Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z [...] listopada 2013 r. Nr [...] po rozpatrzeniu wniosku W. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 58 § 1 i § 2 i art. 59 § 2 Kpa odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wg organu przywrócenie terminu może mieć miejsce, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której osoba nie mogła uniknąć a okoliczności jakie przedstawił W. K. nie mogą zostać uznane za przeszkodę nie dającą się usunąć, bo przy zachowaniu należytej staranności możliwym było złożenie odwołania w terminie. Urlop nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu, wyjazd na urlop zależy od woli strony i nie jest przeszkodą obiektywną; nie uniemożliwia też odbierania korespondencji.
Nie bez znaczenia jest też, iż przez wyjazdem na urlop, dniu [...] lipca 2013 r. doręczono skarżącemu zawiadomienie Starosty B. z dnia [...] lipca 2013 r., który zawiadamiał o możliwości wypowiedzenia się i zapoznania z zebranymi dowodami i materiałami przed wydaniem decyzji w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Z tego wynikało, iż W. K. musiał być świadomy, że organ zakończył zbieranie materiału dowodowego i po upływie tego terminu wyda decyzję kończącą postępowanie. Wyjeżdżając na urlop powinien się spodziewać, że decyzja taka może zostać przez organ przesłana i dbając o swoje interesy powinien i mógł to przewidzieć.
W skardze na to postanowienie W. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7 w zw. z art. 8 Kpa - polegające na nie podjęciu wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie wzięcie pod uwagę słusznego interesu obywateli, co stanowi pogwałcenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa w sytuacji, gdy wobec powzięcia przez organ administracyjny wątpliwości co do okoliczności uzasadniających uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji powinien przeprowadzić dowód z wyjaśnień skarżącego, art. 9 Kpa - poprzez nienależyte i nie wyczerpujące poinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych, wobec których organ powziął wątpliwość, a które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków w sytuacji, gdy organ powziąwszy wątpliwość co do braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania winien o tym go zawiadomić, co pozwoliłoby uzupełnić mu materiał dowodowy w tym zakresie oraz art. 58 § 1 Kpa - poprzez błędną jego wykładnię, skutkującą przyjęciem, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, w sytuacji gdy z jego wyjaśnień wynika, iż został wprowadzony w błąd przez Starostwo Powiatowe co do terminu doręczenia w/w decyzji i wniesienia odwołania na skutek powtórnego doręczenia decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia, wywodząc że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 58 Kpa. Okoliczności przedstawione we wniosku jak i skardze nie mogły zostać uznane za przeszkodę niedającą się usunąć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do przepisu art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy wynika natomiast, że Starosta B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] ustalił W. K. opłatę w wysokości dwukrotnej należności, tj. [...] zł za wyłączenie z produkcji rolnej, niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych następujących gruntów:
- - część działki nr [...] o powierzchni [...] - gleba organiczna/,
- - część działki nr [...] i [...] o powierzchni [...] m² [...] - gleba organiczna, położonych w miejscowości M. gmina B. i zobowiązał go do uiszczenia ww. należności w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Przesyłka z odpisem zaskarżonej decyzji Starosty B. skierowana do W. K. przez organ w dniu [...] sierpnia 2013 r., została awizowana dwukrotnie, po raz pierwszy w dniu [...] sierpnia 2013 r., a następnie w dniu [...] sierpnia 2013 r. Wobec niepodjęcia przez stronę przedmiotowej przesyłki w terminie, w dniu [...] sierpnia 2013 r. została ona zwrócona do organu pierwszej instancji. Następnie Starosta B., - jak to określono w adnotacji znajdującej się w aktach sprawy - "z uwagi na okres urlopowy", ponownie przesłał decyzję stronie. Decyzja ta została przez skarżącego W. K. odebrana w dniu [...] września 2013 r.
W dniu [...] września 2013 r. skarżący W. K. złożył osobiście w Starostwie Powiatowym w B. odwołanie od opisanej powyżej decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że decyzja ta jest nieuzasadniona. Przedstawił również argumenty związane z historią ubiegania się przez niego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, podkreślając, że działania prowadzone przez niego na ww. gruntach polegające na nawożeniu na nie ziemi były legalne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że doręczenie przedmiotowej decyzji Starosty B., zgodnie z przepisami dotyczącymi doręczenia zastępczego, nastąpiło w dniu w dniu [...] sierpnia 2013 r., tj. z upływem 14-dniowego terminu od dnia pierwszego awizowania, a zatem 14-dniowy termin do złożenia od niej odwołania upływał w dniu [...] września 2013 r. Odwołanie zostało złożone w dniu [...] września 2013 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Postanowienie to zostało skarżącemu W. K. doręczone w dniu [...] października 2013 r.
W dniu [...] października 2013 r. do Kolegium wpłynął wniosek skarżącego W. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2013 r., sygn. akt [...]. Skarżący wskazał, że w drugiej połowie sierpnia 2013 r. przebywał z rodziną na urlopie wypoczynkowym w B., który zakończył się w dniu [...] sierpnia 2013 r. Po powrocie do Polski, w dniu [...] września 2013 r. wszystkie awizo zrealizował na poczcie. Z ich treści i zawiadomień nie wynikało, że w okresie jego nieobecności otrzymał przedmiotową decyzję Starosty B. oraz że się ona "cofnęła". Dodał, że w dniu [...] września 2013 r. odebrał decyzję Starosty B. i nie wiedząc o poprzedniej próbie doręczenia, niezwłocznie w dniu [...] października 2013 r. (z materiału dowodowego wynika jednak, że powinno być [...] września 2013 r.) złożył odwołanie do Kolegium. Podkreślił, że gdyby miał świadomość poprzedniego doręczenia, odwołanie złożyłby z zachowaniem terminu, wnioski załączył odwołanie od decyzji Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] oraz wydruk z konta potwierdzający wypłatę środków pieniężnych w dniu [...] sierpnia 2013 r. w B. Przesłanki dotyczące przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym zostały wskazane treścią przepisu art. 58 Kpa.
Zgodnie z art. 58 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż istnieją cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie, aby organ administracji mógł przywrócić termin do dokonania czynności wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, 2) wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz 4) dopełnienie wraz z wniesieniem żądania o przywrócenie terminu czynności, dla której termin był określony.
Analizując akta postępowania administracyjnego Sąd nie mógł podzielić stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., iż przesłanki te nie zostały spełnione. Z akt sprawy wynika bowiem w sposób nadto ewidentny, że uchybienie terminu nastąpiło nie z winy skarżącego. Skarżący bowiem został wprowadzony w błąd przez Starostę B., który bez żadnej ku temu podstawie prawnej doręczył skarżącemu swoja decyzję z [...] sierpnia 2013 r. – [...] ponownie. Jednocześnie nie wskazał na charakter tego doręczenia. Mało tego - Starosta pouczył jeszcze skarżącego o przysługującym mu prawie odwołania się od tej ponownie doręczonej decyzji, nie informując że jest to ponowne doręczenie.
Tym samym wprowadził w błąd skarżącego i skarżący działając w zaufaniu do organu administracji publicznej złożył odwołanie właśnie zgodnie z tym pouczeniem. Ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 Kpa musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Należy też zauważyć, że właśnie na implikacje wynikające z powtórnego doręczenia rozstrzygnięcia organu zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z 14 lutego 2008 r. – II OSK 10/07 podkreślając, że winny one być rozważane właśnie podczas rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Także analiza pozostałych dokumentów i informacji zawartych w aktach sprawy wskazuje w ocenie Sądu, że zostały spełnione pozostałe przesłanki określone w art. 58 Kpa do przywrócenia terminu. W szczególności warto zwrócić uwagę, że dopiero z treści postanowienia z dnia [...] października 2013 r. ([...]), którym stwierdzono uchybienie terminu do złożenia odwołania, skarżący dowiedział się o wcześniejszym doręczeniu decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2013 r. Powyższe postanowienie z [...] października 2013 r. doręczono skarżącemu [...] października 2013 r. Skoro więc skarżący wniosek o przywrócenie terminu złożył w dniu [...]października 2013 r., to tym samym dochował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o którym stanowi przepis art. 58 § 2 Kpa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Reasumując należy stwierdzić, że wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. naruszyło przepisy art. 58 § 1 -2 Kpa i dlatego na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 wyroku, w pkt 2 opierając się na przepisie art. 152 tej ustawy, natomiast rozstrzygnięcie w pkt 3 na przepisach art. 200, 205 § 1 tej ustawy oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Ponieważ pozostała argumentacja zawarta w skardze a dotycząca postępowania innych wskazanych w niej organów przekracza granice sprawy, pozostała ona poza uwagą Sądu.
Prowadząc ponownie postępowanie z wniosku skarżącego z [...] października 2013 r. organ uwzględni oceny i wskazania zawarte w niniejszym wyroku, które po myśli przepisu art. 153 przywoływanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są dla organu wiążące.