Uzasadnienie
Decyzją z dnia[...], Prezydent Miasta[...], na podstawie art. 4, art. 5, art. 14 oraz art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 27 lutego 2013 r., poz. 267) - po rozpatrzeniu wniosku R. G., orzekł o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 na O. G. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ podniósł, iż w dniu 18 sierpnia 2014 r. R. G. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2014/2015 oraz dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 na dziecko O. G. Do wniosku strona dołączyła wymagane dokumenty, z których wynika, że w 2013 r. osiągnęła dochody:
- • dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych - art. 27, 30b, i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 6 005,37 zł netto - dowód zaświadczenie Urzędu Skarbowego we [...] z dnia[...],
- • dochody osiągnięte z działalności opodatkowanej w formie karty podatkowej w wysokości 3 912,30 zł netto pomniejszony o należne składki na ubezpieczenie społeczne, należne składki na ubezpieczenie zdrowotne, należny zryczałtowany podatek dochodowy - dowód oświadczenie członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne, o dochodzie osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z dnia 18 sierpnia 2014 r.,
- • dochody niepodlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 4 800,00 zł - świadczenia pieniężne wypłacone w wyniku bezskuteczności egzekucji alimentów - oświadczenie członka rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy
Jak wskazano, z akt sprawy wynika, że R. G. prowadzi działalność gospodarczą rozliczaną na podstawie karty podatkowej.
Wobec powyższego ustalono, iż dochód miesięczny rodziny R. G. wynosi 1 226,48 zł netto, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę 613,24 zł netto (1 226,48 zł: 2 osoby = 613,24 zł) i przekracza określony przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych próg dochodowy, uprawniający do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, określony w art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 574,00 zł lub 664,00 zł gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Ponadto organ zauważył, że najniższy zasiłek rodzinny w okresie zasiłkowym 2014-2015 wynosi 77,00 zł, lecz strona nie mogła skorzystać z regulacji zawartej w art. 5 ust. 3 wyżej przywołanej ustawy w okresie zasiłkowym 2014-2015 w związku z tym, że organ realizujący świadczenia rodzinne zastosował art. 5 ust. 3 tej ustawy w okresie zasiłkowym 2013-2014.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. G., dokonując własnych wyliczeń, powołała się na mylne określenie kwoty dochodu w oświadczeniu o dochodzie zadeklarowanym, jakie złożyła z racji rozliczania się z podatku dochodowego w formie karty podatkowej i w konsekwencji zawyżenie jej dochodu w stosunku do faktycznie osiągniętego. Wniosła o uwzględnienie tej pomyłki i ponowne rozpatrzenie wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w całości potwierdził ustalony w sprawie przez organ I instancji stan faktyczny i powołaną podstawę prawną.
Odnosząc się do zawartych w odwołaniu twierdzeń co do mylnego wykazania przez stronę w oświadczeniu o wysokości dochodu opodatkowanego w formie karty podatkowej dochodu w kwocie 3912,30 zł, w sytuacji, gdy nie uwzględniono w jego określeniu kosztów zużycia energii oraz podwyżki czynszu - organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z brzmieniem przytoczonego wyżej art. 3 ust. 1 b uśr - w przypadku osiągania dochodów opodatkowanych w formie karty podatkowej - chodzi o deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne i który może być pomniejszony jedynie o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Tym samym ustawodawca nie przewidział możliwości odliczenia od dochodu tak opodatkowanego - kosztów jego uzyskania.
W konsekwencji wysokość dochodu wynikająca z oświadczenia strony złożonego przez nią pod odpowiedzialnością karną za jego fałszywość, w ocenie Kolegium winno uznać za miarodajną.
W skardze do sądu R. G. zaskarżyła decyzję organu I i II instancji w całości, zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w postaci obrazy art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, a także art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz obrazę prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i w konsekwencji ustalenie przez organ administracji, że skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego w sytuacji, gdy skarżącej przysługuje uprawnienie do zasiłku rodzinnego na córkę O. G. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 z uwagi na nieprzekroczenie kryterium dochodowego, a więc prawo do świadczenia w trybie art. 5 ust. 1 ustawy, bowiem dochód skarżącej w 2013 r. wyniósł 13 089,12 zł, miesięcznie 1 090,76 zł, co na członka rodziny daje kwotę 545,38 zł.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżąca zwróciła uwagę, że wnosząc odwołanie, w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję, dokładnie wyjaśniła, że jej dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne wyniósł w 2013 r. 2 283,75 zł i że w złożonym w dniu 18 sierpnia 2014 r. oświadczeniu o dochodzie osiągniętym z tytułu działalności opodatkowanej w formie karty podatkowej zamiast dochodu 2 283,75 zł błędnie podała kwotę 3 912,30 zł.
W tej sytuacji jej zdaniem, obowiązkiem organu odwoławczego było - realizując zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 6, 7 i 8 k.p.a. - dokładnie wyjaśnić te okoliczności. W szczególności rolą organu było ustalenie i wyjaśnienie jaki był rzeczywisty dochód skarżącej. Tymczasem organ w zaskarżonej decyzji po przytoczeniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdził, że w przypadku osiągania dochodów opodatkowanych w formie karty podatkowej- chodzi o deklarowany w oświadczeniu dochód, a złożenie oświadczenia pod odpowiedzialnością karną za jego fałszywość uznał za miarodajną.
W ocenie skarżącej Kolegium pominęło argumenty zawarte w odwołaniu, ponieważ przedstawienie w odwołaniu rzeczywistego i prawidłowego dochodu osiągniętego w 2013 r. z działalności gospodarczej opodatkowanej w formie karty podatkowej przez skarżącą, zasadniczo zmieniło sytuację faktyczną, to jednak Kolegium nie podejmując żadnych czynności zmierzających do uwzględnienia tej zmiany, bezrefleksyjnie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Konsekwentnie skarżąca podkreśliła, że oświadczenie o wysokości dochodów z działalności gospodarczej, podlegającej opodatkowaniu w formie karty podatkowej za 2013 r. oparte było na analizie osiągniętych przychodów jaki i wydatków, jednakże na skutek błędu, który się wkradł w obliczeniach, skarżąca błędnie podała kwotę 3 912,30 zł w związku z czym stwierdziła, że jej dochód z działalności opodatkowanej w formie karty podatkowej w roku 2013 r., który powinna wpisać w oświadczeniu członka rodziny rozliczającego się na postawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, wynosił 2 283,75 zł i przedstawiła szczegółowe jego wyliczenie.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego.
Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.
Na wstępie niniejszych rozważań należy podkreślić, że przyznanie świadczeń rodzinnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm.) następuje na wniosek uprawnionego podmiotu. W konsekwencji, to wnioskodawca określa zarówno rodzaj świadczeń rodzinnych, o które się ubiega jak i okres którego wniosek dotyczy. Organ tym żądaniem jest związany w tym sensie, że nie może zmienić ani przedmiotu żądania strony, ani okresu jakiego wniosek dotyczy. Tak więc każdy kolejny wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych na następny okres otwiera nowe postępowanie administracyjne kończące się wydaniem decyzji administracyjnej w jego przedmiocie.
Zgodnie z art. 2 ustawy świadczeniami rodzinnymi są: 1) zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego;
- 2) świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne;
- 3) zapomoga wypłacana przez gminy, na podstawie art. 22a;
- 4) jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka. Redakcja tego przepisu wskazuje, że dodatki do zasiłku rodzinnego nie stanowią samodzielnej kategorii świadczeń rodzinnych, lecz są związane z zasiłkiem rodzinnym w ten sposób, że mogą być przyznane tylko wówczas, gdy wnioskodawcy przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego. Oznacza to, że stwierdzenie braku podstaw do przyznania wnioskodawcy prawa do zasiłku rodzinnego wywołuje niedopuszczalność przyznania któregokolwiek z wymienionych w art. 8 pkt 1-7 ustawy, dodatków do zasiłku rodzinnego. Tak więc w każdej sprawie, w której wnioskodawca domaga się przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku (dodatków) do tego zasiłku dopiero ustalenie, że przysługuje mu prawo do zasiłku rodzinnego otwiera drogę do badania spełnienia przesłanek do przyznania konkretnego dodatku do tego zasiłku.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 574,00 zł lub 664,00 zł gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia dochodu rodzinny w przeliczeniu na osobę.
Przypomnieć zatem trzeba, że w obecnie kontrolowanej przez sąd sprawie, organy administracji publicznej obu instancji rozstrzygały w przedmiocie wniosku złożonego w dniu 18 sierpnia 2014 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w okresie zasiłkowym 2014/2015, skutkiem czego podstawę zweryfikowania warunku dochodowego stanowi dochód osiągnięty w roku 2013.
Jak wynika z akt sprawy, w roku tym skarżąca uzyskała dochód z tytułu świadczeń alimentacyjnych na rzecz córki w wysokości 4800 zł, dochód podlegający opodatkowaniu w podatku od osób fizycznych w wysokości 6.005,37 zł oraz dochód opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 3.912,30 zł, a więc razem – 14.717,67 zł., co miesięcznie wynosi – 1.226,48 zł. i na członka rodziny daje kwotę 613,24 zł, przekraczając tym samym kryterium dochodowe równe w przypadku rodziny skarżącej - kwocie 574 zł.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, dochód w kwocie 6.005,37 zł jaki uzyskała skarżąca w 2013 r. był dochodem z tytułu zasiłku opiekuńczego, a następnie zasiłku chorobowego pobieranego przez nią do 11 grudnia 2013 r., jednakże nie można było potraktować go jako dochodu utraconego, bowiem zgodnie z treścią art. 3 pkt 23 lit. pkt h) cyt. ustawy, jedynie dochód z tytułu zasiłku chorobowego przysługującego po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, może być w przypadku zaprzestania jego pobierania, uznany za dochód utracony.
Wymaga podkreślenia, że zgodne z prawem jest również stanowisko organów obu instancji, że w sprawie nie zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, który przewiduje, że w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Sytuacji strony nie można było jednak rozpatrywać w oparciu o przytoczony art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem w poprzednim okresie zasiłkowym pobierała już świadczenia w warunkach determinowanych wyżej wskazaną norma prawną (vide: decyzja z dnia 7 listopada 2013 r.).
Odnosząc się do podnoszonego zarzutu mylnego wykazania przez skarżącą w oświadczeniu o wysokości dochodu opodatkowanego w formie karty podatkowej dochodu w kwocie 3912,30 zł w sytuacji, gdy nie uwzględniła w jego określeniu kosztów zużycia energii oraz podwyżki czynszu, zwrócić należy uwagę, że przedłożone do akt administracyjnych dokumenty, wskazujące na określoną wysokość dochodów rodziny skarżącej, zostały przez nią potwierdzone wobec jej oświadczenia dotyczącego wysokości uzyskiwanych dochodów, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, dlatego nie sposób uznać błędu w ustaleniach faktycznych orzekających w sprawie organów. Podkreślić również należy, że skarżąca jako prowadząca działalność gospodarczą, czyli profesjonalista, nie może zasłaniać się niewiedzą w rozumieniu podstawowych pojęć i mechanizmów prowadzenia tej działalności, w tym sposobu obliczania uzyskiwanego dochodu.
W tym kontekście nie można tracić z pola widzenia unormowania zawartego w art. 3 ust. 1 pkt b) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym, w przypadku osiągania dochodów opodatkowanych w formie karty podatkowej - chodzi o deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne i który może być pomniejszony jedynie o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi, sąd jednocześnie nie dopatrzył się powodów do skutecznego podważenia całokształtu ustaleń faktycznych dokonanych zaskarżoną decyzją i ich oceny prawnej, klarownie umotywowanej przez SKO, prowadzącej do wniosku o braku podstaw do przyznania skarżącej wskazanych we wniosku z dnia 18 sierpnia 2014 r. zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku.
W tym stanie sprawy, należało na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalić skargę.