Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2007 r., nr [...], wydaną na podstawie między innymi art. 66 ust.1 pkt 28, art. 73 pkt 10, art. 81 ust. 8 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz.2135) i art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza M. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w sprawie przyznania Katarzynie D. składki na ubezpieczenie zdrowotne od dnia 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. i zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w podanym wyżej okresie. W motywach decyzji organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] przyznano wyżej wymienionej świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1.11.2006r. do 31.08.2007 r. w celu sprawowania opieki nad synem Dominikiem D. i w związku z tym, zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 28 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych należało jej przyznać ubezpieczenie zdrowotne za ten okres oraz zgłosić ją i osoby pozostające na jej utrzymaniu do ubezpieczenia zdrowotnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Katarzyna D. zarzuciła, iż jest ona krzywdząca, gdyż nie uwzględniono w niej ubezpieczenia za październik 2006 r.. Stwierdziła ponadto, iż niewystawienie stosownego zaświadczenia przez pracownika Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności oraz brak pouczenia jej przez organ I instancji o konieczności przedstawienia dokumentu potwierdzającego złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności przyczyniły się do nieprzyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, a co za tym idzie nieobjęcia ubezpieczeniem zdrowotnym za miesiąc październik 2006 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznając skargę zważył, co następuje
Całość zagadnień dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego oraz składek z tytułu tego ubezpieczenia reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.).
Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt. 28 cyt. ustawy obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają między innymi osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne przyznane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Okres ubezpieczenia wymienionych osób obejmuje czas od dnia przyznania świadczenia do dnia utraty prawa do jego pobierania (art. 73 pkt 10 ustawy).
W myśl art. 67 ust. 1 ustawy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu osoby podlegającej temu obowiązkowi do Narodowego Funduszu Zdrowia oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie. Osobę uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 75 ust. 11), kierując zgłoszenie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a w przypadku rolnika – do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (art. 77 ust. 1). Ten sam organ opłaca również składki na ubezpieczenie zdrowotne takiej zgłoszonej do ubezpieczenia osoby (art. 88 ust. 6 pkt 9 ustawy).
Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru składki, zaś w przypadku osoby otrzymującej świadczenie pielęgnacyjne podstawę tę stanowi kwota odpowiadająca wysokości tego świadczenia (art. 79 ust. 1 i 81 ust. 8 pkt 9). Powyższa składka jest finansowana z budżetu państwa, z którego wójt, burmistrz, prezydent miasta otrzymuje na ten cel środki w charakterze dotacji celowych. Wymienione organy obligowane są, w myśl art. 87 ust. 1 i 4 ustawy bez wzywania, do opłacenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych składek na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne.
Żaden z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), w tym również powołanych w podstawach decyzji organów I i II instancji, nie przewiduje formy decyzji administracyjnej ani dla zgłoszenia do ubezpieczenia osoby uprawnionej do świadczenia ani też dla ustalenia wysokości składki z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego. Poza tym, zarówno w powołanej ustawie, jak i ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przewidziano "przyznawania" składek na ubezpieczenie zdrowotne w charakterze rozstrzygnięcia i to w formie decyzyjnej. Uprawnienie do ubezpieczenia zdrowotnego powstaje z chwilą, gdy decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego stanie się ostateczna, o ile nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności, zaś wójt, burmistrz lub prezydent miasta zobowiązani są niezwłocznie zgłosić osobę do ubezpieczenia oraz obliczyć i opłacać składkę przez okres pobierania przez nią świadczenia.
Jak wyżej wskazano, osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego staje się z mocy ustawy ubezpieczoną, gdy organ samorządu terytorialnego dokona powyższych czynności, to jest zgłosi ją do ubezpieczenia i zacznie opłacać składkę.
Czynności te należą do materialno – technicznych.
W sytuacji, w której w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. wymagane jest podjęcie decyzji administracyjnej, ustawodawca wyraźnie to sformułował. Mianowicie w myśl art. 54 ust. 1 cyt. ustawy organ wydaje decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, którym jest osoba nie objęta powszechnym ubezpieczeniem (obowiązkowym i dobrowolnym), będąca obywatelem polskim i zamieszkująca na terytorium Polski, spełniająca kryterium dochodowe określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej.
Z art. 6 K.p.a. wynika zasada, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepisy prawa, czyli ustawy i akty wykonawcze do nich rozstrzygają o tym, kiedy organ wydaje decyzję administracyjną. Wydanie decyzji w sprawie, której załatwienie w przepisie prawa przewidziano w inny sposób, aniżeli poprzez wydanie decyzji oznacza, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Skoro w niniejszej sprawie rozstrzygnięto decyzją w kwestiach, dla których przewidziana jest forma czynności prawno – technicznych, wyczerpana została dyspozycja art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. skutkująca stwierdzeniem nieważności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Mogilna, w związku z czym na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Nadmienić należy, że w uzasadnieniu decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego można było zamieścić dodatkową informację o wiążącym się z tym prawem obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby uprawnionej i członków jej rodziny.