Uzasadnienie
Działający w imieniu E. i K. Z., adwokat W. W., wniósł pismem z dnia 25 października 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie uznania skargi za nieuzasadnioną. W skardze zażądano: uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., w skrócie "P.P.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w mocą którego orzeczono o niezasadności skargi K. Z. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w sprawie egzekucji obowiązków nałożonych na P. S. Postanowienie powyższe zostało wydane na zasadzie art. 6 § 1a, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.). Zgodnie z treścią przywołanego art. 6, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych (§ 1), a na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu tych czynności, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia.
Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (§ 1 a). Z powyższego wynika, że podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, przysługuje skarga na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego. Postanowienie w sprawie takiej skargi wydaje organ wyższego stopnia w stosunku do wierzyciela, a zainteresowanemu przysługuje na nie zażalenie. Organem wyższego stopnia w sprawie na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Jednakże organ ten, działając w trybie art. 6 § 1a ww. ustawy działa jako organ pierwszej instancji, skoro ustawodawca przewidział możliwość wniesienia zażalenia od jego postanowienia. Nie zmienia tego użyty przez ustawodawcę zwrot "organ wyższego stopnia", gdyż jest to jedynie wskazówka, jak należy w strukturze organów administracji publicznej odnaleźć organ właściwy do orzekania w trybie art. 6 § 1a.
Okoliczność, że organem, o którym mowa w art. 6 § 1a w konkretnej sprawie jest samorządowe kolegium odwoławcze nie zmienia zatem tego, że w tym przypadku działa on jak organ pierwszej instancji. Jedynie ze względu na treść art. 127 § 2 w związku z art. 144 K.p.a. przysługującym od orzeczenia kolegium środkiem odwoławczym będzie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego odpowiednio należy stosować przepisy o zażaleniu.
Skoro więc skarga wniesiona w niniejszej sprawie, w istocie dotyczy postanowienia organu I instancji, to w sprawie nie zaszła przesłanka, od której art. 52 § 1 P.p.s.a. uzależnia prawidłowe wniesienie skargi, tj. przed wniesieniem skargi nie doszło do uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia. Obowiązek wyczerpania przed wniesieniem skargi do sądu przysługujących środków zaskarżenia w toku instancji wynika bowiem z założenia, że sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ustanowionej w art. 15 K.p.a., z której wynika prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy.
Brak spełnienia warunku określonego w art. 52 § 1 P.p.s.a. skutkuje stwierdzeniem, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna.
Z uwagi na to, że na postanowienia organów rozpatrujących skargi na bezczynność przysługuje zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), mogą się one stać przedmiotem kontroli sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.) Niemniej zanim taka możliwość powstanie strona zobowiązana jest do uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, w tym wypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym powinna zostać pouczona. W tym ostatnim aspekcie zasługuje na podkreślenie treść art. 112 K.p.a., zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Na podzielenie zasługuje tym samym pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2289/01, że błędnym pouczeniem jest również brak pouczenia o środkach odwoławczych. Takie naruszenie przez organ obowiązków nie różni się bowiem w skutkach od błędnego wskazania organu odwoławczego i dlatego nie może być inaczej traktowane przez prawo.
Zawarty natomiast w skardze wniosek o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kosztów postępowania, nie może zostać uwzględniony, gdyż według art. 200 P.p.s.a. zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Zwrot kosztów od organu nie przysługuje natomiast w razie odrzucenia skargi. W takim przypadku następuje zwrot wpisu (art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.)
W tych okolicznościach sprawy, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., co też Sąd orzekł w pkt 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.