Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 208/23

Uzasadnienie

1. Upomnieniem z dnia 10 maja 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nakle nad Notecią wezwał S. D. (dalej: skarżący, strona) do niezwłocznego zgłoszenia się do podmiotu leczniczego w celu wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na rozpoczęciu i kontynuacji u małoletniego O. D., urodzonego [...] stycznia 2011 r. obowiązkowych szczepień ochronnych przeciw: odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince), różyczce, które będą poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym.

Następnie pismem z dnia 25 sierpnia 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nakle nad Notecią zwrócił się do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego w celu wyegzekwowania realizacji obowiązku poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka, zgodnie z treścią tytułu wykonawczego z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr [...].

1. 2. Postanowieniem z dnia 14 września 2022 r. Wojewoda nałożył na skarżącego grzywnę w kwocie 500 zł celem przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr [...].
2. 3. Pismem z dnia 28 września 2022 r. skarżący wniósł zarzuty na powyższe postanowienie, formułując zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c oraz art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm. – dalej: "u.p.e.a."). W konsekwencji strona wniosła o uznanie zgłoszonych zarzutów w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości.
3. 4. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nakle nad Notecią oddalił zarzut dotyczący naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., przez niewskazanie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a także oddalił zarzut dotyczący naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. przez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającą z przepisu prawa.
4. 5. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 33 § 2 pkt 2 lit. c, art. 33 § 2 pkt 6 lit. c, art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i wniósł o uznanie zgłoszonych zarzutów w całości i o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości.

1. 5. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2022 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ podkreślił, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie jest wymieniony w katalogu zawartym w art. 33 u.p.e.a. Dalej wskazał, że tytuł wykonawczy zawiera prawidłowo określoną podstawę prawną, gdyż art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b jak i art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm. – dalej: "u.z.z.z."), a uwagi skarżącego dotyczące treści obowiązku określone w tytule wykonawczym, nie mogą być podstawą do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tytule wykonawczym treść obowiązku wskazuje na obowiązek niezwłocznego zgłoszenia się z małoletnim synem we wskazanym punkcie szczepień lub u innego świadczeniodawcy, z którym Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę o udzielanie świadczeń w zakresie szczepień ochronnych, celem poddania szczepieniu ochronnemu przeciw odrze, śwince różyczce, które będzie poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym. W ten sposób określona treść obowiązku zdaniem organu w sposób jednoznaczny wskazuje, że szczepieniu ochronnemu ma zostać poddany małoletni syn skarżącego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w związku z art. 17 ust.

2. u.z.z.z. organ wskazał na przepisy prawne świadczące o wymagalności obowiązku szczepień ochronnych małoletniego syna strony tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b u.z.z.z. oraz na rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2172). Podniósł, że w powyższym rozporządzeniu znajduje się szczegółowa lista szczepień ochronnych wraz z granicami wiekowymi, które należałoby zachować w celu osiągnięcia optymalnej odporności przeciwko konkretnym chorobom zakaźnym. Wskazał, że ramy czasowe podane w tym rozporządzeniu nie oznaczają dowolności w wyborze terminu wykonania szczepienia. Ściśle wyznaczone terminy szczepień oraz interwały czasowe między nimi zostały określone na podstawie aktualnej wiedzy medycznej, a preparaty szczepionkowe posiadają określony przez producenta przedział wiekowy, w zakresie, którego należy zrealizować szczepienie. Ponadto zachowanie określonych odstępów pomiędzy szczepieniami sprzyja uzyskaniu oczekiwanego progu odporności. Organ podkreślił, że obowiązek realizacji szczepienia ochronnego aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu wysłanym przez niego do opiekunów prawnych dziecka.

Dalej organ wskazał, że w dniu 12 lutego 2020 r., lek. med. K. Z. po przeprowadzeniu lekarskiego badania kwalifikacyjnego obejmującego badanie ogólnego stanu pacjenta oraz przeprowadzeniu wywiadu z rodzicem na temat możliwych alergii u małoletniego syna skarżącego, dokonała kwalifikacji do brakującego, obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciwko śwince, odrze i różyczce. Jednak szczepienie to nie zostało wykonane z powodu braku zgody matki dziecka. Organ podkreślił przy tym, że żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza udzielającego świadczenie, obowiązku rutynowego przeprowadzania testów np. na ewentualne alergie na substancje wchodzące w skład szczepionek, czy innych dodatkowych badań wykluczających ewentualne przeciwwskazania do szczepień. Podkreślił również, że brak możliwości wykluczenia przeciwwskazań zawartych w Charakterystyce Produktu Leczniczego preparatów szczepionkowych m.in. nadwrażliwości na składniki szczepionki w celu określenia oraz zminimalizowania ryzyka zabiegu szczepiennego, nie jest przesłanką do odstąpienia od egzekwowania przez wierzyciela realizacji obowiązku szczepień ochronnych.

Jednak, w przypadku, kiedy przedstawiciel ustawowy lub opiekun faktyczny, poinformuje lekarza, że dziecko jest uczulone na konkretny składnik preparatu szczepionkowego, to lekarz ma obowiązek upewnić się, na podstawie posiadanych informacji, czy w skład szczepionki nie wchodzi taki składnik. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy, organ podkreślił, że ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie, nie wynika żaden zapis wskazujący na to, by skarżący zgłosiła jakiekolwiek uczulenia występujące u małoletniego syna. Lekarz w zaświadczeniu przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego małoletniego odnotował, że nie podano informacji o uczuleniach pacjenta.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek, która powodowałaby nieistnienie obowiązku, albowiem niezaprzeczalnym jest fakt, że małoletni O. D. nie został zaszczepiony przeciwko chorobom zakaźnym wymienionym w tytule wykonawczym.

Końcowo organ podkreślił, że wszystkie pozostałe kwestie podniesione w zażaleniu wykraczają poza treść art. 33 § 2 u.p.e.a. i nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie postępowania egzekucyjnego. Z kolei w odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. organ podkreślił, że w aktualnym brzmieniu ustawy niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W związku z tym, organem właściwym w tej kwestii pozostaje wierzyciel, w tym wypadku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nakle nad Notecią.

W odniesieniu do zarzutu "naruszenia art 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.", Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy nie jest organem odpowiednim do zawieszenia wszczętego postępowania egzekucyjnego. Organem uprawnionym do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, jest wierzyciel postępowania, czyli Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nakle nad Notecią.

1. 6. W skardze skierowanej do tut. Sądu strona wniosła o uchylenie orzeczeń obu instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

1. - naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w zw. z art. 17 ust. 4 u.z.z.z. przez brak wymagalności obowiązku - jak wynika z przepisów obowiązek jest wymagalny jeśli w toku prowadzonego postępowania nie uchybiono żadnym elementom postępowania, a jak wynika z akt sprawy, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie zostało wydane zobowiązanemu mimo że wynika to wyraźnie z przepisów. Strona podnosi, że lekarz nie wydal zobowiązanemu zaświadczenia - dokumentacji medycznej dziecka w myśl art. 17 ust. 4 u.z.z.z. Trafność tego zarzutu potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 października 2022 r. w sprawie II SA/Bd 733/22;
2. - naruszenie art. 7, art. 77, art. 136, art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej "k.p.a.") w zw. z art. 27 u.p.e.a. przez niezbadanie czy tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób prawidłowy, podczas gdy tytuł zawiera istotne uchybienia i nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a ponadto dokonano błędnej interpretacji zarzutów stawianych w zażaleniu;
3. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że skarżący nie wykonał obowiązku podczas gdy, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do szczepienia;
4. - naruszenie art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;
5. - naruszenie art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonania tej oceny w sposób dowolny, skutkujący uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień.
6. 7. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

8. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. W myśl art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 – dalej "p.p.s.a.") sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z powyższych względów nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego, aczkolwiek przesądziły o tym okoliczności inne niż wynikające z zarzutów podniesionych w skardze.

1. 9. W myśl art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
2. 1) nieistnienie obowiązku,
3. 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
4. a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
5. b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
6. c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu,
7. 3) błąd co do zobowiązanego,
8. 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane,
9. 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części,
10. 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
11. a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
12. b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
13. c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zarzut jest środkiem prawnym o jednolitym charakterze. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzut, zamierza wykazać, że występują wszystkie bądź niektóre okoliczności wskazane w art. 33 § 2 u.p.e.a.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. np. wyrok NSA z 29 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 546/21). W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a.

Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego.

10. Odnosząc się w pierwszej kolejności do przyczyn uchylenia zaskarżonego postanowienia, należy podkreślić, że skarżący zgłosił zarzut braku wymagalności obowiązku z innych przyczyn (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.) dopiero w zażaleniu na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nakle nad Notecią. Organ odwoławczy zarzut ten rozpoznał merytorycznie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, że kolejne zarzuty, złożone przez skarżącego w zażaleniu na postanowienie wierzyciela wydane w I instancji, nie mogły zostać rozpoznane po raz pierwszy przez wierzyciela w drugiej instancji, gdyż spowodowałoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 672/22).

Zgodnie z art. 15 k.p.a., który w świetle art. 18 u.p.e.a. znajduje zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten stanowi rozwinięcie zasady dwuinstancyjności postępowania sformułowanej na gruncie art. 78 Konstytucji RP. Należy przy tym zauważyć, że w postępowaniu w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasada dwuinstancyjności nie doznaje żadnych ograniczeń. Zatem uwzględniając powyższe okoliczności należy uznać, że rozpoznanie przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy w zaskarżonym postanowieniu z dnia 29 grudnia 2022 r. zarzutu braku wymagalności obowiązku zgłoszonego po raz pierwszy w zażaleniu na postanowienie organu I instancji (bez rozpoznania tego zarzutu przez ten organ) stanowiło naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Z tych powodów przedwczesne jest również odniesienie się do tego zarzutu oraz argumentacji prezentowanej przez skarżącego oraz organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie przez Sąd. Uchylenie zaskarżonego postanowienia nie oznacza zatem uwzględnienia, na tym etapie, podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. w zw. z art. 17 ust. 4 u.z.z.z. Konieczne jest bowiem zbadanie w sprawie zasadności zgłoszonego zarzutu pod względem merytorycznym, jak również formalnym przez organy obu instancji. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w myśl art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Mając powyższe na uwadze, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie ma podstaw do przyjęcia, że terminy wniesienia zarzutów upłynęły, co wykluczałoby merytoryczne rozpoznanie zarzutu braku wymagalności obowiązku.

11. Odnosząc się do zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a.) należy wskazać, że podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym są wskazane w tytule wykonawczym art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 u.z.z.z. Na tej podstawie ustawodawca zobowiązał określone grupy osób przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym na zasadach określonych w ustawie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, ze wskazanych w tytule wykonawczym przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tj. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku. Wierzyciel w tytule wykonawczym w sposób szczegółowy opisał treść podlegającego egzekucji obowiązku, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy, z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Treść obowiązku wskazana w tytule wykonawczym wynika zatem z przywołanej w tym tytule podstawy prawnej, wynikającej z obowiązujących przepisów prawa. Dodatkowo podstawę prawną uszczegóławia komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wydany na podstawie art. 17 ust. 11 u.z.z.z. W komunikacie precyzuje się, jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby, a jego ogłoszenie nie ma wpływu na istnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Sąd miał przy tym na uwadze, iż w wyroku z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 11 u.z.z.z. w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, za niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał orzekł jednak równocześnie, iż przepisy te, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wspomniany wyrok został opublikowany w dniu 12 maja 2023 r. w Dzienniku Ustaw z 2023 r., poz. 909, a wspomniane przepisy nie utraciły zatem mocy obowiązującej. Wynika z tego, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nadal precyzuje, jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby, a jego ogłoszenie nie ma wpływu na istnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym.

Należy przy tym podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyrażał pogląd, że w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego "zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczenienia, nie można zaś z niego wywieść dodatkowych norm, niż te wynikające z ustawy i rozporządzenia" (wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 1312/13, zob. także wyroki NSA z: 4 lutego 2015 r., sygn.. akt II OSK 1509/13; 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 799/16; 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1089/16; 17 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2523/16 oraz II OSK 2534/16; 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 367/17). Wydawany przez GIS komunikat służy więc wykonaniu obowiązku nakładanego ustawą (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.z.), jest dokumentem technicznym precyzującym obowiązki wynikające z ustawy, w którym zawarte są wiadomości z zakresu medycyny dotyczące sposobu wykonania ustalonych w ustawie obowiązków. Zatem podstawą obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest regulacja ustawowa, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.

12. W zakresie zarzutu skargi dotyczącego uchybień w zakresie spełnienia wymogów tytułu wykonawczego zauważyć należy, że w przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., jako podstawy zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (w tym przewidzianych w § 1 pkt 3 tego przepisu, co skarżący podniósł w zarzutach z dnia 28 września 2022 r. oraz w zażaleniu na postanowienie organu I instancji). W związku z powyższym zarzut skargi w tym zakresie nie podlegał uwzględnieniu. Ponownie wskazać należy, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania mogą być tylko zarzuty z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Na marginesie wyjaśnić należy, że w obecnym stanie prawnym spełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w razie stwierdzenia, że wymogi te nie są spełnione, to nie przystępuje do egzekucji, zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). Nadmienić tylko można, że tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie zawiera wszystkie wymagane przepisem art. 27 u.p.e.a. elementy oraz został wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2021 r. poz.176 ze zm.).

12 Nieuzasadnione są również – w odniesieniu do należycie rozpoznanych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej – zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. Organ zgromadził w tym zakresie wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia i ocenił zebrane dowody w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. W niniejszej sprawie jednocześnie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organy wydały rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa i swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Niemniej jednak dostrzeżone uchybienia organu w zakresie prowadzonego postępowania doprowadziły do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

13. Ponownie rozpoznając sprawę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy uwzględni stanowisko Sądu przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności zapewni rozpoznanie sprawy z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.