Uzasadnienie
Na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodziny i opiekuńczy oraz art. 104 Kpa p.o. Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w T., z upoważnienia Burmistrza T. decyzją z dnia [...] września 2010 r. Nr [...], odmówił R. B. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na R. S., wskazując, że skoro R. S. jest ciotką R. B., to nie jest spokrewniona z nią w linii prostej i nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec R. S., i są to okoliczności uniemożliwiające przyznanie świadczenia. W odwołaniu R. B. podniosła, iż od [...] czerwca 2010 r. jest opiekunem faktycznym R. S. i dlatego nie może podjąć żadnej pracy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] października 2010 r. nr [...] na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 17 ust. 1 i 1a ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że skarżąca nie spełnia warunków wskazanych ww. ustawą z 28 listopada 2003 r.
W skardze R. B. zarzuciła naruszenie ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. - błędną interpretację art. 17 ust. 1 poprzez nie przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na ciotkę R. S., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wskazując że jest jej jedyną najbliższą rodziną, która może zapewnić stałą opiekę co wiąże się z brakiem możliwości zarobkowania. Odpowiadając na skargę organ powtórzył argumentację zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Stosownie do przepisów art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu prawnego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należało więc zbadać zgodność zaskarżonej decyzji przede wszystkim z przepisami wskazanymi jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji. Sąd nie bada natomiast zgodności zaskarżonej decyzji z istniejącym orzecznictwem, do którego odniosła się skarżąca w swej skardze.
W związku z powyższym należy zauważyć, że podstawowym aktem prawnym dotyczącym niniejszej sprawy jest ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 określa ona warunki prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Świadczeniami rodzinnymi są po myśli art. 2 tej ustawy:
- 1) zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego
- 2) świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenia pielęgnacyjne;
- 3) zapomoga wypłacana przez gminy, na podstawie art. 22a;
- 4) jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka.
Przepisy dotyczące świadczeń opiekuńczych zawarte są w przepisach art. 16- 17a tej ustawy w rozdziale 3 zatytułowanym "Świadczenia rodzinne". Przepis art. 17 ust. 1 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny,
- 3) opiekunowi faktycznemu dziecka
- - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami; konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Uzupełnieniem powyższych przepisów jest przepis art. 17 ust. 1a tej ustawy dodany przez art. 13 pkt 1 lit. b ustawy z 19 listopada 2009 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych (Dz. U. Nr 219, poz. 1706) obowiązujący od 1 stycznia 2010 r. Stanowi on, że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1.
Przepisy dotyczące obowiązku alimentacyjnego zawarte są w przepisach art. 128-1441 ustawy wskazanej w ww. art. 17 ust. 1 pkt 2 tj. w przepisach ustawy - Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy. Przepis art. 129 Kodeksu stanowi, że obowiązek ten obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem, natomiast przepis art. 132 stanowi, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej konieczności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma ani osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączona z nadzwyczajnymi trudnościami.
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby na skarżącej w świetle obowiązującego prawa spoczywał obowiązek alimentacyjny wobec R. S. Na istnienie takiego obowiązku nie wskazała także sama skarżąca ani w skardze, ani w odwołaniu czy też jakimkolwiek innym piśmie. W szczególności nie wskazała na jakikolwiek prawomocny wyrok sądowy ustalający wobec niej taki obowiązek alimentacyjny względem jej ciotki R. S. W tym stanie rzeczy trudno dopatrzyć się w zaskarżonej decyzji naruszenia obowiązujących przepisów prawa, i to nie tylko przepisów ww. ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ale także i przepisów proceduralnych zawartych w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, czy też jakichkolwiek innych przepisów.
Rozstrzygając jak wyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie podzielił poglądu zawartego w orzeczeniu wskazanym przez skarżącą uznając, że dokonano w nim nadmiernie rozszerzającej interpretacji wskazanych przepisów.
Mając powyższe na uwadze nie znajdując przesłanek wskazanych treścią przepisów art. 145 § 1 ust. 1 i 2 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy skargę jako niezasadną oddalił.