Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T. – Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T., na podstawie art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm), po wznowieniu z urzędu postępowania postanowieniem z dnia [...] nr [...], orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania K. B. pomocy w formie zasiłku stałego. Jednocześnie organ ten ustalił wysokość zasiłku stałego przysługującego stronie w miesiącu maju 2007r. na kwotę 61,07zł, odmówił przyznania mu tej pomocy w miesiącu czerwcu 2007r., przyznał zasiłek stały od 1 lipca 2007r. do 31 grudnia 2009r. w wysokości: w lipcu 2007r.-212,88zł., od miesiąca sierpnia 2007r. po 444zł. miesięcznie.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że-jak wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. - w okresie od 16 kwietnia 2007r. do 13 czerwca 2007r. K. B. był zatrudniony w firmie B. z siedzibą w Ł., co oznacza, że fakt zatrudnienia go na podstawie umowy o pracę zataił pomimo pouczenia o obowiązku informowania organu o zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej. Organ I instancji ustalił również, że w kwietniu 2007r. wysokość łącznego dochodu strony wynosiła 415,93zł., która to kwota przekraczała kwotę kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477 zł. Różnica w wysokości 61,07zł. stanowi wysokość świadczenia za maj 2007r.
Z kolei w maju 2007r. K. B. uzyskał z tytułu zatrudnienia wynagrodzenie w kwocie 660,87zł., co przekraczało kryterium dochodowe. Wysokość przyznanego zasiłek stały za lipiec 2007r. w kwocie 212,88zł. stanowiła natomiast różnicę pomiędzy kryterium dochodowym w wys. 477zł., a uzyskanym przez stronę w czerwcu 2007r. dochodem w wysokości 264,12zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. B. wniósł o jej uchylenie podnosząc, iż w dniu odbioru zasiłku stałego za miesiące kwiecień i maj 2007r.nie uzyskał żadnego dochodu. Kwoty uzyskane z tytułu wynagrodzenia za pracę zostały mu wypłacone: za kwiecień – w dniu 9 maja 2007r., za maj- w dniu 11 czerwca 2007r., a za czerwiec –w dniu 18 lipca 2007r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że organ I instancji błędnie ustalił dochód osiągnięty przez stronę w miesiącach poprzedzających złożenie wniosków o zasiłek stały. Jak wynika bowiem z przedłożonych przez K. B. wyciągów bankowych wynagrodzenie za kwiecień 2007r. odwołujący uzyskał dopiero 9 maja 2009r.a za maj otrzymał wynagrodzenie w dniu 11 czerwca 2007r. Z kolei należność za czerwiec została wypłacona K. B. dopiero w dniu 10 lipca 2007r. i to w kwocie 220,10zł, a nie jak ustalił organ I instancji w wysokości 264,12zł. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji winien dokonać ustaleń stanu faktycznego przy uwzględnieniu w/w okoliczności i wziąć je pod uwagę oceniając przesłanki przyznania stronie wnioskowanej pomocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy K. B. wyraził niezadowolenie z zapadłych w jego sprawie rozstrzygnięć organów administracyjnych i wniósł o umorzenie postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że z uwagi na przekroczenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. terminów do rozpatrzenia sprawy, jego odwołanie winno zostać uwzględnione. Wskazał ponadto, że skoro organ odwoławczy uznał za błędne ustalenia organu I instancji w zakresie osiąganych przez skarżącego dochodów w okresie od kwietnia do czerwca 2007r., to nie powinien zaskarżonej decyzji uchylać do ponownego rozpatrzenia, tylko umorzyć postępowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zarzuty podniesione w skardze były już przedmiotem postępowania wyjaśniającego i podjęte rozstrzygnięcie zostało umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia należy zauważyć, iż ma ono charakter kasacyjny, w związku z tym w pierwszej kolejności należy dokonać weryfikacji, czy pozostaje w zgodzie z postanowieniami art. 138 § 2 kpa określającego, iż "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z kwalifikowanym naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego.
Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ II instancji ma tylko kompetencje kasacyjne. By naprawić błąd organu I instancji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie, bowiem z postanowieniami art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe.
Odnosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie przez organ odwoławczy trybu przewidzianego w art.138§2k.p.a. w odniesieniu do decyzji pierwszoinstancyjnej. Analiza akt administracyjnych sprawy potwierdza stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy opierając je jedynie na wybiórczo potraktowanym materiale dowodowym. Wskazana uwaga odnosi się przede wszystkim do podnoszonych przez organ odwoławczy zastrzeżeń odnośnie ustalenia przez organ pierwszoinstancyjny dochodów osiągniętych przez stronę w miesiącach poprzedzających złożenie wniosków o zasiłek stały, co ma kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy w świetle przesłanek przyznania wnioskującemu tej pomocy określonych w art. 37 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r.
Nr 115, poz. 728 ze zm.). Skoro zatem w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uznało, że pominięcie w postępowaniu przed organem I instancji dowodów w postaci wyciągów z konta bankowego skarżącego implikowało nieprawidłowe wyliczenie przysługującego mu zasiłku stałego, to za prawidłowe należało w takim przypadku uznać wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Należy przy tym wskazać, iż w uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzji organu I instancji nie kończy postępowania w sprawie, a jedynie prowadzi do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji z uwzględnieniem wskazanych przez organ odwoławczy okoliczności, jakie organ pierwszej instancji powinien wziąć pod rozwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Ustosunkowując się do zarzutu zawartego w skardze wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, określone w art.35 §3 K.p.a. terminy do załatwienia sprawy nie są terminami prawa materialnego. Z faktu naruszenia przez organy administracji publicznej terminów określonych w art.35 § 3 K.p.a nie wynika obowiązek uwzględnienia żądania strony. Pomijając nawet kwestię bezzasadności takiego zarzutu w stosunku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., to nie ma podstaw do podzielenia stanowiska K. B., że ze względu na bliżej nieokreślone przez niego przepisy Kodeksu postępowania cywilnego skarżącemu przysługuje prawo żądania odstąpienia przez organy administracji publicznej od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W tych okolicznościach należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W konsekwencji Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało prawo, a w szczególności, aby podjęte zostało z naruszeniem przepisu art.138 § 2 k.p.a.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.).