Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 marca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia.
Pismem z dnia 16 kwietnia 2012r. skarżąca złożyła wniosek o uzasadnienie powyższego wyroku, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012r. Sąd odmówił skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Pismem z dnia 14 maja 2012r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 29 marca 2012r. Postanowieniem z dnia 22 maja 2012r. Sąd odrzucił wniosek skarżącej z uwagi na przekroczenie terminu przewidzianego do jego wniesienia.
Postanowieniem natomiast z dnia 11 maja 2012r., zgodnie z wnioskiem skarżącej, przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
W dniu 1 czerwca 2012r. skarżąca złożyła ponowny wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2012r. Sąd odmówił skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Pismem z dnia 26 czerwca 2012r. (wniesionym w dniu 2 lipca 2012r.) wyznaczona w ramach przyznanego prawa pomocy adwokat wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie. Jako okoliczności uzasadniające zasadność przywrócenia terminu pełnomocnik wskazała stres skarżącej związany ze stawiennictwem w sądzie oraz chorobę skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 – dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy spełnione zostaną wszystkie warunki niezbędne do pozytywnego rozpoznania wniosku, w tym uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu.
Zgodnie z art. 87 § 1, § 2 oraz § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Bezsporna jest okoliczność, iż w sprawie niniejszej skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego w dniu 29 marca 2012r. Siedmiodniowy termin bowiem do dokonania czynności, o której mowa, upływał względem skarżącej w dniu 5 kwietnia 2012r., skarżąca tymczasem pierwszy wniosek o sporządzenie uzasadnienia złożyła w dniu 17 kwietnia 2012r., pierwszy wniosek natomiast o przywrócenie terminu do dokonania czynności dopiero w dniu 14 maja 2012r.
Z uwagi na okoliczność, iż wniosek niniejszy złożony został z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia, pełnomocnik bowiem wskazała, iż informację o ustanowieniu jej pełnomocnikiem skarżącej w przedmiotowym postępowaniu powzięła w dniu 26 czerwca 2012r. wniosek natomiast złożony został w dniu 2 lipca 2012r., a także jednocześnie dokonana została czynność, której niedokonano w terminie, ocenie sądu podlega ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy skarżącej w uchybieniu terminu.
Biorąc pod uwagę argumenty zawarte zarówno we wniosku o sporządzenie uzasadnienia, jak i wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, a także powtórzenie tej argumentacji we wniosku podlegającym rozpoznaniu, wskazać należy, nie można uznać, iż strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu.
Skarżąca o sposobie i trybie, a także o terminach sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę oraz wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku pouczona została przez sąd dwukrotnie, w piśmie stanowiącym zawiadomienie o terminie rozprawy oraz przez Przewodniczącego składu sędziowskiego po ogłoszeniu wyroku w dniu 29 marca 2012r. Zwrócić uwagę należy, że pouczenie jest pouczeniem standardowym, jasnym i zrozumiałym, trudno w jego przypadku mówić o zawiłościach języka prawniczego. Gdyby nawet przyjąć, że skarżąca w stresie związanym z uczestnictwem w rozprawie sądowej, pominęła słowa pouczenia, to podkreślenia wymaga, że skarżąca odebrała zawiadomienie o rozprawie, w pouczeniu którego zawarto wszelkie niezbędne informacje z punktu widzenia doręczenia uzasadnienia wyroku z urzędu bądź na wniosek.
W wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie nie podano żadnych obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminu. Zwrócić uwagę należy, że choroba, na którą powołuje się skarżąca nie może stanowić przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu, bowiem choroba skarżącej nie stanowi choroby nagłej i niespodziewanej, a tylko taka choroba, która w sposób nieoczekiwany faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, może być traktowana jako argument wskazujący na brak winy (wypadek, choroba powodująca hospitalizację).
Sąd nie kwestionuje choroby skarżącej, którą jak wskazała skarżąca jest astma oskrzelowa na tle alergicznym, jednakże przyjąć należy, że mimo wskazanej przypadłości, skarżąca miała możliwość złożenia wniosku o uzasadnienie, nie wymagającego wszakże żadnego uzasadnienia, choćby bezpośrednio po zakończeniu rozprawy w Biurze Podawczym Sądu. Ponadto, jak wskazała skarżąca, prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem pełnoletnich dzieci, zwłaszcza córka skarżącej mogła dokonać w Urzędzie Pocztowym czynności nadania pisma zawierającego wniosek o uzasadnienie wyroku.
Obowiązkiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dotrzymywanie terminów, a przywrócenie terminu, któremu strona uchybiła następuje tylko w szczególnych, wyjątkowych okolicznościach, przy spełnieniu ustawowych przesłanek. W złożonym do sądu wniosku skarżąca sama wskazała, iż "święta zmieniły jej tok myślowy, przekierowały na inny tor". Okoliczność ta nie pozwala na przyjęcie, iż skarżąca nie ponosi winy za niedotrzymanie terminu.
Brak winy, który jest niezbędnym warunkiem zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, Sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością. Nieznajomość prawa, na którą powołuje się skarżąca, również nie może być okolicznością uzasadniającą brak winy, sąd bowiem nie wymaga od skarżącej znajomości przepisów prawa, wprost przeciwnie – w dbałości o interes prawny skarżącej, pouczona została ona o wszystkich niezbędnych okolicznościach mających znaczenie dla sprawy. Nieprzeczytanie, bądź niedokładne przeczytanie pouczenia zawartego w piśmie sądowym nie może być uznane za nieznajomość prawa i nie może uzasadniać braku winy w niedotrzymaniu terminu.
W związku z powyższym Sąd uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.