Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Prezydent M. B. działając na podstawie art. 2 pkt 1 - 5, pkt 14, art. 4, art. 5, art. 18 ust. 2, art. 21, art. 27 ust. 3, art. 28, art. 48 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195), a także § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i P. Społecznej z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016r., poz. 214) w związku z art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.
- 23) przyznał skarżącej B. S. świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko - syna D. S., w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od [...] lipca 2016 r. do [...] września 2017 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przytoczył materialnoprawne podstawy jego wydania i wskazał, że na podstawie złożonego w dniu [...] lipca 2016 r. wniosku ustalono, iż spełnione zostały warunki do przyznania świadczenia wychowawczego na ww. dziecko w rodzinie.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że organ przy ustaleniu okresu, na jaki przyznane jest świadczenie wychowawcze niesłusznie ustalił, iż wniosek wpłynął do siedziby organu w dniu [...] lipca 2016 r., a w związku z tym świadczenie wychowawcze przysługuje od miesiąca, w którym wpłynął wniosek tj. od [...] lipca 2016 r.
Zdaniem odwołującej, w tym przypadku istotna jest data nadania wniosku tj. [...] lipca 2016 r. i w związku z tym świadczenie przysługuje od [...] kwietnia 2016 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Przedstawiając ustalony w sprawie stan faktyczny, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżąca wnioskiem zgłoszonym w dniu [...] lipca 2016 r. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Z uwagi na fakt, iż strona ubiegała się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, wymagane było przeliczenie dochodu rodziny wnioskodawczyni. W wyniku weryfikacji dokumentów załączonych do akt sprawy, organ ustalił, iż wniosek strony spełnia warunki do przyznania wnioskowanego świadczenia, dlatego zaskarżoną decyzją przyznał świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko na okres od [...] lipca 2016 r. do [...] września 2017 r.
Jak wskazało Kolegium, kwestią sporną w niniejszej sprawie jest termin przyznania odwołującej wnioskowanego świadczenia.
Kolegium podkreśliło, iż wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna wpłynął do organu I instancji w dniu [...] lipca 2016 r. za pośrednictwem operatora pocztowego (data nadania [...] lipca 2016 r.), dlatego organ podjął działania zgodnie z dyspozycją wynikającą z treści art. 18 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Wobec powyższego w ocenie Kolegium, organ prawidłowo przyznał świadczenie wychowawcze od miesiąca lipca 2016 r., gdyż ustawodawca w ww. przepisie jednoznacznie określił początkową datę przyznania świadczenia - "począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu", a nie od momentu nadania listu (wniosku) jak twierdzi skarżąca. W tej sytuacji nie uwzględnia się daty stempla pocztowego (1 lipca 2016 r.), a datę wpływu wniosku do organu (4 lipca 2016 r.).
Na potwierdzenie powyższego Kolegium podało treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 299/10 z dnia 19 maja 2010 r., w którym Sąd orzekł, iż "jeżeli strona nadała listem poleconym wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (co jest okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie) to data nadania tej przesyłki nie ma znaczenia w postępowaniu o przyznanie wskazanego świadczenia. Postępowanie zostaje bowiem wszczęte z chwilą, kiedy przesyłka zostanie doręczona właściwemu organowi". Stanowisko takie jest ugruntowane również w orzecznictwie jak i doktrynie (vide: między innymi: B. Adamiak/J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" wyd. 8 Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006 r., str. 352, teza 10 do art. 61 Kpa).
W skardze do sądu B. S. wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna za okres kwiecień - czerwiec 2016 r., stwierdzając, iż czuje się pokrzywdzona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na mocy której utrzymano rozstrzygnięcie organu I instancji stwierdzające, iż datą przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest data wpłynięcia wniosku do urzędu, a nie data nadania pisma u pocztowego operatora publicznego.
Strona skarżąca podniosła, że wysyłając wniosek potwierdziła swoje przypuszczenia w internecie na stronie Ministerstwa Pracy i P. Społecznej, gdzie wyraźnie była zamieszczona informacja, iż wysyłając wniosek za pośrednictwem Poczty [...] będzie liczyć się data nadania pisma.
Skarżąca wskazała również na pismo z Ministerstwa Rodziny, Pracy i P. Społecznej Departamentu P. Rodzinnej, gdzie stwierdzono, że "zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 2012 r. - Prawo Pocztowe".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle art. 1 § 2 ww. ustawy kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718 z pózn. zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca jest uprawniona do uzyskania świadczenia wychowawczego na syna Dawida, gdyż w odniesieniu do rodziny skarżącej zostały spełnione ustawowe przesłanki, dotyczące przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Okoliczności uzasadniające to rozstrzygnięcia znajdują potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach i nie budzą również wątpliwości Sądu.
Jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, kwestią sporną w niniejszej sprawie jest początkowy termin przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, zważywszy, że jej wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna wpłynął do organu I instancji w dniu [...] lipca 2016 r. za pośrednictwem operatora pocztowego, przy czym wniosek ten został nadany w placówce pocztowej w dniu [...] lipca 2016 r. Orzekające w sprawie organy administracji, powołując się na dyspozycję normy prawnej wynikającej z treści art. 18 ust. 2 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci orzekły, iż w tej sytuacji nie uwzględnia się daty stempla pocztowego (1 lipca 2016 r.), a datę wpływu wniosku do organu (4 lipca 2016 r.).
Powyższe stanowisko zdaniem składu sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, że prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1.
Należy jednakże zauważyć, że odnośnie złożenia po raz pierwszy wniosku o przyznanie świadczenia uregulowane ustawą ustawodawca sformułował przepis szczególny – art. 49 ust. 1, zgodnie z którym w przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, prawo do świadczenia wychowawczego na podstawie tego wniosku ustala się począwszy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Inaczej zatem niż w art. 18 ust. 2 ustawy, gdzie wskazano na moment "wpłynięcia wniosku" jako okoliczność przesądzającą o określeniu daty początkowej przyznania świadczenia, w art. 49 ust. 1 ustawy o o pomocy państwa w wychowaniu dzieci o dacie początkowej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego ("począwszy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy") decyduje moment "złożenia wniosku" w określonym przez ustawodawcę terminie tj. w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Zgodnie z art. 28 ww. ustawy w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej w skrócie "k.p.a.").
Przepis art. 57 § 3 k.p.a. stanowi, że terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Jednocześnie, zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci weszła w życie 1 kwietnia 2016r. (art. 58 tej ustawy). Mając na względzie treść wyżej powołanych przepisów, 3 miesięczny termin wskazany w przepisie art. 49 ust. 1 ustawy upływa 1 lipca 2016 r., zgodnie z treścią art. 57 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 ustawy. Zgodnie bowiem z art. 57 § 3 kpa terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.
Wobec tego, jeżeli termin trzymiesięczny rozpoczął bieg [...] kwietnia 2016 r., to upływa on [...] lipca 2016 r. o godz. 24.00. Jak wyżej wskazano, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.). Jest bezsporne, że skarżąca wniosek nadała drogą pocztową w dniu 1 lipca 2016 r. (data stempla pocztowego na kopercie).
Zdaniem Sądu należy mieć na względzie, że wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego, jak każdy wniosek, czyli pismo strony skierowane do organu administracji, zawierający żądanie wydania określonej decyzji, wszczyna postępowanie administracyjne. Tym samym złożenie pisma wszczynającego postępowanie administracyjne jest czynnością procesową, która podlega właściwym w tym zakresie przepisom – czyli Kodeksowi postępowania administracyjnego. Stąd do wniosku powyższego znajdą zastosowanie przepisy dotyczące obliczania terminów określonych w art. 57 k.p.a., w tym również zasady zachowania terminu przez pismo wniesione w właściwej placówce pocztowej operatora wyznaczonego.
Niewątpliwie datą wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.), jednakże nie ma podstaw aby uznać, że przepis ten eliminuje przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji przyjąć należało, że ustalenie, iż wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego został nadany w placówce pocztowej w dniu [...] lipca 2016 r. (data stempla pocztowego na kopercie), powoduje, iż dochowany został termin określony w art. 49 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Z przyczyn wyżej wskazanych uznać należy, że organy naruszyły przepisy art. 49 ust. 1 ustawy, art. 28 ustawy w zw. z art. 57 § 3 i art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 i art. 28 ustawy, miało wpływ na wynik sprawy poprzez bezpodstawne przyjęcie przez organ, że nie jest spełniona przesłanka przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na syna za okres od [...] kwietnia 2016 r.
Ze względu na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) oraz art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć stosownie do powyższego stanowiska Sądu.