Uzasadnienie
W dniu 1 kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz ojcem. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego składający się ze świadczeń emerytalno - rentowych wynosi [...] zł. Posiada nieruchomość o powierzchni [...] ha. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca wskazał, że miesięcznie ponosi koszty związane z zakupem: lekarstw [...] zł, energii elektrycznej [...] zł, wody [...] zł, artykułów chemicznych [...] zł, żywności [...] zł. Ponadto skarżący powołał się na problemy zdrowotne.
Zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2015 r. zobowiązano skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego, nie korzysta z opieki społecznej oraz nie posiada rachunków związanych z wydatkami na własne utrzymanie. Ponadto wnioskodawca podał, że mieszka u swojej córki. Według zeznań rocznych PIT-37 za 2012 r. oraz 2013 r. uzyskał odpowiednio dochód: [...] zł oraz [...] zł.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2015 r. zobowiązano skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. Należy wskazać, że skarżący nałożone nań zobowiązanie wypełnił jedynie fragmentarycznie, częściowo. Ponadto część danych jest wręcz ze sobą sprzecznych jak np. te wskazujące osoby zamieszkujące wspólnie z wnioskodawcą w gospodarstwie domowym. W formularzu PPF skarżący stwierdził, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz ojcem zaś w piśmie z dnia 14 kwietnia 2015 r. oznajmił, że mieszka wraz z córką.
Należy uznać, że skarżący nie wykonał zobowiązania, zatem nie było możliwości dokonania całościowej oceny materiału.
Z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, a to znaczy że przepis ten nakłada na wnioskującego obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Nadto to wnioskujący ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w przedmiotowym przepisie, która uniemożliwia poniesienie mu jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania (np. postanowienia NSA: z dnia 30 lipca 2009 r., I FZ 171/09, LEX nr 552205, oraz z dnia 9 lipca 2009 r., I OZ 713/09, LEX nr 552394). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w orzecznictwie, że z punktu widzenia art. 246 § 1 p.p.s.a. wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 101/09, LEX nr 550317).
W orzecznictwie prezentowane jest jednoznaczne stanowisko, że brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09, LEX nr 550327).
Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinien wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie.
Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).
Reasumując powyższe należy przede wszystkim stwierdzić, że skarżący posiada stały miesięczny dochód – świadczenie rentowe. Już tylko to stwierdzenie powoduje, że prawo pomocy w zakresie całkowitym nie przysługuje. Kolejną kwestią powodującą negatywne rozpoznanie wniosku jest brak współpracy odnośnie wyjaśnienia swojej sytuacji majątkowej czy wręcz podawanie sprzecznych ze sobą informacji.
Nie może być bowiem tak, że skarżący posiadając dochód i majątek przerzuca koszty postępowania sądowego i ustanowienia pełnomocnika na ogół społeczeństwa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji