Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 28 lipca 2006 r. Witold S. zwrócił się do Prezydenta Miasta B. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla niepełnosprawnego syna Jakuba S. Decyzją z dnia 7 września 2006 r. Prezydent przyznał wnioskowany zasiłek na okres od 1 września 2006 r. do 28 lutego 2007 r.
W złożonym odwołaniu (datowanym na 27 września – k. 15 akt organu drugiej instancji) strona zakwestionowała określenie początkowej daty okresu, na który został przyznany zasiłek. Według skarżącego, wobec złożenia wniosku o zasiłek w lipcu 2006 r. zasiłek, powinien być przyznany także za lipiec i sierpień 2006 r.
Odwołanie zostało uwzględnione w całości, wskutek czego Prezydent w dniu [...] 2006 r., powołując się m.in. na przepis art. 132 k.p.a., wydał decyzję zmieniającą decyzję z dnia 7 września w ten sposób, że jako początkową datę okresu, na który przyznano zasiłek, wskazał dzień 1 lipca 2006 r.
W dniu 6 listopada 2006 r. Witold S. złożył w Urzędzie Miasta B. pismo, w którym zwrócił się o wypłacenie zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności syna Jakuba za okres od 1 września 2005 r. do 30 czerwca 2006 r.
W piśmie wskazał, iż poprzednio zasiłek pielęgnacyjny do dnia 31 sierpnia 2005 r. wypłacał Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. Przed końcem tego okresu został złożony wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności, jednakże zarówno Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności jak też Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności odmówiły zaliczenia Jakuba S. do osób niepełnosprawnych. Dopiero w wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2006 r. Jakub został zaliczony do osób niepełnosprawnych od dnia 15 września 2005 r.
Skarżący podał także, że po uprawomocnieniu się wyroku ww. Sądu zwrócił się o wypłatę zasiłku i zasiłek ten otrzymuje od lipca 2006 r. Natomiast wskutek błędnych decyzji Powiatowego i Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności nie otrzymywał dla syna zasiłku pielęgnacyjnego za okres od września 2005 r. do czerwca 2006 r.
Powyższe pismo zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. jako odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2006 r. W rezultacie decyzją z dnia [...] 2006 r. Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Zdaniem Kolegium, biorąc pod uwagę, iż wniosek o przyznanie świadczenia został złożony w dniu 28 lipca 2006 r., Prezydent przyznając zasiłek pielęgnacyjny od dnia 1 lipca 2006 r., nie naruszył przepisów art. 24 ust. 2 i art. 24 ust. 3a i ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
W skardze do sądu administracyjnego Witold S. zarzucił, iż Kolegium błędnie zastosowało w jego przypadku przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten wszedł w życie dopiero w styczniu 2006 r. Natomiast w momencie utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności Jakuba S. tj. w dniu 31 sierpnia 2005 r. obowiązujący wówczas przepis mówił jedynie o tym, że w przypadku utraty ważności orzeczenia, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie będące kontynuacją poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia.
Zdaniem skarżącego błędnie zatem zastosowano przepis obowiązujący od stycznia 2006 r. do sytuacji, która miała miejsce we wrześniu 2005 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innej przyczyny niż wskazuje skarżący.
Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem z urzędu, tj. nawet w przypadku braku wskazania przez skarżącego, obowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich dostrzeżonych w toku kontroli legalności decyzji naruszeń prawa, w tym również przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w danej sprawie.
W pierwszej kolejności sąd bada poprawność (tj. zgodność z prawem) sposobu, w jaki organy administracji prowadziły postępowanie, w celu wykluczenia takich naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania. W przedmiotowej sprawie już na tym etapie kontroli sąd uznał, iż doszło do wskazanego rodzaju naruszenia prawa.
Stosownie do art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm, zwanej "k.p.a.") postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota ogólnej zasady postępowania wskazanej w tym przepisie polega na dwukrotnym rozpatrzeniui rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. komentarz do art. 15 k.p.a. [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", TomI i II, Zakamycze, 2005). Organ wyższej instancji nie może zatem orzekać w przedmiocie, który nie był objęty zakresem orzekania przez organ niższej instancji.
W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta B. orzekł odnośnie prawa do zasiłku za okres od momentu złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 28 lipca 2006 r. Organ pierwszej instancji nie orzekał za okres wcześniejszy tj. od 1 września 2005 r. do 30 czerwca 2006 r. Okresu tego nie wskazał także skarżący w swoim wniosku z dnia 28 lipca 2006 r. ani w odwołaniu od decyzji z dnia 7 września 2006 r. Ponadto zdaniem Sądu treść pisma z dnia 6 listopada 2006 r. w żaden sposób nie wyraża niezadowolenia z rozstrzygnięcia Prezydenta, który decyzją z dnia [...] 2006 r. w pełni przychylił się do odwołania od poprzedniej decyzji z dnia 7 września. Z treści tegoż pisma da się odczytać jedynie niezadowolenie strony z nieprawidłowego działania Zespołów ds. Orzekania o Niepełnosprawności oraz związane z tą oceną żądanie przyznania zasiłku za okres od września 2005 r. do czerwca 2006 r. Brak w aktach administracyjnych jakichkolwiek dalszych pism skarżącego wskazujących, iż pismem z dnia 6 listopada w istocie kwestionuje on prawidłowość decyzji z dnia 2 października. Żądanie określone przedmiotowym pismem jest zatem żądaniem nowym, które powinno być poddane ocenie organu pierwszej instancji w nowym postępowaniu.
Okoliczność tą organ odwoławczy powinien uwzględnić w ponownym postępowaniu.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w pkt 1 sentencji.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy.