Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] 2017 r. nr [...] którą Prezydent zmienił swoją decyzję z dnia [...] 2015 r. w ten sposób, że końcowy termin przysługiwania prawa do świadczeń rodzinnych na dzieci skarżącej J. T. – syna K. T. oraz P. T. ustalił na dzień [...] 2016 r.
Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] 2015r. Prezydent [...] przyznał skarżącej, na okres od [...] 2015r. do [...] 2016r., świadczenia rodzinne na syna K. oraz na córkę P..
Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Prezydent uchylił decyzję z dnia [...] 2015r r. na mocy której przyznał świadczenia rodzinne na dzieci skarżącej.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że na mocy decyzji z dnia [...] 2015r. przyznał skarżącej prawo do świadczeń rodzinnych na dzieci K. i P., ustalono bowiem, że w 2014 r. rodzina nie osiągnęła żadnych dochodów. Następnie ustalono, że z dniem [...] 2016 r. mąż skarżącej podjął zatrudnienie w [...] Sp. z o.o. w [...]., a więc zaistniała konieczność zweryfikowania dochodów rodziny. Po doliczeniu miesięcznej kwoty dochodu uzyskanego z tytułu zatrudnienia, otrzymano kwotę [...]zł, która w przeliczeniu na osobę wyniosła [...] zł i przekroczyła kryterium dochodowe, tj. kwotę 800 zł.
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 24 ust.7 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (D.U.z 2015r. poz.114 ze zm., dalej jako u.ś.r.) w przypadku, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty. Stwierdzono zatem od dnia [...] 2016 r. brak prawa do świadczeń rodzinnych na dzieci skarżącej.
Decyzję tą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...].
W wyniku rozpatrzenia skargi J. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...] 2017 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z [...] 2016 r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent decyzją z dnia [...] 2017 r. zmienił w części swoją decyzję z dnia [...] 2016 r. w ten sposób, że końcowy termin przysługiwania prawa do świadczeń rodzinnych na dzieci ustalił na dzień [...] 2016r.
Organ ustalił, że mąż skarżącej z dniem [...] 2016 r. został zatrudniony w [...] Sp. z o.o. w [...]. W związku z tym w miesiącu następnym po miesiącu, w którym podjął zatrudnienie tj. za miesiąc [...] 2016 r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł netto (co potwierdza pismo pracodawcy). Doliczając tą kwotę do dochodów rodziny otrzymano kwotę [...]zł, która w przeliczeniu na osobę wyniosła [...] zł i przekroczyła kryterium dochodowe - kwotę 800 zł o [...] zł. Nie ma przy tym możliwości zastosowania utraty dochodu w związku z faktem, że wynagrodzenie męża skarżącej w kolejnych miesiącach było niższe z uwagi na brak godzin nadliczbowych.
Powyższe, stosownie do art. 24 ust.7 u.ś.r. skutkowało tym, że świadczenia rodzinne na dzieci nie przysługują od miesiąca następnego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu tj. od [...] 2016r.
Odwołując się skarżąca podniosła, że jej mąż osiągnął większe wynagrodzenie w [...] 2016 r. z uwagi na pracę w godzinach nadliczbowych. Jej zdaniem organ winien wyliczyć średni dochód z okresu obliczeniowego, nie przyjmować zaś dochodu z jednego miesiąca. Skarżąca wskazała przy tym na niższe wynagrodzenie, które otrzymał jej mąż w [...] 2016 r. ([...] zł netto).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Podzielając ustalenia oraz ocenę prawną Prezydenta, Kolegium stwierdziło, że zmiana (obniżenie) wysokości wynagrodzenia męża skarżącej w kolejnych miesiącach, nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu u.ś.r, podobnie jak ewentualne podwyższenie wynagrodzenia nie oznacza uzyskania dochodu.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium z dnia [...] 2017 r. skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej świadczeń rodzinnych na dzieci.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 4b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, albowiem w sytuacji, gdy dochody uzyskiwane po roku poprzedzającym okres świadczeniowy są zmienne i nieregularne, ustalenie prawa do świadczenia w trybie ww. przepisu powinno polegać na wyliczeniu średniego dochodu z okresu obliczeniowego, a nie na przyjmowaniu dochodu z następnego miesiąca po uzyskaniu przez daną osobę dochodu.
Skarżąca podkreśliła, że wysokość wynagrodzenia osiągniętego przez męża w maju 2016 r. dalece odbiega od przeciętnego wynagrodzenia z tego roku, znacznie je przewyższając; było to spowodowane pracą w godzinach nadliczbowych w rozmiarze, który już po maju 2016 r. nie wystąpił.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli to naruszenie miało bądź mogło mieć - istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena zgodności z prawem poddanych kontroli Sądu decyzji administracyjnych wg wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że nie doszło do naruszenia prawa w takim stopniu, które by skutkowało ich uchyleniem.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] 2017 r.
W sprawie nie jest sporne, że w rodzinie skarżącej doszło do sytuacji uzyskania dochodu w związku z podjęciem pracy przez męża skarżącej. Istotną kwestią sporną w sprawie jest natomiast rozstrzygnięcie, czy organ prawidłowo ustalił wysokość tego dochodu uzyskanego.
W tym sporze, w ocenie Sądu rację ma organ, że do dochodu członka rodziny należy dodać kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, nie zaś średniej tego dochodu w okresie świadczeniowym, jak tego domaga się skarżąca. Zgodnie bowiem z art. 5 ust.4b. u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Podkreślenia wymaga to, że w przepisie tym mowa jest o dochodzie członka rodziny, przez który stosownie do art. 3 ust. 2a u.ś.r. należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust.4-4c.
Wykładnia obu tych przepisów prowadzi do wniosku, że do ustalenia czy rodzina (jej członkowie) spełniają kryterium dochodowe, od którego zależy przyznanie świadczeń w przypadku uzyskania dochodu spowodowanego podjęciem zatrudnienia, tak jak miało to miejsce w tej sprawie, należy do miesięcznych dochodów wszystkich członków rodziny doliczyć kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. W żadnym razie wykładnia art. 5 ust. 4b. w zw. z art. 3 ust.2a u.ś.r. nie pozwala na czynienie wyliczeń w celu uzyskania średniej z przewidywanego okresu świadczeniowego (np. poprzez doliczenie tylko 1/12 osiągniętego w jednym miesiącu dochodu).
Powyższe nie zaprzecza temu, że istotą art. Art.5 ust.4b jest uzyskiwanie dochodu, nie zaś sam fakt zatrudnienia, a warunkiem jego zastosowania jest ponadto warunek tożsamości dochodu uzyskanego z dochodem uzyskiwanym w trakcie okresu świadczeniowego. Ustawodawca zakłada bowiem doliczenie wyłącznie dochodu długotrwale uzyskiwanego.
Należy zauważyć, że przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że mąż skarżącej uzyskiwał dochód z tego samego źródła w trakcie okresu świadczeniowego. Różnice w wysokości otrzymywanego dochodu, jak twierdzi sama skarżąca, wynikają zaś wyłącznie z tego, że w poszczególnych miesiącach praca jej męża obejmowała różną liczbę godzin nadliczbowych. Należy zauważyć, że istotą pracy w godzinach nadliczbowych jest wykonywanie pracy ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy a więc poza "zwykłym" czasem pracy, z którym wiąże się uzyskiwanie, w sposób długotrwały dochodu. Trudno uznać, że same wahania tego składnika wynagrodzenia, którego wysokości nie da się z góry przewidzieć, powinny być powodem wyłączenia go z zakresu pojęcia "dochodu uzyskanego" i pomniejszenia wysokości kwoty dochodu osiągniętego w miesiącu następnym po uzyskaniu dochodu o kwotę wynagrodzenia osiągniętego z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.
Powodem takiego wyłączenia mogłoby być co najwyższej stwierdzenie, że za wyjątkiem miesiąca następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, członek rodziny w okresie świadczeniowym w ogóle nie uzyskiwał tego składnika wynagrodzenia. W przeciwnym bowiem razie dochodziłoby w istocie do prób "uśredniania" przynajmniej tej części dochodu, co – jak wyżej wskazano – w oparciu o art. 5 ust.4b u.ś.r. nie jest możliwe.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.