Uzasadnienie
II SA/ Bd 173/12
Decyzją nr [...] z [...] września 2011 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 Kpa Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. stwierdził nieważność decyzji Nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. z [...] stycznia 2010 r. zmieniającej decyzję Nr [...] z [...] września 2006 r. w przedmiocie przyznania M. M. świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej. Wg organu decyzja z [...] stycznia 2010 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, ponieważ w dacie jej wydania organem właściwym był Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W., co wynika z art. 96 ust. 7 i 5 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Rozpoznając odwołanie Dowódca [...] Okręgu Wojskowego w B. decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] września 2011 r. Wg organu odwoławczego należało podzielić stanowisko organu I instancji, iż stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 Kpa każdy przypadek naruszenia właściwości będzie przesłanką stwierdzenia nieważności. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący i organy zobowiązane są do ich przestrzegania, a w przedmiotowej sprawie niewątpliwie zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, tj. decyzja Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, dlatego zaskarżoną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., która zmieniła decyzję nr [...] z dnia [...] września 2006 r. należało utrzymać w mocy.
Składając skargę na powyższą decyzję z [...] grudnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego M. M. wniósł o uchylenie obu decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 155 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 138 Kpa - poprzez nieuzasadnione uznanie, że Wojskowy Komendant Uzupełnień w G. nie był właściwy w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] września 2006 r., którą wcześniej wydał, a na mocy której potwierdzono prawo skarżącego do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, art. 138 Kpa w z zw. z art. 6 Kpa - polegające na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniu następstw prawnych okoliczności, które zaistniały w sprawie, art. 7 i 77 Kpa - poprzez nie zbadanie w sposób wystarczający sprawy i nie podjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny, art. 153 ppsa - poprzez zlekceważenie oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2009 r. (VII SA/Wa 493/09).
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do przepisów art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy natomiast wynika, że w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej skarżącego Marka Milczarka, Wojskowy Komendant Uzupełnień w G. decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] na podstawie art. 104 Kpa i art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) przyznał skarżącemu świadczenie pieniężne określone w art. 95 pkt 1 ww. ustawy z 11 września 2003 r. przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, nie określając wysokości tego świadczenia. Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania.
Następnie wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r. skierowanym do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. skarżący M. M. wniósł o zmianę w trybie art. 155 Kpa ww. decyzji z [...] września 2006 r. przez wskazanie wysokości kwotowej przyznanego mu tą decyzją 12 miesięcznego uposażenia przysługującego w ciągu roku od zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 nr [...] Kadr Wojskowy Komendant Uzupełnień w G. odmówił zmiany w trybie art. 155 Kpa powyższej decyzji z [...] września 2006 r. i wskazania w niej wysokości 12 miesięcznego uposażenia należnego w ciągu roku od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Od powyższej decyzji z [...]kwietnia 2009 r. skarżący złożył odwołanie do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W., zarzucając decyzji I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz naruszenie poprzez błędną wykładnię art. 155 Kpa. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą ostateczną decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 7 października 2009 r. - VIII SA/Wa 493/09 uchylił zaskarżoną decyzję z [...] czerwca 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że rozstrzygające w sprawie organy wojskowe dopuściły się naruszenia art. 95 pkt 1 ww. ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia art. 155 Kpa w zakresie, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Po ww. wyroku ponownie rozpoznając sprawę Wojskowy Komendant Uzupełnień w G. decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2010 r. na podstawie art. 155 Kpa i art. 95 pkt 1 ustawy z dnia [...] września o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) postanowił zmienić decyzję nr [...] z dnia [...] września 2006 r. w przedmiocie przyznania M. M. świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, nadając jej brzmienie: "przyznaję świadczenie pieniężne M. M. przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej w kwocie [...] zł miesięcznie tj. [...] za okres roku po zwolnieniu ze służby. Jednocześnie ustalam świadczenie pieniężne przyznane niniejszą decyzją przysługuje od dnia [...] września 2009 r."
I dopiero po wydaniu tej decyzji zostały wydane decyzje opisane już powyżej w części wstępnej niniejszego uzasadnienia, stwierdzające nieważność ww. decyzji z [...] stycznia 2010 r.
W związku z powyższym należy przede wszystkim zauważyć, że w toku opisanego powyżej postępowania, po wydaniu przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. w dniu [...] września 2006 r. decyzji nr [...], o zmianę której wniósł w dniu [...] kwietnia 2009 r. skarżący - zmianie uległ stan prawny. Ustawą z 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242) do art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dodano m.in. ustępy 9 i 10. W myśl tych przepisów kompetencje do ustalenia wysokości należnego świadczenia o którym mowa w art. 95 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przeszły z dowódcy jednostki wojskowej na wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy więc zauważyć, że decyzja nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. z dnia [...] stycznia 2010 r. zmieniająca decyzję nr [...] z dnia [...] września 2006 r. została wydana po przeprowadzeniu postępowania wszczętego po dniu 1 stycznia 2008 r. (na skutek wniosku skarżącego z [...] kwietnia 2009 r.), co oznacza, że organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] kwietnia 2009 r. o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] września 2006 r. w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nie był Wojskowy Komendant Uzupełnień w G. lecz Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. (art. 96 ust. 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin, Dz. U. Nr 67, poz. 618, z późn. zm. w zw. z pkt 13 załącznika nr 1 do rozporządzenia).
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na przepis art. 19 Kpa. Nakłada on na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Obowiązek ten spoczywa na nich w każdym stadium postępowania, aż do jego zakończenia decyzją ostateczną. Oznacza to, że jeśli w toku postępowania administracyjnego wejdą w życie nowe przepisy, to organ prowadzący postępowanie obowiązany jest się do nich zastosować, także wówczas gdy regulują one odmiennie właściwość organu.
W tej sytuacji w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarówno w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji zasadnie stwierdzono, iż decyzja nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. z [...] stycznia 2010 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.
Powyższej oceny bynajmniej nie zmienia stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie VIII SA/Wa 493/09 z 7 października 2009 r. Sąd ten bowiem nie wskazał który organ wojskowy winien rozpoznać wniosek z [...] kwietnia 2009 r. o zmianę decyzji z [...]1 września 2006 r. Sąd w wyroku tym stwierdził jedynie, że organy wojskowe winny precyzyjnie określić wysokość przysługującego świadczenia. Stwierdził także - co szczególnie istotne - że "jako nietrafny ocenił Sąd pogląd zaprezentowany przez organy wojskowe, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 155 Kpa." Po myśli zaś art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania są wiążące w dalszym postępowaniu.
Należy jednak zauważyć i jeszcze raz mocno podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w swoim wyroku z 7 października 2009 r. - VIII SA/Wa 493/09 wcale nie wskazał, który organ wojskowy jest właściwy do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] kwietnia 2009 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarówno w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji zgodnie z prawem prawidłowo oceniono, że nie jest nim Wojskowy Komendant Uzupełnień w G.. Zatem wydając te decyzje nie naruszono obowiązującego prawa, w tym również przepisu art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Takie stanowisko nie pozostaje także w sprzeczności z wyrokiem Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Warszawie z 15 kwietnia 2010 r. VIII SA/Wa 66/10. Sąd ten oddalił skargę M. M. na decyzję Ministra [...] z [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wydania decyzji w zakresie wysokości uposażenia. Zwrócić bowiem należy uwagę, że inny był przedmiot postępowania w sprawie zakończonej ww. wyrokiem z 15 kwietnia 2010 r., a inny w niniejszej sprawie, która zainicjowana została wnioskiem skarżącego z [...] kwietnia 2009 r. o zmianę decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. z [...] września 2006 r. Sprawa zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 kwietnia 2010 r. - VIII SA/Wa 66/10 została wszczęta na skutek wniosku M. M. z [...] marca 2009 r. skierowanego do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. o wydanie decyzji (nowej decyzji), a nie na skutek wniosku z [...] kwietnia 2009 r. o zmianę decyzji z [...] września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w swoim wyroku m.in. stwierdził, że "...decyzja Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. przyznająca to świadczenie, choć wadliwa, bo nie określająca jego wysokości... jest ostateczna."
Mając powyższe na uwadze, uznając że nie zaistniała którakolwiek z przesłanek wskazanych treścią przywołanych przepisów art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.