Uzasadnienie
II SA/Bd 227/07
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2007 r., nr [...], wydaną na podstawie między innymi art. 6 ust. 2a i 2b, art. 16 ust. 6b, art. 18 ust. 5a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 137, poz. 887; z późn. zm.) i art. 17 ustawy z dnia 28 października 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006 Nr 139, poz. 992) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza M. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w sprawie zgłoszenia Katarzyny D. do ubezpieczenie emerytalnego i rentowego w okresie od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. i przyznania składki na to ubezpieczenie w wymienionym okresie.
W motywach decyzji organ stwierdził, iż objęcie ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym wiąże się z okresem pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] przyznano wyżej wymienionej świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1.11.2006 r. do 31.08.2007 r. w celu sprawowania opieki nad synem Dominikiem D. i w związku z tym, zgodnie z treścią art. 6 ust. 2a i 2b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należało ją objąć ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym na ten właśnie okres.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Katarzyna D. zarzuciła, iż jest ona krzywdząca, gdyż nie uwzględniono w niej ubezpieczenia za październik 2006 r. Stwierdziła ponadto, iż niewystawienie stosownego zaświadczenia przez pracownika Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności oraz brak pouczenia jej przez organ I instancji o konieczności przedstawienia dokumentu potwierdzającego złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności przyczyniły się do nieprzyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, a co za tym idzie nieobjęcia ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym za miesiąc październik 2006 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Problematykę zgłaszania do ubezpieczenia społecznego – emerytalnego i rentowego oraz składek z tytułu tego ubezpieczenia, w tym w odniesieniu do osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74).
Stosownie do art. 36 ust. 2 cyt. ustawy do zgłaszania do ubezpieczeń społecznych osób objętych obowiązkowo ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym wymienionym w tymże przepisie, w tym otrzymujących świadczenie pielęgnacyjne obligowany jest płatnik składek, którym w przypadku tych ostatnich osób jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta (vide art. 4 pkt 2w).
Zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego zawierającego dane dotyczące osoby zgłaszanej (w tym uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego) płatnik dokonuje w jednostce organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w formie dokumentu elektronicznego z programu informatycznego udostępnionego przez ZUS płatnikom składek lub w formie wydruku z tego programu. Zgłoszenie musi być przy tym dokonane w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia, co między innymi ma miejsce gdy decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne stanie się ostateczna (art. 36 ust. 4, 9 i 10 ustawy).
Z powyższej regulacji wynika, że zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego ma charakter czynności prawno – technicznej i nie wymaga rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej organu, który przyznał świadczenie pielęgnacyjne.
Zgodnie z art. 6 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenie społeczne emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia odpowiednio 20 – letniego przez kobietę i 25 – letniego przez mężczyznę, jednak nie dłużej niż 20 lat (o ile uprawniony do świadczenia nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu). Organ ten także finansuje w całości składkę (art. 16 ust. 6b).
Nadto jako płatnik składek wójt, burmistrz lub prezydent miasta zobowiązany jest według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczyć wysokość opłacanej za każdy miesiąc kalendarzowy składki (art. 46 ust. 1), którą uiszcza na wskazany przez ZUS rachunek bankowy w formie bezgotówkowej obciążając swój rachunek bankowy (art. 47 ust. 4 i ust. 4b).
W ustawie brak jest przepisu, z którego wynikałoby, że w kwestii wysokości, czy też "przyznania" składek na ubezpieczenie społeczne osoby pobierającej świadczenie pielęgnacyjne organ samorządu terytorialnego wydaje decyzje administracyjne. Po prostu oblicza i przekazuje składki. Podobnie, jak w przypadku zgłoszenia do ubezpieczenia, są to czynności techniczno – prawne.
W omawianej ustawie wyłącznie ZUS w określonych w niej sytuacjach uprawniony jest do wydawania decyzji w zakresie spraw indywidualnych, od których to decyzji służy odwołanie do właściwego sądu powszechnego, względnie wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 83 ustawy).
Także ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie zawiera unormowania dotyczącego "przyznawania" przez organ samorządu składek na ubezpieczenie społeczne i to w formie decyzyjnej osobie uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego.
Z art. 6 K.p.a. wynika zasada, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepisy prawa, czyli ustawy i akty wykonawcze do nich rozstrzygają o tym kiedy organ wydaje decyzję administracyjną. Wydanie decyzji w sprawie, której załatwienie w przepisie prawa przewidziano w inny sposób, aniżeli poprzez wydanie decyzji oznacza, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej.
Skoro w niniejszej sprawie rozstrzygnięto decyzją w kwestiach, dla których przewidziana jest forma czynności techniczno – prawnych, wyczerpana została dyspozycja art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. skutkująca stwierdzeniem nieważności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza M., w związku z czym na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.
Nadmienić należy, że w uzasadnieniu decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego można było zamieścić dodatkową informację o wiążącym się z tym prawem obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym osoby uprawnionej i jej członków rodziny.