Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], Zastępca Wójta Gminy na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej powoływana jako K.p.a.) odmówił wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...], opiniującym pozytywne włączenie komunikacyjne oraz wjazd na działkę nr [...] z drogi gminnej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że [...].12.2016 r. wpłynął wniosek J. S., Z. K., L. K., K. S. oraz S. S. (dalej określani jako wnioskodawcy) o wznowienie postępowania w sprawie wydanego przez Wójta Gminy postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak: [...]. Wójt Gminy postanowieniem z [...].05.2017 r., znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia ww. postępowania. Na powyższe postanowienie wnieśli zażalenie wnioskodawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...].07.2017 r., znak: [...], uchyliło zaskarżone postanowienie w całości oraz przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W oparciu o powyższe orzeczenie, Wójt wydał postanowienie z [...].12.2017 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego. Ponowne rozpatrzenie sprawy doprowadziło do wydania postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...], w którym Wójt Gminy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i odmówił uchylenia postanowienia z [...].08.2007 r., znak: [...].
W odpowiedzi na powyższe wnioskodawcy ponownie złożyli zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...].07.2018 r., znak [...], uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy.
Dalej organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że ustawodawca w art. 145 K.p.a. określił enumeratywny katalog przyczyn, w przypadku wystąpienia których wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną. W myśl art. 148 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - na co powołują się wnioskodawcy) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ponowne badanie dokumentów wskazuje, że brak jest przesłanek świadczących o stosowaniu przez organ prowadzący postępowanie czynności zmierzających do uniemożliwienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.
Przedmiotowe postanowienie z [...].08.2007 r. było w posiadaniu wnioskodawców, o czym wskazują w piśmie z [...].12.2007 r. Z treści tego dokumentu wynika również, że otrzymali je [...].11.2007 r. Wnioskodawcy złożyli zatem żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem terminu wskazanego w art. 145 § 1 i 2 K.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2018 r., znak [...], na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77, art. 145 § 1 pkt 4, art. 148, art. 149 § 3 i 4 K.p.a. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że składając wniosek o wznowienie postępowania wnioskodawcy przywołali art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 4 K.p.a. Rozpatrując taki wniosek organ powinien mieć na uwadze, że odmowa wznowienia postępowania może nastąpić jedynie z przyczyn formalnych. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy:
- - wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a.,
- - wniosek został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a.
We wniosku nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 K.p.a. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma bowiem prawo badać jedynie wyżej wymienione przesłanki. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wtedy, gdy w podaniu o wznowienie postępowania w żaden sposób nie wskazuje się ustawowej podstawy wznowienia. Jeżeli natomiast strona wskazuje na podstawy wznowienia, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje. W sytuacji gdy wnioskujący o wznowienie postępowania wskazuje, że bez własnej winy nie brał w nim udziału, kwestia legitymacji procesowej wnioskodawcy w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją staje się przedmiotem oceny i ustaleń we wznowionym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie istnienie przymiotu strony postępowania winno być przedmiotem badania przez organ pierwszej instancji dopiero po wznowieniu postępowania.
Z analizy akt sprawy wynika, że mimo wyraźnych wskazań Kolegium przy ponownym rozpatrzeniu wniosku organ I instancji ogólnikowo potraktował kwestie związane z możliwością wznowienia postępowania, a w szczególności badanie przesłanek zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. W tym zakresie ustalenia i wskazania Wójta Gminy naruszają dyspozycję art. 7 i art. 77 K.p.a. Podejmując rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od [...].11.2007 r., tj. od dnia doręczenia stronom wypisu postanowienia. Okoliczność ta została przyznana przez strony w piśmie z [...].12.2007 r. Umknęło uwadze organu I instancji, że stroną niniejszego postępowania jest między innymi Z. A. K. Z analizy materiału dowodowego wynika, że nie była ona uprzednio stroną postępowania ani adresatem pism. Brak jest zatem prawidłowych ustaleń w zakresie określenia terminu, kiedy strony dowiedziały się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 i 2 K.p.a.).
Skargę na powyższą decyzję złożyli J. S., Z. K., L. K., K. S. oraz S. S. (dalej określani jako skarżący) kwestionując jego merytoryczną prawidłowość. Skarżący wskazali również na to, że postanowieniem z [...].12.2017 r. Wójt Gminy postanowił wznowić postępowanie zgodnie z ich wnioskiem, zatem nie można dwukrotnie wznowić tego samego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu skarżących dotyczącego dwukrotnego orzekania przez organ I instancji w przedmiocie wznowienia postępowania. Zasadność takiego zarzutu skutkować winna stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (...). Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej powoływana jako P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Analizując pod tym kątem przebieg dotychczasowego postępowania stwierdzić trzeba, że zarzut skarżących był zasadny, ponieważ umknął organom orzekającym w sprawie fakt wydania przez Wójta Gminy postanowienia z dnia [...] grudnia 2017 r., znak [...], na wniosek skarżących wniosek J. S., Z. K., L. K., K. S. oraz S. S. o wznowienie postępowania w sprawie wydanego przez Wójta Gminy postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...], wznawiającego postępowanie administracyjne w sprawie uzgodnienia projektu wjazdu i ogrodzenia dla działki nr [...] w miejscowości Ł., gmina B. W świetle powyższego bezspornie z akt sprawy wynika, że postępowanie, o którego wznowienie wnosili skarżący, a którego to wznowienia odmówił organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2018 r., a które następnie było przedmiotem orzekania przez SKO, zostało już wcześniej wznowione. Zatem organ II instancji winien stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, a nie nakazywać, uchylając je, ponowne merytoryczne orzeczenie przez Wójta Gminy.
Podkreślenia wymaga, że na skutek ww. wznowienia postępowania Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., znak [...], odmówił uchylenia postanowienia z [...].08.2007 r., [...]. Postanowienie to następnie zostało uchylone postanowieniem SKO z dnia [...] lipca 2018 r., znak [...], które jednak w uzasadnieniu nie odniosło się do oceny prawidłowości odmowy uchylenia postanowienia z [...].08.2007 r., lecz do odmowy wznowienia postępowania, która nie była przedmiotem orzekania przez organ I instancji. Taka treść uzasadnienia organu II instancji wpłynęła na treść będącego przedmiotem niniejszego postępowania postanowienia organu I instancji z [...] sierpnia 2018 r. Należy jednak podkreślić, że organ I instancji nie jest związany treścią uzasadnienia zawartego w rozstrzygnięciu organu II instancji, zatem Wójt winien, ponownie rozpoznając sprawę, orzec w przedmiocie istnienia podstaw do uchylenia będącego przedmiotem wznowionego postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wójta Gminy z [...].08.2007, [...], stosownie do treści art. 151 P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O zwrocie wpisu orzeczono jak w pkt 2 sentencji z uwagi na dwukrotne jego uiszczenie przez skarżących.
Ponownie rozpoznając sprawę organ na podstawie art. 151 P.p.s.a. rozstrzygnie, czy istniały podstawy do uchylenia postanowienie Wójta Gminy z [...].08.2007 r., znak [...].
Na koniec należy wskazać, że Sąd rozstrzygnął sprawę jako skargę, a nie sprzeciw (art. 64a i nast. P.p.s.a.), ponieważ przepisy P.p.s.a. dotyczące sprzeciwu od decyzji nie mają zastosowania do postanowień kasatoryjnych wydawanych w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. (tak słusznie postanowienie NSA z 16.02.2018 r., I OZ 130/18, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).