Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia 6 lutego 2015 r. (uzupełniony 6 marca 2015 r.) wpłynął wniosek (formularz PPF) R. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że utrzymuje się z tytułu wynagrodzenia o pracę, które wynosi [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Według rocznego obliczenia podatku dochodowego uzyskanego przez podatnika PIT-40 wnioskodawca w 2013 r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł zaś w 2014 r. [...] zł. Skarżący wskazał na następujące miesięczne wydatki: woda [...] zł, energia elektryczna [....] zł, alimenty [....] zł, rata kredytu [...] zł, śmieci [...] zł, abonament telewizyjny [...] zł, telefon [...] zł.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał on zasadności swojego wniosku. Z danych przedstawionych przez skarżącego wynika, że miesięczny dochód skarżącego wynosi [...] zł zaś wskazane przez niego wydatki około [...] zł.
Tymczasem np. minimalne wynagrodzenie za pracę w 2015 r. wynosi 1.750,00 zł miesięcznie (vide: § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2014 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2015 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1220)) – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Zatem odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że nie może być tak, iż np. skarżący preferuje spłatę rat kredytu zaś odmawia zapłaty jednorazowej kwoty wpisu sądowego po to aby zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne. Podkreślić należy, że na tym etapie postępowania jest to jedyny koszt.
Reasumując powyższe należy stwierdzić, że skoro skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód przewyższający minimalne wynagrodzenie za pracę w 2015 r. i jest w stanie regulować na bieżąco swoje wydatki w tym raty kredytu to tym bardziej powinien być w stanie ponieść jak to wyżej wskazano koszty uiszczenia wpisu sądowego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.