Wyrok WSA w Bydgoszczy z 12 kwietnia 2006 r., II SA/Bd 159/06

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

w dniu 12 kwietnia 2006 r. na rozprawie

Sprawa

sprawy ze skargi Agnieszki D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę

Skład

Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik przewodniczący
Sędzia NSA Wiesław Czerwiński przewodniczący
Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki przewodniczący, sprawozdawca
Elżbieta Brandt protokolant

Uzasadnienie

Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W., Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. decyzją z [...] 2005 r. Nr [...] na podstawie art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1, art. 38 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, ust. 4, ust. 5, art. 101 ust. 1, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 1, ust. 3, art. 107 ust. 1, art. 110 ust. 7, art. 147 ust. 2 pkt 2, ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz.U. Nr 26, poz. 140) przyznał Agnieszce D. zasiłek okresowy na trzy miesiące w kwocie 192,23 zł miesięcznie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że Agnieszka D. spełnia dwa ustawowe warunki do przyznania świadczenia, tj. warunek sytuacyjny w postaci bezrobocia oraz warunek dochodowy, tj. uzyskany dochód mieści się w kryterium dochodowym ustalonym przez ustawę o pomocy społecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z [...] 2005 r., Nr [...] rozpoznając odwołanie Agnieszki D. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż organ pierwszej instancji w sposób niedostateczny wyjaśnił i uzasadnił wysokość przyznanego świadczenia oraz zaniechał podjęcia czynności procesowych zmierzających do należytego zebrania materiału dowodowego.

Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. decyzją z [...] 2005 r., Nr [...] przyznał Agnieszce D. zasiłek okresowy na trzy miesiące w kwocie 192,23 zł miesięcznie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że Agnieszka D. nadal spełnia ustawowe przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Skarżąca i jej mąż są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. Źródło utrzymania rodziny stanowi dochód w kwocie 302,86 zł, na który składa się zasiłek rodzinny na dwoje dzieci w wysokości 86 złotych oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 216,86 zł miesięcznie.

Odwołując się od decyzji organu I instancji Agnieszka D. wniosła o uchylenie decyzji podnosząc, że przyznana kwota nie zapewni realizacji celów i zadań wynikających z ustawy o pomocy społecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. rozpatrując to odwołanie decyzją z [...] 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji, a tym samym nie znalazł podstaw do jej uchylenia.

W skardze na powyższą decyzję Agnieszka D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. zarzucając, że narusza ona przepisy obowiązującego prawa. Wskazała, że ustawa o pomocy społecznej jasno i wyraźnie określa cele i zadania pomocy, a w szczególności: umożliwienie rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, zaspokojenie niezbędnych potrzeb oraz życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ponadto na rozprawie pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 147 ust. 5, art. 38 ust. 2 i 3, a także art., 2 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej uchylenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji w przedmiotowej sprawie zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który określa, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz postanowienia art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy, określającego, że potrzeby osoby i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Z zestawienia tych dwóch przepisów wynika, więc jednoznacznie, że zadaniem pomocy społecznej nie jest zapewnienie pełnego utrzymania osobom z niej korzystającym, ale umożliwienie przezwyciężenia problemów, przed którymi one stają. W związku z tym w zależności od indywidualnego przypadku pomoc ta może przybierać różne formy oraz mieć różny zakres, w dużej mierze zdeterminowany postanowieniami art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który uzależnia wysokość pomocy od aktualnych możliwości ośrodków pomocy społecznej (w tym konkretnym przypadku Miasta Włocławka).

W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni w piśmie z dnia [...] 2005 r. zwróciła się o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego. Zgodnie z postanowieniami art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej świadczenie to przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, między innymi w rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego przez przepisy prawa.

W przypadku Agnieszki D. przesłanki te zostały spełnione, gdyż zarówno ona jak i jej mąż są osobami bezrobotnymi, a ich łączny dochód wynosi 302,86 zł, przy kryterium ustawowym dla czteroosobowej rodziny wynoszącym 1264 zł. Spełnienie tych przesłanek nie oznacza jednak, że przyznane świadczenie będzie automatycznie wynosiło różnicę pomiędzy kryterium ustawowym, a wysokością faktycznie osiąganego dochodu.

Jak już była o tym mowa na wstępie wysokość przyznanego świadczenia może być uzależniona od sytuacji finansowej poszczególnych placówek pomocy społecznej. Właśnie taka sytuacja ma miejsce w sytuacji pomocy przyznawanej w formie zasiłku okresowego. W myśl, bowiem art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku rodziny jego wysokość nie może być wyższa niż różnica między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny. Z postanowień tego przepisu wynika, więc, że wysokość przyznanego świadczenia została pozostawiona uznaniu organu administracji. Oczywiście, aby działanie to nie miało charakteru dowolnego w art. 38 ust. 3 i 4 cytowanej ustawy określone zostały minimalne wysokości przyznawanych zasiłków okresowych. Nie oznacza to jednak, że świadczenie automatycznie powinno być przyznane w wysokości wynikającej z tych przepisów.

Rozwiązania te mają, bowiem odmienny charakter od dotychczas obowiązujących w sprawach z zakresu pomocy społecznej i dlatego w art. 147 ustawy o pomocy społecznej określone zostały terminy, w jakich zasiłki okresowe powinny osiągnąć wysokość wynikającą z postanowień art. 38 ust. 3 i 4 cytowanej ustawy. W przypadku roku 2005 w art. 147 ust. 2 pkt 2 ustawy określono, że minimalna wysokość zasiłku okresowego w przypadku rodziny wynosi 20% różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem rodziny.

W przedmiotowej sprawie kryterium dochodowe dla rodziny wnioskodawczyni wynosiło 4x316 zł, tj. łącznie 1264 zł, przy dochodzie własnym 302,86 zł. Z wyliczeń arytmetycznych wynika więc, że maksymalna wysokość zasiłku okresowego, który mógłby być przyznany wynosi 961,14 zł. Minimalna natomiast wysokość 192,23 zł. W tym przypadku organy administracji przyznały wnioskowane świadczenie w minimalnej wysokości wynikającej z przepisów prawa. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie miało jednak charakteru dowolnego. W aktach sprawy organu pierwszej instancji znajduje się, bowiem zestawienie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. z dnia [...] 2005 r., z którego wynika, że zasiłki okresowe mogą być wypłacone tylko w wysokości minimalnej określonej przez przepisy prawa.

Dlatego też podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że postępowanie organów administracji w tej konkretnej sprawie prowadzone było w granicach określonych przez przepisy prawa a kwestionowana decyzja znajduje swoje odzwierciedlenie w przywołanych przepisach prawa materialnego oraz ustaleniach faktycznych.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.