Uzasadnienie
W dniu 2 marca 2012 r. (uzupełniony 29 marca 2012r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) złożony przez KŻ. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która nie pracuje. Prowadzi działalność gospodarczą, z której w 2011r. uzyskiwał dochód miesięczny w wysokości [...] zł. Jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Zarządzeniem z dnia 12 marca 2012 r. zobowiązano stronę skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 19 marca 2012 r. Z nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawca według zeznań podatkowych za 2009r i 2010r. (korekta) uzyskiwał odpowiednio dochód w kwocie: [...] zł i [...] zł. Wnioskodawca w tym okresie rozliczał się indywidualnie. Podał, że opłaty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą [...] zł miesięcznie.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że zarządzeniem z dnia 12 marca 2012 r. zobowiązano stronę skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. W zakreślonym terminie skarżący podał jedynie dane dotyczące jego dochodu za 2009r. i 2010r. oraz wysokość opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Ponadto podał, że,,w okresie ostatnich 3 miesięcy konto firmowe ma zablokowane". W nadesłanym materiale brak jest jakichkolwiek informacji na temat żony skarżącego np. zaświadczenia o pozostawaniu bezrobotną czy też jej dochodu za poprzednie lata. Również informacje o utrzymaniu skarżącego są niekompletne. Z danych dotyczących utrzymania mieszkania nie można poznać kosztów np. energii elektrycznej. Z powyższego wynika, że wnioskodawca wybiórczo przedstawił swoje dane.
Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).
Wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł i jest uiszczany jednorazowo po to aby zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne.
Reasumując należy stwierdzić, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Należy uznać, że strona skarżąca nie wykonała zobowiązania w całości, zatem nie było możliwości dokonania całościowej oceny materiału, co skutkowało oddaleniem wniosku.