust.1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym konieczne jest zbadanie przez organ obydwu przesłanek, przy czym spełnienie jednej z nich wyklucza konieczność zaistnienia drugiej. W ocenianej sprawie organy skupiły się na pierwszym kryterium i przyjęły, że teren wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne pomijając całkowicie tę część przepisu, która wymaga oceny, czy teren jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
Rolą natomiast organu jest sprawdzenie obydwu przesłanek, czy teren planowanej inwestycji nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo czy jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tak jak przewiduje to art. 61 ust. 1 pkt 4.
Bezwzględnie z uwagi na obecne brzmienie art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, rolą organu właściwego do orzekania w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy jest sprawdzenie czy teren planowanej inwestycji nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo czy jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 ustawy. Z akt sprawy natomiast jednoznacznie wynika, że organ nie zbadał, czy taki plan miejscowy istniał i tym samym czy teren ww. działki nr [...] objęty był zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
Brak ustaleń w powyższym zakresie upoważnia Sąd do oceny, że organ naruszył przepisy postępowania przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, tj. przepisy art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 Kpa oraz błędnie zastosował przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czym naruszył przepis prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ po pierwsze ustali, czy istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust.
1. Po drugie, jeżeli istniał taki plan, to organ wyjaśni czy wyrażono w nim zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych dla terenu stanowiącego obecnie działkę nr [...] położoną w miejscowości T., obręb T., gmina Ł..