Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 maja 2021 r. nr [...].MJ Prezydent Miasta [...] przyznał skarżącemu R. Ć. pomoc w formie zasiłku okresowego od 1 maja 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. w wysokości 350,50 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zasiłek wyliczono w oparciu o art. 38 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym minimalna wysokość zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między:
- 1) Kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby – w przypadku osoby samotnie gospodarującej;
- 2) Kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny – w przypadku rodziny.
Organ wskazał, że ustalając wysokość zasiłku okresowego i czasokres przyznania zasiłku uwzględniono potrzeby skarżącego i sytuację finansową MOPR, z którą skarżący został zapoznany (meldunek MOPR z dnia 1 kwietnia 2021 r.).
Pismem z dnia 5 lipca 2021 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji wskazując, że wniosek o przyznanie zasiłku wniósł nadając go w formie listu poleconego w urzędzie pocztowym w dniu 30 kwietnia 2021r., co oznacza, że zasiłek okresowy powinien zostać mu przyznany począwszy od kwietnia 2021 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] decyzją z dnia 7 września 2021 r. nr [...]utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że wniosek skarżącego – opatrzony datą 30 kwietnia 2021 r. – wpłynął do MOPR we [...] w dniu 7 maja 2021 r., natomiast prezentata na wniosku pochodzi z dnia 30 kwietnia 2021 r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, zaś zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Organ wskazał, że na tej podstawie – w związku z doręczeniem wniosku skarżącego w dniu 7 maja 2021 r. – postępowanie wszczęto wraz z wpływem pisma do organu i dlatego zasiłek przyznano od maja 2021 r.
W dniu 25.10.2021 r. skarżący złożył skargę na decyzję SKO.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W swojej istocie argumentacja skargi sprawdza się do zarzutu, że zasiłek okresowy powinien być przyznany począwszy od miesiąca kwietnia 2021 r. Skarżący wskazał, że organy nie uznały dnia 30 kwietnia 2021 r. (dzień nadania przesyłki w placówce pocztowej) jako daty złożenia wniosku, naruszając tym samym art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego zaprezentowanego w skardze, że w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie zasiłku okresowego został złożony w kwietniu 2021 r. tj. w dacie wniesienia go za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej. Sąd zauważa, że ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.Dz.U. z 2023r, poz. 901 ze zm.) w przepisach art. 8 ust. 3 i art. 106 ust. 3 odwołuje się do pojęcia "złożenia wniosku" nie definiując go. Trzeba mieć jednak na uwadze to, że zgodnie z przepisem art. 14 ustawy do postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej mają zastosowanie przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przepisów K.p.a. wynika zaś, że zdarzenie w postaci "złożenia pisma", odróżnia się od zdarzenia w postaci "nadania pisma" (art. 57 § 5 K.p.a.).
Z kolei oba te zdarzenia zawierają się w szerszym pojęciu "wniesienia podania" użytym w przepisie art. 63 § 1 K.p.a. Mając na uwadze to, że zgodnie z przepisem art. 61 § 3 K.p.a. datą wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie (wniosek) strony jest data doręczenia organowi administracji publicznej żądania (podania), należało przyjąć, że złożenie wniosku w sprawach z zakresu pomocy społecznej ma miejsce w dniu jego faktycznego otrzymania przez organ.
Rację ma skarżący, że zgodnie z przepisem art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Uszło jednak uwadze skarżącego, że ten przepis należy interpretować w kontekście całej treści przepisu art. 57 K.p.a. Przepis art. 57 K.p.a. odwołuje się natomiast do terminów procesowych obejmujących pewien okres czasu, oznaczonych w określonych jednostkach czasu (dniach, tygodniach, miesiącach). Przepis art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. pełni zatem rolę gwarancyjną dla strony w tym sensie, że umożliwia jej zachowanie wymaganego przez przepisy prawa terminu do wniesienia środka prawnego (np. wniosku), czy środka zaskarżenia (np. odwołania), jeżeli niezachowanie tego terminu może mieć negatywne następstwa dla osoby składającej podanie. Terminy do wnoszenia podań określane są poprzez wskazanie określonego okresu czasu np. 7 dni, 14 dni, 1 miesiąc. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.01.2027 sygn. akt I SA/Wa 1919/16).
W pełni akceptując zaproponowany powyżej pogląd, Sąd stwierdza, że przepis art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. nie ma zastosowania do określenia daty "złożenia wniosku", o którym mowa w przepisach art. 8 ust. 3 i art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Wskazane przepisy ustawy odwołują się do innego rozumienia instytucji "terminu", niż przepis art. 57 K.p.a. W przepisach art. 8 ust. 3 i art. 106 ust. 3 omawianej ustawy wskazany jest termin określany za pomocą konkretnego zdarzenia, a nie okresu czasu, czy konkretnej daty kalendarzowej. Takim zdarzeniem jest "złożenie wniosku". Termin tego typu jest tzw. terminem początkowym. Nadejście tego terminu (wystąpienie zdarzenia w postaci złożenia wniosku) powoduje bowiem określone skutki prawne dla strony (sytuuje w czasie wysokość dochodu w kontekście tzw. kryterium dochodowego, określa początkową chwilę przyznania i wypłaty świadczenia).
Wobec takiej redakcji art. 61 § 3 k.p.a. nie ma żadnego znaczenia okoliczność, kiedy wniosek nadano w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, jeśli to za jego pomocą jest składany w organie, ponieważ decydujące znaczenie ma data, w jakiej takie żądanie (wniosek) wpływa do organu administracji publicznej. Dopiero z datą doręczenia wniosku do organu zaczynają materializować się konkretne uprawnienia albo obowiązki dla wnioskodawcy, wynikające z przepisów prawa materialnego, gdyż od tej daty organ jest związany treścią wniosku co do przedmiotu załatwianej sprawy administracyjnej. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której organ, nie wiedząc o wszczęciu postępowania administracyjnego, do czasu doręczenia żądania (wniosku) strony, pozostawałby w zwłoce z przyczyn od niego niezależnych i narażony byłby na zarzut przewlekłości/bezczynności.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) orzekł jak sentencji wyroku.