Uzasadnienie
II SA/Bd1392/16
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T, po rozpoznaniu odwołania L. M., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...]., nr [...], odmawiającą wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na syna D. M..
Organy obu instancji powołały się na przepis art.1 ust. 2 pkt 2, art. 2 pkt 1,4,13, 14, 16, 19, 20, art.4, art.5 ust. 3, art. 13, art. 21 i art. 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016r., poz. 195) oraz rozporządzenie Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze (Dz.U. z 2016r. poz. 214) i zgodnie wskazały, że skarżąca nie spełnia wymogów formalno-prawnych do przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem jest obywatelką Federacji Rosyjskiej (a zatem a nie państwa członkowskiego Unii Europejskiej), a przedstawiona przez nią karta pobytu nie posiada adnotacji "dostęp do rynku pracy".
Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie i domagając się przyznania przedmiotowego świadczenia, jako że w Polsce przebywa i pracuje od wielu lat i spełniła wymogi ustawowe do przyznania jej wnioskowanej pomocy. Skarżąca wskazała, że w dacie wydania jej karty pobytu nie wpisywano adnotacji
" dostęp do rynku pracy".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Z powyższego wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Wskazana regulacja nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego należy stwierdzić, że rozpoznające sprawę organy rozstrzygnięcia swe wydały sprzecznie z przepisami prawa materialnego, które legły u podstaw wydania zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T utrzymująca w mocy decyzję, którą Burmistrza [...] odmówił przyznania L. M. – będącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym uczestniczką postępowania – świadczenia wychowawczego na małoletniego syna.
Świadczenie wychowawcze, będące przedmiotem wniosku uczestniczki jest świadczeniem nowym, przewidzianym w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Świadczenie wychowawcze przysługuje, o czym stanowi art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy, cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.
W sprawie niniejszej organ odmówił przyznania uczestniczce wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak w przedłożonej przez nią karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" wskazując jednocześnie, że rodzaj udzielonego wnioskodawczyni zezwolenia na pobyt, czyli "zezwolenie na osiedlenie się" nie uprawnia do otrzymywania świadczeń wychowawczych.
W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że w dacie rozpatrywania niniejszej sprawy przez organ odwoławczy wnioskodawczyni legitymowała się kartą pobytu wydaną w dniu [...]. przez Wojewodę [...] w związku udzielonym wnioskodawczyni zezwoleniem na osiedlenie się w Rzeczpospolitej Polskiej. Organy orzekające zakwestionowały brak w tej karcie adnotacji, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy.
Z literalnego zatem brzmienia przywołanego art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy wynika, że świadczenie, o którym mowa w tej ustawie, przysługuje wyłącznie cudzoziemcowi, który posiada kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Adnotacja taka, o czym stanowi art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach, umieszczona jest w karcie pobytu w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
W tym miejscu zwrócić uwagę należy na treść art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej. Jak już powyżej wskazano, w dacie złożenia wniosku o przedmiotowe świadczenie L. M. legitymowała się kartą pobytu z adnotacją: "zezwolenie na osiedlenie się". Należy wskazać, że na mocy art.507 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.Dz.U.2016.1990ze zm.) z dniem wejścia w życie tej ustawy, to jest z dniem 1 maja 2014r. udzielone na podstawie dotychczasowych przepisów zezwolenia na osiedlenie stały się zezwoleniami na pobyt stały. Oznacza to, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji wnioskodawczyni posiadała zezwolenie na pobyt stały w Rzeczpospolitej Polskiej, a tym samym była uprawniona do wykonywania pracy na terenie kraju.
Stwierdzić należy, że w interpretacji art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy w kontekście cyt. art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zachodzi pewna sprzeczność, w związku z czym niewystarczające staje się w tym przypadku zastosowanie jedynie wykładni językowej. Samo bowiem literalne zinterpretowanie wskazanego przepisu ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci powodować będzie dyskryminację i zróżnicowanie traktowania tych cudzoziemców, którzy mimo gwarantowanego im w art. 87 ust. 1 pkt 3 uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie posiadają w karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" i z uwagi na to wykluczeni są z kręgu beneficjentów programu Rodzina 500+ na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy.
Biorąc zatem pod uwagę zapis art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uczestniczka postępowania, jako osoba posiadająca zezwolenie na pobyt stały w RP, jest uprawniona do wykonywania pracy na terenie Polski bez względu na posiadanie w karcie zapisu o dostępie do rynku pracy.
Adnotacja, brak której stał się przyczynkiem do odmowy wnioskowanego świadczenia, jest zapisem technicznym i jej brak nie może skutkować różnicowaniem cudzoziemców w dostępie do świadczeń gwarantowanych przez państwo z uwagi na to, czy rzeczony przepis znajdzie się w posiadanej przez nich karcie, czy też nie. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 22.11.2016 r., I SA/Wa 1347/16: "Umieszczenie w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci warunku posiadania na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" miało zapewne na celu uproszczenie postępowania przed właściwym organem, który co do zasady nie ma kompetencji do badania uprawnień cudzoziemców do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca nie przewidział jednak sytuacji, w której praktyka stosowania art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zbiegu z przepisami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. doprowadziła do powstania kategorii osób, których uprawnienie do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie zostało przez właściwy organ ujawnione na wydanych im kartach pobytu.
W ocenie Sądu, wykładnia systemowa nie upoważnia w takiej sytuacji do zróżnicowania cudzoziemców i do wykluczenia tych osób z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia wychowawczego, tym bardziej, że - co podniesiono w skardze - osoby te nie mają w praktyce żadnego wpływu na treść wydawanych im dokumentów, a ich uprawnienie do wykonywania pracy wynika wprost z przepisu rangi ustawowej, a więc z przepisu prawa powszechnie obowiązującego."
Zaprezentowany pogląd znajduje odzwierciedlenie również w niniejszej sprawie i Sąd w składzie ją rozpoznającym w pełni go podziela. Odmienna interpretacja wskazanych powyżej przepisów stanowi naruszenie przepisów Konstytucji, począwszy od jej art. 2, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, poprzez zakaz dyskryminacji, o którym mowa w art. 32 Konstytucji, po prawa gwarantowane zarówno rodzinie, jak i dziecku, o których mowa w art. 71 i art. 72 Konstytucji. W myśl art. 71 ust. 1 zdanie 2, rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.
Różnicowanie sytuacji prawnej cudzoziemców według powyższego kryterium skutkuje ponadto naruszeniem art. 2 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526), z którego wprost wynika, że prawa dziecka respektowane być winny bez jakiejkolwiek dyskryminacji.
Podkreślić należy, że taki sam pogląd, jak powyżej zaprezentowany, został wyrażony w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (vide np. wyroki WSA w Gliwicach z 7.12.2016 r., IV SA/Gl 663/16, LEX nr 2176942 i WSA w Olsztynie z 3.11.2016 r., II SA/Ol 995/16, LEX nr 2156521).
Biorąc pod uwagę powyższy wywód stwierdzić należy, że wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy dokonana została przez organy z naruszeniem prawa, przy czym stopień naruszenia miał niewątpliwie wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyżej zaprezentowaną przez Sąd wykładnię mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.