Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia [...] 2005 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B., po rozpoznaniu u Ł. M. dekompensacji adaptacyjnej u osobnika z upośledzeniem umysłowym lekkim oraz otyłości nie upośledzającej sprawności ustroju (§ 67 p 2/ § 71 p 2 oraz § l p 6 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - Dz. U. Nr 151, póz. 1595), uznała go za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, zaliczając do kategorii zdrowia "D". W zakresie związku choroby ze służbą wojskową organ rozstrzygnął, iż rozpoznane schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, ujawniło się bowiem niezależnie od warunków i charakteru odbytej służby wojskowej.
W odwołaniu wniesiono o przeprowadzenie ponownego badania przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w B. pod kątem sprawdzenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonymi schorzeniami a odbytą w wojsku służbą. Wskazano na wcześniejszy dobry stan zdrowia zainteresowanego, ukończenie szkół: podstawowej i zawodowej oraz przydatność w pracy zawodowej jako okoliczności negujące stawianą diagnozę upośledzenia umysłowego, którego powstanie nie wiąże się z pobytem w wojsku.
Organ odwoławczy orzeczeniem z dnia [...] 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, nie znajdując podstaw ewentualnego zakwestionowania dokonanych ustaleń. W uzasadnieniu wskazał, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. prawidłowo uznała, że stwierdzone u badanego schorzenie nie pozostaje w związku przyczynowym ze służbą wojskową, ponieważ rozpoznane schorzenie ma charakter wewnętrzny, a fakt ujawnienia się schorzenia w czasie służby wojskowej nie jest jednoznaczny z wpływem tej służby na jego powstanie. Oparto się przy tym na regulacji wynikającej z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 31 marca 2003 r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (Dz. U. z 2003 r.. Nr 62, poz. 566). Należy też dodać, że organ zakwalifikował wniesione odwołanie jako odnoszące się jedynie do związku choroby z odbytą służbą wojskową i nie kwestionujące orzeczenia w pozostałej części.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy występująca w imieniu syna - M. M., wyraziła swoje niezadowolenie z orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. oraz wniosła o przeprowadzenie ponownego badania jej syna przed wojskową komisją lekarską w zakresie istnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonymi u jej syna schorzeniami, a odbytą w wojsku służbą. Przywołując podobną argumentację jak w odwołaniu od orzeczenia TWKL w B. stwierdziła, że pojawienie się choroby syna wiąże się z urazem psychicznym doznanym w wojsku, czego skutkiem jest konieczność jego leczenia i sprawowania stałej opieki.
Na rozprawie ponownie stwierdziła, że przedmiotem skargi jest ustalenie dotyczące braku związku schorzenia ze służbą.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie i nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności potwierdzona została prawidłowość kwalifikacji w zakresie ustalenia braku związku pomiędzy stwierdzonymi u Ł. M. zaburzeniami, a pobytem w wojsku. Wskazano, iż deficyt intelektualny jest właściwością osobniczą i wraz z zależnymi od niego zaburzeniami nie może być uznany za związany ze służbą wojskową. Dotychczasowe nierozpoznanie przedmiotowych zaburzeń wynika, zdaniem organu, z pobieżności badań dokonanych przed wcieleniem do służby wojskowej oraz dobrej adaptacji orzekanego w środowisku cywilnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Pełnomocnik skarżącego nie kwestionował ustaleń dotyczących rozpoznanych schorzeń ani ich kwalifikacji orzeczniczej oraz kategorii zdolności do służby wojskowej. Przedmiotem skargi jest stwierdzenie organu o braku związku przyczynowego rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową. Taki zakres zaskarżenia powoduje, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, bez konieczności badania jej zarzutów merytorycznych.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 30 a ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416) wydano rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004r. o orzekaniu o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybie postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz.1595), stanowiąc o prawie określania sposobu ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową. Zgodnie z § 13 rozporządzenia orzekając o zdolności lub niezdolności do czynnej służby wojskowej, w razie stwierdzenia choroby lub ułomności, wojskowa komisja lekarska orzeka o związku lub braku związku choroby lub ułomności z czynną służba wojskową, kierując się kryteriami zdrowotnymi określonymi w wykazie chorób i stanów chorobowych, ustalonym na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 29 maja 1974r. zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 87 ze zm.).
W sprawie zarzutu dotyczącego ustalenia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem, a warunkami odbywania zasadniczej służby wojskowej wypowiedział się Sąd Najwyższy 27 października 1999r. w sprawie III ZP 9/99 (OSNP 2000/5/167).
Uchwała w zasadniczej treści zachowała aktualność. Odnosi się to do stwierdzenia, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części dotyczącej ustalenia istnienia lub nieistnienia związku chorób ze służbą wojskową nie może być podstawą kontroli sądowoadminsitracyjnej, gdyż jest to rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, którego prawidłowość może zostać skontrolowana w przypadku odmowy wypłacenia świadczeń przewidzianych w ustawie z 11 kwietnia 2003r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760) czy ustawie z 10 grudnia 1993 o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 66). Ustawy te rozróżniają "orzeczenia" i "decyzje", przy czym od orzeczeń służy odwołanie do komisji wyższego stopnia, zaś decyzje podlegają kontroli przez sądy powszechne - Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych.
W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące związku schorzenia ze służbą wojskową nie należą do zakresu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z 11 maja 1995 o NSA (Dz. U. 74 poz. 368 ze zm.) a obecnie art. 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie są to czynności lub akty z zakresu administracji publicznej oraz nie dotyczą przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z mocy przepisów prawa.
Pogląd wyrażony w uchwale podzielił NSA w postanowieniu z 6 listopada 2000r. sprawie OSA 1/00 (ONSA 2001/2/47), wydanym w składzie siedmiu sędziów, w którym stwierdzono, że od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 241 poz. 2416) w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego) skarga do NSA nie przysługuje.
Należy więc uznać, że skarga w tym zakresie jest niedopuszczalna, gdyż sprawa nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu wynikającej z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Z tego względu Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji.