Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] września 2016 r., Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w T. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późń. zm., dalej powoływana jako K.p.a.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 z późń. zm.), § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 370 z późń. zm., dalej zwane rozporządzeniem ekologicznym), art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 349, zwana dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), art. 13 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz.
UE L 2014.181.48, zwane dalej rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 640/2014), art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 747/2015 z dnia 11 maja 2015 r. wprowadzającego odstępstwo od rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 809/2014 w odniesieniu do ostatecznego terminu składania pojedynczego wniosku, wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność, ostatecznego terminu zgłaszania zmian w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność oraz ostatecznego terminu składania wniosków o przydział uprawnień do płatności lub zwiększenie wartości uprawnień do płatności w ramach systemu płatności podstawowej w 2015 r. (Dz. Urz. UE L z 2015.119.21, dalej zwane rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 747/2015), po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T., Nr [...], z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że [...].06.2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w T. wpłynął wniosek M. Z. o przyznanie m.in. płatności ekologicznej PROW 2014-2020 w ramach następujących pakietów:
pakiet 1 – uprawy rolnicze w okresie konwersji do działek rolnych o powierzchni 9,86 ha, wariant 4.1.2 – uprawy jagodowe w okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 0,32 ha, pakiet 7 uprawy rolnicze po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 14,21 ha, pakiet 12 trwałe użytki zielone po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 0,80 ha.
W dniu [...].07.2015 r. producent złożył zmianę do wniosku, w której zadeklarował zmianę pakietu 1 na pakiet 2 - uprawy warzywne w okresie konwersji na działkach rolnych AB1 i AC1 o łącznej powierzchni 0,20 ha.
W dniu [...].08.2015 r. producent rolny złożył kolejną zmianę do wniosku, w której pakiet 7 na działkach rolnych E1, G1, L1, M1, O1a, P1a, S1,T1 i U1 o łącznej powierzchni 7,91 ha zamienił na pakiet 11 uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji; pakiet 1 na działkach rolnych U1, W1, Z1, Ź1, Ż1a, AG1a o łącznej powierzchni 4,76 ha na pakiet 5 uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji oraz wariant 4.1.2 na działce rolnej AD1 o powierzchni 0,12 ha na wariant 4.1.1 podstawowe uprawy sadownicze w okresie konwersji.
Po przeprowadzeniu wymaganych kontroli Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. w dniu [...].06.2016 r. wydał decyzję Nr [...], na mocy której przyznał stronie płatność ekologiczną w ramach PROW 2014-2020 na rok 2015 w ramach następujących wariantów:
wariant 1.1 do powierzchni 4,90 ha w wysokości 5 168,08 zł, wariant 2.1 do powierzchni 0,20 ha w wysokości 269,89 zł, wariant 4.1.2 do powierzchni 0,20 ha w wysokości 394,14 zł, wariant 7.1 do powierzchni 6,30 ha w wysokości 5 548,47 zł, wariant 12.1 do powierzchni 0,80 ha wysokości 413,37 zł.
Jednocześnie organ I instancji odmówił przyznania stronie płatności ekologicznej do wariantów 11.1, 4.1.1 i 5.1 oraz ustalił producentowi obszar gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym.
Producent nie zgodził się z brakiem uwzględnienia przez organ I instancji zmiany do wniosku z dnia [...].08.2015 r. i złożył odwołanie od ww. decyzji i wniósł o jej uchylenie oraz przyznanie płatności w pełnej wysokości, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Producent zarzucił naruszenie art. 13 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 poprzez błędne przyjęcie, że dokonał zmiany we wniosku polegającej na zwiększeniu powierzchni. Wyjaśnił, że przy sporządzaniu wniosku korzystał z pomocy zawodowego doradcy. Osoba wypełniająca wniosek w związku z wątpliwościami przy jego wypełnianiu kontaktowała się telefonicznie z pracownikami BP ARiMR i po tej konsultacji uznała, że wniosek jest wypełniony prawidłowo. Przy składaniu wniosku nie było żadnych sygnałów co do jego prawidłowości.
Odwołujący wskazał, że podczas kontroli został powiadomiony o tym, iż część upraw nie została prawidłowo zadeklarowana - winna być zgłoszona jako wariant 11.1. W związku z powyższym udał się do BP ARiMR w T. i dokonał sprostowania pomyłki. Przedmiotowe sprostowanie złożone w ramach korekty do wniosku zostało odrzucone jako złożone po terminie w myśl art. 13 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014. Odwołujący podkreślił, że nie dokonał żadnego zwiększenia ani wycofania powierzchni, a jedynie dokonał przesunięcia działek do innego wariantu.
Rozpatrując odwołanie, organ II instancji wskazał, że, mając na uwadze treść przepisów prawa dotyczących zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, tj. art. 27 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a., obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w niniejszej sprawie było zweryfikowanie deklaracji zawartej we wniosku z [...].06.2015 r. oraz późniejszych zmianach do wniosku w odniesieniu do warunków przyznawania płatności ekologicznej zawartych w przepisach prawa krajowego oraz unijnego.
Organ I instancji w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że powierzchnia kwalifikowana do płatności wynosi:
dla wariantu 1.1- 4,90 ha, dla wariantu 2.1- 0,20 ha, dla wariantu 4.1.1- 0,00 ha, dla wariantu 4.1.2 - 0,20 ha, dla wariantu 5.1- 0,00 ha, dla wariantu 11.1 - 0,00 ha, dla wariantu 12.1 - 0,80 ha.
W ramach wariantów 4.1.1,5.1, 11.1 Kierownik BP ARiMR w T. odmówił przyznania płatności ekologicznej wskazując, że zmiana do wniosku, którą producent zadeklarował realizację w/w wariantów, została złożona po ostatecznym terminie na składanie zmian do wniosków. W tym zakresie organ I instancji powołał się na przepis art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014, który stanowi, że z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych.
Poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit 3. Jeżeli jednak ten najpóźniejszy termin jest wcześniejszy niż ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, o którym to terminie mowa w ust. 1 akapit 1 niniejszego artykułu, bądź gdy terminy te przypadają w tym samym dniu, za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie.
Jednym z warunków przyznania płatności ekologicznej jest dochowanie przez wnioskodawcę terminów do złożenia wniosku i zmian do wniosku. Zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, wnioski o przyznanie płatności składane są w terminie od 15 marca do 15 czerwca 2015 r. (zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej o wydłużeniu terminu na składanie wniosków). Wniosek może zostać złożony także w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, tj. do 10 lipca 2015 r. Za wyjątkiem działania siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, w rozumieniu art. 4 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014, złożenie wniosku o przyznanie płatności po terminie prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot, do których rolnik byłby uprawniony, jeżeli wniosek o pomoc zostałby złożony w terminie (art. 13 cyt. rozporządzenia).
Również formularz zmiany producent mógł złożyć, zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 747/2015, do dnia 15 czerwca. Zmiany zgodnie z art. 13 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 rolnik może także dokonywać po 15 czerwca, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku (15 czerwca + 25 dni), tj. do 10 lipca 2015 r., z tym że zgłoszenie zmiany w tym terminie spowoduje zmniejszenie o 1%, za każdy dzień roboczy opóźnienia, kwoty płatności odnoszącej się do dodanej powierzchni działek
Zmiana do złożonego wniosku o przyznanie płatności ekologicznej może polegać m.in. na:
dodaniu nowych działek ewidencyjnych lub działek rolnych wraz z wymaganymi dla nich załącznikami do uprzednio złożonego wniosku o przyznanie danej płatności, zmniejszeniu zadeklarowanych wcześniej działek rolnych, dokonaniu zmian w dołączonych do wniosku dokumentach (oświadczeniach), zmianie pakietów, wariantów na działkach rolnych, poszczególnych rodzajów upraw.
W rozpatrywanej sprawie producent zmianę do wniosku polegającą na zadeklarowaniu wariantów 4.1.1, 5.1 i 11.1 złożył w dniu w dniu [...].08.2015 r., a więc już po ostatecznym terminie na składanie zmian. Zmiana danych we wniosku składana z inicjatywy producenta rolnego stanowi zmianę do wniosku, do której mają zastosowanie w/w wymogi określone w przepisach unijnych. Okoliczność braku zwiększenia powierzchni użytkowanej rolniczo nie oznacza, że producent zmieniając warianty nie musi zachować terminu 10 lipca 2015 r.
Brak przyznania płatności do w/w wariantów nie stanowi również kary dla producenta rolnego. Przepisy przewidują bowiem tylko, że wniosek może być modyfikowany jedynie w określonych terminach, a późniejsze zmiany nie mogą zostać uwzględnione przy rozpatrywaniu żądania strony. Termin na złożenie wniosku czy zmiany do wniosku jest terminem materialnoprawnym, tzn. terminem, który ogranicza dochodzenie lub inną realizację określonego prawa podmiotowego, a konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności.
Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości czy dowolności w ustalaniu płatności. Uznaniowość prowadziłaby bowiem do nierównego traktowania producentów rolnych, spełniających takie same warunki, co stałoby nie tylko w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej - zasadą konkurencyjności.
Odnosząc się do konsultowania wypełnienia wniosku przez zawodowego doradcę organ odwoławczy wskazał, że strona nawet nie uprawdopodobniła nie tylko tego, że taka sytuacja miała miejsce, ale również, że w ramach tej konsultacji przekazano doradcy błędne informacje.
Przepis art. 27 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wprowadza szereg modyfikacji w zasadach postępowania, wynikających z K.p.a. Stosownie do tegoż artykułu w postępowaniu w sprawie przyznania pomocy organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 K.p.a. nie stosuje się. Organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Ponadto przyjęto zasadę, że ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści, tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym w niejaki sposób zmuszono stronę do większej aktywności. Ograniczone również zostały takie zasady jak: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać.
W rozpatrywanej sprawie odwołujący nie tylko nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swego twierdzenia zawartego w odwołaniu, ale nawet nie uprawdopodobnił, że taka sytuacja miała miejsce. To doradca zawodowy, jako osoba profesjonalnie trudniąca się doradztwem rolniczym, ponosi odpowiedzialność względem producenta za należyte wykonanie usługi. Ponadto, producent składając wniosek podpisał się pod oświadczeniem o tym, że znane mu są zasady przyznawania płatności. To wnioskodawca ostatecznie decyduje o tym, w zakresie jakich pakietów i wariantów będzie ubiegał się o przyznanie pomocy. Z akt sprawy nie wynika jednak, że strona występowała do organu o udzielenie jej informacji w zakresie prawidłowości złożonego wniosku.
Wobec powyższego organ odwoławczy w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy w sprawie.
Skargę na powyższą decyzję złożył M. Z. zarzucając jej naruszenie:
art. 13 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 poprzez błędne przyjęcie, że dokonał zmian we wniosku polegających na dodaniu powierzchni;
art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina z dnia 2009-11-30 (Dz.Urz.UE.L 2009 Nr 316, str. 65, zwane dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009) poprzez niedopuszczenie przez organ do poprawy oczywistego błędu we wniosku.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przy sporządzaniu wniosku korzystał z pomocy zawodowego doradcy. W toku wypełniania pojawiła się wątpliwość, do którego wariantu zakwalifikować poszczególne uprawy. Osoba wypełniająca wniosek konsultowała się telefonicznie z pracownikami Biura Powiatowego ARiMR i po tej konsultacji uznała, że wniosek jest wypełniony prawidłowo. Przy składaniu wniosku, również nie było żadnych sygnałów, jakoby nieprawidłowo wypełnił wniosek.
W toku przeprowadzonej u skarżącego kontroli poinformowano go, że nieprawidłowo zakwalifikowano część upraw, które powinny być zgłoszone jako wariant 11.1 uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji. W związku z tym skarżący niezwłocznie udał się do siedziby organu, aby sprostować tę pomyłkę.
W ocenie skarżącego organy obydwu instancji błędnie zastosowały art. 13 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014. Złożona korekta nie stanowi bowiem "poprawki do wniosku" w rozumieniu powyższych przepisów. Dokonując korekt, wbrew opinii organu I instancji, nie dodał żadnych nowych powierzchni.
Skarżący wskazał, że nie jest w stanie udowodnić tego, iż wniosek był konsultowany z pracownikami organu, gdyż nie nagrywał tych rozmów, ani też nie starał się o świadków.
Jest sprawą niedopuszczalną karanie rolnika za to, że chciał postąpić zgodnie z prawem i skorygować wniosek.
Ponadto, nawet jeżeli uznać rozumowanie organów obydwu instancji za prawidłowe, to i tak w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z oczywistym błędem technicznym przy wypełnianiu wniosku. Osoba wypełniająca wniosek popełniła błąd nie ze swojej winy. W związku z tym należy stwierdzić, że błąd jest oczywisty i mógł być usunięty przeze mnie w trybie art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Dokonanie tego typu korekty możliwe jest w każdym czasie i nie jest ograniczone w stosunku do żadnej części wniosku.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej przywoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia (art. 145 § 1 P.p.s.a.).
W sprawie bezsporne jest to, że skarżący dnia [...].06.2015 r. złożył wniosek o przyznanie m.in. płatności ekologicznej PROW 2014-2020. Następnie, [...].08.2015 r. złożył zmianę do ww. wniosku, w której pakiet 7 na działkach rolnych E1, G1, L1, M1, O1a, P1a, S1,T1 i U1 o łącznej powierzchni 7,91 ha zamienił na pakiet 11 uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji; pakiet 1 na działkach rolnych U1, W1, Z1, Ź1, Ż1a, AG1a o łącznej powierzchni 4,76 ha na pakiet 5 uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji oraz wariant 4.1.2 na działce rolnej AD1 o powierzchni 0,12 ha na wariant 4.1.1 podstawowe uprawy sadownicze w okresie konwersji. Zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania płatności ekologicznej do wariantów 11.1, 4.1.1 i 5.1 – z uwagi na złożenie ww. zmian po terminie przewidzianym stosownymi przepisami, tj. art. 13 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014, który stanowi, że "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie.
Z kolei w myśl § 17 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, wnioski o przyznanie płatności składane są w terminie od 15 marca do 15 czerwca 2015 r. Uwzględniając akapit 3 art. 13 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014, wskazać trzeba, że wniosek mógł zostać złożony także w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, tj. do 10 lipca 2015 r. ("Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia" - akapit 3).
Także zmiany wniosku skarżący mógł dokonać w określonym terminie. W myśl art. 13 ust. 3 cyt. rozporządzenia, "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych. Poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeżeli jednak ten najpóźniejszy termin jest wcześniejszy niż ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, o którym to terminie mowa w ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu, bądź gdy terminy te przypadają w tym samym dniu, za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie".
Jak wynika z akt sprawy, zmianę (poprawkę) do wniosku polegającą na zadeklarowaniu wariantów 4.1.1, 5.1 i 11.1 skarżący złożył w dniu w dniu [...].08.2015 r., a więc już po ostatecznym terminie na składanie zmian, zgodnie z cyt. wcześniej przepisami. Zmiana danych we wniosku składana z inicjatywy producenta rolnego stanowi zmianę do wniosku, do której mają zastosowanie w/w wymogi określone w przepisach unijnych. Okoliczność braku zwiększenia powierzchni użytkowanej rolniczo nie oznacza, że producent zmieniając warianty nie musi zachować terminu 10 lipca 2015 r.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, zmiana (poprawka) wniosku w rozumieniu cyt. przepisów nie oznacza jedynie zmiany polegającej na modyfikacji rozmiaru zgłaszanych działek, ale również sytuacje, kiedy dochodzi do zmiany pakietów (wariantów) do zgłoszonych działek, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W myśl paremii lege non distinguente nec nostrum est distinguere., skoro ustawodawca nie określił, czego mogą dotyczyć poprawki, brak jest podstaw do uznania, że pojęcie poprawka obejmuje jedynie zmiany w zakresie powierzchni gruntów. Jest oczywiste, że zmiany dokonane przez skarżącego dotyczą istotnych danych dla przyznania pomocy, od których zależy zarówno jej przyznanie jak i wysokość.
Z tego samego powodu nie mógł mieć zastosowania § 17 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, zgodnie z którym wniosek o przyznanie płatności ekologicznej w ramach pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 5, 7, 8, 9 i 11 lub wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 10 lit. b może zostać zmieniony w części dotyczącej wskazania:
- 1) roślin uprawnych,
- 2) mieszanki wieloletnich traw albo mieszanki wieloletnich traw z bobowatymi drobnonasiennymi
- - uprawianych na danej działce rolnej, zawartego w oświadczeniu o sposobie wykorzystywania działek rolnych, lecz wyłącznie w zakresie tego samego pakietu lub jego wariantu i tylko w przypadku, o którym mowa w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014. Zmiana dokonana przez skarżącego nie zawiera się w tym przepisie.
Odnosząc się z kolei do zarzutów skarżącego związanych z konsultowaniem sposobu wypełnienia wniosku z pracownikami ARiMR, wskazać trzeba, że twierdzenia te są gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami. Mając na uwadze treść art. 27 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich należy w pełni podzielić prezentowany w orzecznictwie pogląd, że na organie nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy. Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie.
Ponadto, w postępowaniu o przyznanie płatności jedynie na żądanie strony zapewnia się jej czynny udział w postępowaniu. W tym postępowaniu nie stosuje się art. 81 K.p.a., co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała (vide np. wyrok NSA z 30.08.2016 r., II GSK 569/15, LEX nr 2142325). Skoro zatem skarżący twierdzi, że został wprowadzony w błąd przez pracowników organu, to winien tę okoliczność udowodnić, czego niewątpliwie nie uczynił.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wskazać trzeba, że od dnia 1.01.2015 r. zostało ono uchylone przez art. 43 rozporządzenie delegowane Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48), zatem nie obowiązywało ono w dacie wydawania decyzji i tym samym zarzut ten nie był zasadny.
W dacie wydawania decyzji obowiązywał natomiast art. 59 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549), zgodnie z którym w przypadkach, które zostaną określone przez Komisję na podstawie art. 62 ust. 2 lit. h), wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność lub wszelkie inne komunikacje, wnioski lub prośby mogą być korygowane i dostosowywane po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia przez właściwy organ oczywistych błędów. Nie ulega wątpliwości to, że przepis ten nie mógł mieć zastosowania w sprawie, ponieważ dotyczy on błędów, a nie złożenia zmian do wniosku po terminie.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę, jako bezzasadną, oddalić.
J. Bortkiewicz J. Wichrowski A. Klotz