Uzasadnienie
W dniu [...] czerwca 2017 r. Rada Miejska R. C. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz.446 ze zm., dalej w skrócie "u.s.g.") oraz art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy na rzecz dotychczasowego dzierżawcy terenu ruin zamku wraz z częścią przedzamcza łącznie z fosą, położonego na działce Nr [...] w R. C. na okres [...] lat oraz odstąpienie od przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy.
Pismem z [...] lipca 2017 r. G. B. wezwała Radę Miejską R. C. do usunięcia naruszenia prawa w ww. uchwale z [...] czerwca 2017 r.
Pismem z [...] października 2017 r. G. B. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na opisaną powyżej uchwałę, wnosząc o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska R. C. wniosła o jej oddalenie wskazując na brak interesu prawnego skarżącej.
W piśmie z [...] grudnia 2017 r. skarżąca na wezwanie Sądu w kwestii posiadania interesu prawnego do zaskarżenia uchwały wyjaśniła, że interes prawny to taki, który jest przez prawo chroniony i polega na możliwości domagania się od organów administracyjnych podjęcia uzgodnionych czynności, które mają na celu realizację interesu bądź eliminację zaistniałego niebezpieczeństwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej "P.p.s.a."), w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1006), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W związku z treścią ww. przepisu przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do weryfikacji przesłanek jej dopuszczalności, a więc zbadania, czy skargę wniesiono w sprawie z zakresu administracji publicznej, czy przed jej wniesieniem skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, czy zachowany został termin do jej wniesienia oraz czy legitymuje się interesem prawnym w zaskarżeniu uchwały.
W kontekście przytoczonych przepisów, skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze - zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie - wniesienie skargi do sądu poprzedzone być musi wcześniejszym bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa lub interesu prawnego, po trzecie - zachowany być musi termin do wniesienia skargi, po czwarte - zaskarżony akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miejskiej R. C. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na zawarcie umowy dzierżawy w trybie bezprzetargowym. Tym samym należy stwierdzić, że przedmiotowa skarga dotyczy kategorii spraw, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.
W dalszej kolejności należało zbadać, czy skarżąca ma legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Merytoryczna ocena zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest bowiem możliwa, jeśli skarżący nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi.
W przedmiotowej sprawie skarżąca upatruje naruszenie swojego interesu prawnego wskutek wyrażenia zgody na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy na rzecz dotychczasowego dzierżawcy terenu ruin zamku na okres 10 lat oraz odstąpienie od przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy.
Należy wskazać, że z treści art. 101 ust. 1 u.s.g. wyraźnie wynika, że legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, a wniesienie skargi zostało poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia spoczywa na skarżącym. Musi on wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z 7.03.2003 r., III RN 42/02, OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114; wyrok WSA w Białymstoku z 9.09.2004 r., II SA/Bk 364/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący musi zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 4.02.2005 r., OSK 1563/04, wyrok NSA z 22.02.2006 r., II OSK 1127/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Interes ten powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (por. wyrok NSA z 7.05.2008 r., II OSK 84/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)).
W kontekście zarzutów skargi wymaga również podkreślenia, że skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3.11.2003 r., SK 30/02, OTK ZU-A 2003, nr 8 poz. 84, wyrok NSA z 1.03.2005 r., OSK 1437/04, wyrok NSA z 10.02.2015 r., I OSK 2349/14). W związku z powyższym nawet ewentualna sprzeczność aktu z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli akt ten nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyroki NSA z 14.03.2002 r., II SA 2503/01, z 23.02.2012 r., sygn. II OSK 2451/11, [...]). Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany.
W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 u.s.g., musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, że zachodzi związek polegający na tym, iż uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (wyrok Sądu Najwyższego z 7.03.2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114).
Ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę (por. wyrok NSA z 14.03.2002 r., II SA 2503/01, [...])). Skarżący jest zobligowany wykazać, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, pozbawiając go pewnych uprawnień, czy też uniemożliwiając ich realizację.
Przenosząc powyższe rozważenia na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że skarżąca nie ma interesu prawnego do zaskarżenia uchwały, a przywołana w skardze i piśmie z [...] grudnia 2017 r. argumentacja nie stanowi okoliczności świadczących o posiadaniu przez skarżącą interesu prawnego, który zostałby naruszony zaskarżoną uchwałą. Nie przedstawiła ona tego rodzaju okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że wyrażona zgoda na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy narusza jej interes prawny lub uprawnienie. Tym samym skarżącej nie przysługuje interes prawny niezbędny do kwestionowania uchwały, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Określony w skardze przez skarżącą interes prawny i jego naruszenie, zdaniem Sądu, istnieje wyłącznie w sferze jej subiektywnych odczuć i nie znajduje oparcia w przepisach prawa, ani w obiektywnym naruszeniu obowiązującego porządku prawnego. Zaskarżona uchwała wyrażająca zgodę na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy nieruchomości na rzecz dotychczasowego dzierżawcy, stanowiącej własność Gminy R. C., która to nieruchomość w okresie od [...] sierpnia 2014 r. do [...] sierpnia 2017 r. była w dzierżawie [...] P. P., w żaden sposób nie narusza praw skarżącej, wynikających z prawa własności czy ograniczonych praw rzeczowych, bowiem praw takich w stosunku do przedmiotowej nieruchomości skarżąca nie posiada.
W tym miejscu powtórzyć trzeba, że art. 101 ust. 1 u.s.g. nie zawiera instytucji skargi powszechnej, przysługującej każdemu mieszkańcowi danej gminy. Przepis ten reguluje prawo do wniesienia skargi tylko wtedy, gdy ustawowo chroniony interes danej osoby zostaje naruszony podjętym przez organ gminy aktem z zakresu administracji publicznej. Istotnym jest przede wszystkim to, że to sam skarżący musi wskazać na jakiekolwiek argumenty przemawiające za naruszeniem tych uprawnień, które są chronione ustawowo.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.