Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], Prezydenta G. ustalił wobec skarżącego Z. M. opłatę za pobyt matki F. M. w Domu Pomocy Społecznej (DPS) w G. - typ domu dla osób przewlekle somatycznie chorych w wysokości [...] zł miesięcznie począwszy od dnia umieszczenia, tj. [...].11.2018 r. do [...].02.2019 r. z tym, że za miesiąc listopad 2018 r. opłata wynosi [...] zł oraz w wysokości [...] zł miesięcznie począwszy od [...].03.2019 r. Jednocześnie organ orzekł, iż należność za okres od [...].11.2018 r. do [...].10.2019 r. w wysokości [...] zł należy wpłacić na konto Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. w terminie do dnia [...].12.2019 r.
W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na przepis art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia [...] marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o pomocy społecznej" lub "ups"), wskazał, że skarżący, jako zstępny F. M. jest w świetle ww. przepisu zobowiązany do wnoszenia opłaty za pobyt matki skarżącego w DPS, gdyż F. M. ponosi opłatę za pobyt w DPS w wysokości 70 % swojego dochodu, tj. aktualnie [...] zł miesięcznie, natomiast kwota, którą należy uiścić do pełnego kosztu pobytu w DPS do dnia [...].02.2019 r. wynosi [...] zł miesięcznie, a od dnia [...].03.2019 - [...] zł miesięcznie, zaś kwota miesięcznego dochodu skarżącego wynosi [...] euro, tj. [...] zł i kwota ta przekracza 300% kryterium dochodowego (2.103 zł). Wobec powyższego organ stwierdził, że wnoszona opłata za pobyt matki w DPS mieści się w możliwościach finansowych skarżącego, a po jej uiszczeniu dochód pozostający w dyspozycji nie będzie niższy niż 300% kryterium dochodowego. Organ podkreślił jednocześnie, iż skarżący nie deklaruje wnoszenia opłaty za pobyt matki w DPS, w związku z tym zgodnie z art. 61 ust. 2d ups opłata została ustalona drodze decyzji administracyjnej, proporcjonalnie do posiadanego przez skarżącego dochodu z uwzględnieniem możliwości ponoszenia opłaty przez pozostałych zstępnych F. M..
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym podkreślił, że mieszka na stałe w Niemczech, gdzie są znacznie wyższe koszty utrzymania – za sam czynsz płaci [...] euro, że utrzymuje się jedynie z emerytury, że przez 10 lat był osobą bezrobotną, że w 2017 r. miał operację serca i nie jest w stanie podjąć żadnego dodatkowego zajęcia, że ponosi też dodatkowe koszty na leczenia oraz, że matka skarżącego posiadała środki na opłaty, gdyż ma mieszkanie własnościowe, konto w banku i bony oszczędnościowe.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w T. decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
SKO w uzasadnieniu decyzji podtrzymało w całości stanowisko organu I instancji o zgodności z prawem ustalonej przez organ I instancji opłaty za pobyt F. M. w DPS, podkreślając że zobowiązanymi do podnoszenia przedmiotowej opłaty są dzieci F. M., m.in. skarżący, który spełnia kryterium dochodowe, że uiszczana przez F. M. opłata nie pokrywa średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w DPS, że decyzją o ustaleniu opłaty za pobyt w DPS może być objęty okres wsteczny tj. od daty umieszczenia mieszkańca w placówce do daty wydania decyzji, że algorytm naliczenia opłaty zastosowany przez organ I instancji jest co do zasady poprawny oraz, że umieszczenie matki skarżącego w DPS nie zwalnia osób zobowiązanych do alimentacji z obowiązków nałożonych na nich przez prawo.
Na ww. decyzję SKO skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucił naruszenie: art. 8 ust. 3 ups poprzez ustalenie dochodu skarżącego na dzień wydania decyzji, zamiast z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o skierowaniu F. M. do DPS, oraz art. 61 ust. 2d w zw. z art. 103 ust. 2 ups poprzez nieuwzględnienie ograniczeń o których mowa w art. 103 ust. 2 przy ustalaniu wysokości opłaty, które w przypadku skarżącego występują i nie pozwalają skarżącemu na uiszczanie opłaty w ustalonej kwocie, gdyż na co dzień mieszka on i utrzymuje się w Niemczech, gdzie koszty życia są zdecydowanie wyższe, w związku z tym w razie obciążenia go opłatą nie będzie on w stanie się utrzymać, gdyż stałe miesięczne wydatki skarżącego wynoszą [...] euro, co oznacza, że na utrzymanie pozostaje mu jedynie ok. [...] euro. Skarżący podkreślił także, że siostra skarżącego E. G. otrzymała w 2019 r. w darowiźnie od matki F. M. mieszkanie, które ostatnio sprzedała, co powinno być wzięte pod uwagę przez organ przy ustaleniu rozmiaru przedmiotowej opłaty, jak również dochody poszczególnych zobowiązanych osób i ich możliwości. Skarżący zarzucił także, że organ nie wyszczególnił w decyzji wszystkich osób zobowiązanych do ponoszenia przedmiotowej opłaty oraz nie wskazał wysokości przypadających na poszczególnych zstępnych kwot i ewentualnych zwolnień.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej, regulujące kwestie związane z ustalaniem odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
Stosownie do art. 60 ust. 1 ups pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust.
- Z ust. 2 pkt 1 wynika, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym (a z takim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie) - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego (ust. 4).
W art. 61 ups przewidziano, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:
- mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,
- małżonek, zstępni przed wstępnymi,
- gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
Z art. 61 ust. 2 ups. wynika, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
- mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;
- małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:
- w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
- w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;
- gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.
Z przytoczonych regulacji wynika, że ustawodawca wprowadził zasadę, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny oraz, że obowiązek ponoszenia przez podmioty określone w art. 61 ust. 2 pkt 2 i 3 ups opłat za pobyt w domu pomocy społecznej mieszkańca, którego dochód (70 % tego dochodu) nie wystarcza do pokrycie ustalanego i ogłoszonego średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej, powstaje z mocy prawa i ma charakter kaskadowo subsydiarny, tzn. małżonek, krewni oraz gmina uiszczają opłatę dopiero wtedy, gdy mieszkaniec domu nie jest w tym zakresie samowystarczalny, z tym że małżonek zobowiązany jest w pierwszej kolejności, następnie zstępni przed wstępnymi, a dopiero na końcu gmina.
Sama wysokość odpłatności może zostać ustalona w dwojaki sposób - w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 ups, bądź na podstawie decyzji administracyjnej, w przypadkach, o których mowa w art. 61 ust. 2d i 2e ups. W pierwszej kolejności organ winien dążyć do zawarcia z osobą zobowiązaną umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 ups, a w przypadku, gdyby do jej zawarcia (z różnych przyczyn) nie doszło, winien ustalić wysokość opłaty w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 61 ust. 2d ups w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2.
Ustalenie wobec zstępnych wysokości opłaty na podstawie umowy lub decyzji, o której mowa w art. 61 ust. 2d ups następuje z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 ups (vide: art. 61 ust. 2d ups). W pierwszym z nich zawarto warunek o charakterze finansowym, wskazujący, że dochód zstępnych obowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej musi być wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (w przypadku osoby samotnie gospodarującej - lit. a) lub 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (w przypadku osoby w rodzinie - lit. b), z tym, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub odpowiednio 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Ograniczenia określone w art. 103 ust. 2 ups to powinność uwzględnienia przy ustalaniu opłaty wysokości dochodów i możliwości osób zobowiązanych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że organ ustalając w drodze decyzji opłatę za pobyt mieszkańca domu pomocy społecznej ma powinność zarówno określenia kręgu osób zobowiązanych do pokrycia pozostałej części opłaty, jak i ustalenia warunków finansowo-majątkowych tychże osób, pozwalających na stwierdzenie, czy w świetle ww. wymogów, są one wystarczające do obciążenia tych osób stosownymi opłatami. W przypadku, gdy osób zobowiązanych jest więcej, organ winien objąć sprawę ustalenia wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej jednym postępowaniem i w jego toku poczynić ustalenia dotyczące ich sytuacji dochodowej i możliwości ponoszenia kosztów z tego tytułu. Rzeczą organu jest wówczas ustalenie wysokości kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca i wnoszoną przez niego opłatą, stanowiącą nie więcej niż 70% jego dochodów. Następnie organ winien ustalić krąg osób zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej i podjąć działania zmierzające do ustalenia ich sytuacji dochodowej i w konsekwencji wysokości opłaty (por.m.in. WSA w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 770/19 - lex nr 2825366; WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 321/20 – lex nr 3029042). Organ nie może zatem arbitralnie dokonać wyboru spośród zstępnych osoby, którą stać na uiszczenie wymaganej części opłaty, bez należytego rozważenia możliwości finansowych pozostały zstępnych, a nawet samego mieszkańca DPS. Organ powinien dążyć do równomiernego obciążenia zstępnych opłatą za pobyt krewnego w DPS. Każdy bowiem z nich ma taki sam obowiązek ponoszenia tych opłat, a różnicować je może jedynie wykazana przez każdego ze zstępnych sytuacja dochodowa lub majątkowa (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 259/17 – lex nr 2309061).
Z akt sprawy wynika, że F. M. posiada, poza skarżącym, jeszcze pięcioro dzieci. Brak jest natomiast jakichkolwiek informacji odnośnie ich sytuacji dochodowej oraz możliwości ponoszenia kosztów z tytułu opłaty za pobyt matki w DPS. W aktach sprawy oraz uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji nie ma żadnych danych dotyczących kręgu osób zobowiązanych do wnoszenia przedmiotowej opłaty, pomimo że F. M. ma sześcioro dzieci (zstępnych), a zatem na wszystkich tych osobach ciąży z mocy prawa obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt F. M. w DPS. Brak poczynienia ustaleń, znajdujących odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, odnośnie dochodów i możliwości finansowych wszystkich zstępnych F. M. nie pozwala na zweryfikowanie prawidłowości obciążenia skarżącego przedmiotową opłatą. W decyzji organów obu instancji nie wskazano również w jaki sposób została wyliczona konkretna wysokość nałożonej na skarżącego opłaty. Organy w żaden sposób nie wypowiedziały się również odnośnie kwestii możliwości ponoszenia przez skarżącego przedmiotowej opłaty, pomimo iż skarżący podnosił zarzuty w tym zakresie, a jak podkreślono powyżej ustalając opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej w trybie art. 61 ust. 2d ups następuje z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 ups, a więc nie tylko warunku dochodowego, określonego w art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a ups, ale również możliwości skarżącego, a ograniczenia określonego w art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 2d ups. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa") organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl natomiast art. 7 kpa w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 ust. 1 kpa). Ponadto organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa) oraz obowiązane są do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 11 kpa). Wskazane zasady postępowania administracyjnego, w tym i zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 kpa, organ realizuje m.in. poprzez prawidłowe, a więc zgodne z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie (faktyczne i prawne) decyzji administracyjnej, załatwiającej daną sprawę. Uzasadnienie decyzji, stanowi integralną część decyzji administracyjnej. Sporządzenie go więc w sposób istotnie wadliwy, uniemożliwia zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia, a w konsekwencji czyni niemożliwym dokonanie przez Sąd kontroli decyzji administracyjnej. Z treści art. 11 kpa wprost wynika, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia i zarzuty strony oraz nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu przy uzasadnianiu decyzji jest więc wyjaśnienie istotnych okoliczności danej sprawy oraz ustosunkowanie się do argumentów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania (art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa). Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje koniecznością uchylenia wadliwych w tym zakresie decyzji administracyjnych. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy naruszyły wskazane przepisy postępowania, z uwagi na niepoczynienie ustaleń, znajdujących wyraz w uzasadnieniu podjętych decyzji, dotyczących sytuacji dochodowej i możliwości ponoszenia opłaty przez wszystkich zstępnych F. M., jako osób zobowiązanych z mocy prawa do ponoszenia opłaty za pobyt matki w DPS, a także niewyjaśnienie w jaki sposób ustalona została względem skarżącego konkretna wysokość opłaty za pobyt F. M. w DPS oraz niezweryfikowanie możliwości ponoszenia ustalonej opłaty przez skarżącego w świetle powoływanych przez niego okoliczności dotyczących kosztów utrzymania i wydatków skarżącego, w tym związanych z jego sytuacją zdrowotną. Brak poczynienia przez organy ustaleń we wskazanym zakresie oznacza, że podjęte przez organy decyzje nie poddają się kontroli Sądu oraz budzą uzasadnione wątpliwości czy w sprawie nie dokonano arbitralnego wyboru osoby zobowiązanej do uiszczenia przedmiotowej opłaty spośród zstępnych F. M. oraz czy w sprawie nie ustalono w sposób dowolny przedmiotowej opłaty. Wprawdzie organ II instancji powołał się na algorytm naliczenia opłaty przez organ I instancji, to jednak nie wyjaśnił on jednak - jak też organ I instancji - w uzasadnieniu podjętej decyzji, przedmiotowego algorytmu, a ponadto w sposób niejasny wskazał, że algorytm ten jest "co do zasady" poprawny.
Ponadto wskazać należy, że choć ustawodawca przyjął, że powstanie ustawowego obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej istniej od dnia umieszczenie osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej, co w efekcie oznacza, że ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może obejmować okres przed wydaniem decyzji, albowiem decyzja ta konkretyzuje obowiązek powstający z mocy prawa z dniem zaistnienia takiego zdarzenia prawnego jak umieszczenie osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej, to jednak w szczególności w sytuacji gdy ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej następuje w późniejszym czasie niż umieszczenie osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej, tj. w trakcie pobytu osoby w domu pomocy społecznej, obowiązkiem organów ustalających opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej także za okres przed wydaniem decyzji jest rozważenie możliwości uiszczenia opłaty za okres wsteczny przez osobę zobowiązaną, czego w sprawie zabrakło. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku skarżącego, ustalając w takich okolicznościach dochód osoby zobowiązanej należy wziąć pod uwagę - przenosząc brzmienie art. 8 ust 3 ups na grunt sprawy o ustalenie w drodze decyzji opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej - sumę miesięcznych przychodów osoby zobowiązanej z miesiąca poprzedzającego wszczęcie postępowania w tego rodzaju sprawie, to jednak w sytuacji objęcia decyzją okresu przed wydaniem decyzji, należy szczególnie wnikliwie rozważyć możliwość uiszczenia ustalonej za okres wsteczny opłaty przez osobą zobowiązaną. Tego jednak w sprawie zabrakło, co także stanowi o istotnej wadliwości podjętych w sprawie decyzji.
W tym stanie rzeczy uwzględniając wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd stwierdził, że podjęte w sprawie decyzje naruszają ww. przepisy postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ppsa, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponownie prowadząc postępowanie organy powinny wyeliminować wskazane przez Sąd uchybienia tj. w szczególności zobowiązane będą poczynić ustalenia odnośnie dochodów i możliwości finansowych wszystkich zstępnych F. M., wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji w jaki sposób określona została względem osoby zobowiązanej konkretna wysokość ustalonej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, a także wypowiedzieć się odnośnie wszystkich ustawowych ograniczeń dotyczących ustalenia w trybie art. 61 ust. 2d ups opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, w tym więc i co do kwestii możliwości ponoszenia przez osobę zobowiązaną przedmiotowej opłaty. Należy także jednoznacznie wypowiedzieć się, ustalając opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, czy w jej ramach uwzględniono inne podmioty, o których mowa art. 61 ust. 1 pkt 2 i 3 ups, w tym gminę, gdyż w przypadku gminy należy odróżnić własny ustawowy obowiązek partycypacji gminy w kosztach utrzymania pensjonariusza w domu pomocy społecznej wynikający z treści art. 61 ust. 1 pkt 3 ups, od odpłat wnoszonych zastępczo przez gminę w sytuacji niewywiązywania się osób, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a ups, z obowiązku opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, ustalonego uprzednio w decyzji lub umowie, którą to sytuację normuje art. 61 ust. 3 ups. W ponownie prowadzonym postępowaniu należy również uwzględnić, podniesioną na rozprawie sądowej przez pełnomocnika skarżącego okoliczność śmierci F. M..
O kosztach postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).