Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2004 r. orzekającą wymeldowanie Adama K. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w B. przy ul. [..].
W wyniku skargi wymeldowanej strony Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 2005 r. uchylił ww. decyzję Wojewody.
Uzasadniając wyrok Sąd podzielił stanowisko organu co do jedynie ewidencyjnego charakteru instytucji zameldowania oraz ograniczonego zakresu postępowania w przedmiocie zameldowania, oznaczającego w rozpatrywanej sprawie brak możliwości rozstrzygania sporów związanych z ewentualnym wykupem przez gminę, na potrzeby Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku w [...] nieruchomości skarżącego. Jednocześnie jednak Sąd dostrzegł uchybienia organu w zakresie niezbędnego postępowania dowodowego, mogące mieć wpływ na wynik postępowania. Zdaniem Sądu nie wyjaśnione pozostały okoliczności związane ze wskazywanym przez skarżącego istnieniem przymusu ze strony Krzysztofa M., który jakoby w listopadzie (jak wynika z kontekstu roku 2003) usunął rzeczy skarżącego z dotychczas przez niego zajmowanych pomieszczeń przy ul. [...]. Ponieważ w sprawie nie ustalono, kiedy Adam K. opuścił nieruchomość przy ul. [...] przenosząc się do pomieszczeń przy ul. [...], nie można było stwierdzić, czy owo usunięcie rzeczy spowodowało opuszczenie nieruchomości przez skarżącego, czy też opuścił on nieruchomość wcześniej.
Zabrakło także w aktach sprawy powoływanego przez organ dokumentu potwierdzającego, że umorzono dochodzenie w sprawie o uszkodzenie ciała Adama K. przez Krzysztofa M. – ówczesnego właściciela nieruchomości przy ul. [...].
Sąd zwrócił również uwagę, że wbrew twierdzeniom organu II instancji, z istniejących w sprawie dokumentów nie wynika, że w chwili wydania decyzji był już prawomocny wyrok eksmisyjny Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2003 r.
W ponownym postępowaniu Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2004 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ pierwszej instancji, prowadząc ponownie postępowanie, uzupełnił materiał dowodowy, a następnie decyzją z dnia [...] 2006 r., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993; z późn. zm.) wymeldował Adama K. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w B. Odwołując się od powyższej decyzji skarżący podkreślił, że jest wspólnie z bratem w 2/3 właścicielem domu i nieruchomości przy ul. [...]. Własność ta przysługuje mu do czasu otrzymania od administracji państwowej odszkodowania za odebraną nieruchomość, która była "praktycznie przejęta" przez 30 lat na Leśny Park Kultury i Wypoczynku. Wraz z rodziną został "wyrzucony" z domu na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przy akceptacji tego działania, sprzeciwiającego się zasadom obowiązującym w demokratycznym państwie, przez Prokuraturę Rejonową w B. i Prezydenta Miasta B. Na poparcie swojego stanowiska skarżący wskazał na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddziału Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 23 września 1994 r. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2005 r.
Decyzją z dnia [...] 2007 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2006 r. o wymeldowaniu skarżącego, stwierdzając, iż doszło do przewidzianego w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dobrowolnego i trwałego opuszczenia dotychczas zajmowanego przez skarżącego lokalu.
Wojewoda ustalił, że skarżący od dnia 5 stycznia 2003 r. nie zamieszkuje w miejscu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały tj. przy ul. [...], natomiast od tego dnia zamieszkuje przy ul. [...], koncentrując tam swoje sprawy życiowe. Wskazują na to zgromadzone w sprawie dowody: oględziny nieruchomości przy ul. [...], przeprowadzone w dniach 28 kwietnia 2004 r. i 4 sierpnia 2004 r. oraz wyjaśnienia skarżącego z dnia 26 czerwca 2006 r. Z drugiej strony w nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym zarzuty strony o przymuszeniu do opuszczenia nieruchomości. Dochodzenie w sprawie uszkodzenia ciała skarżącego przez ówczesnego właściciela nieruchomości Krzysztofa M. zostało umorzone postanowieniem Prokuratury [...] z dnia [...] 2003 r. z uwagi na brak znamion czynu zabronionego ściganego z urzędu. Zdarzenie to miało poza tym miejsce w dniu 28 lutego 2003 r., a więc już po opuszczeniu nieruchomości przez skarżącego.
Zdaniem Wojewody skarżący nie wykazał się przy tym dowodami na to, aby przedsięwziął jakiekolwiek działania prawne w celu obrony swoich praw do przebywania w lokalu. Wprost przeciwnie, to stronie, o wymeldowanie której prowadzone jest postępowanie, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2003 r. (sygn. akt [...]) nakazane zostało opróżnienie i wydanie lokalu na nieruchomości przy ul. [...].
Powołując się na przepis art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności Wojewoda stwierdził, że przebywanie w danym lokalu ma charakter stałego pobytu wtedy, gdy jest to zamieszkiwanie danej osoby w określonej nieruchomości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. W miejscu tym winno znajdować się centrum życiowe rozumiane jako miejsce, gdzie prowadzi się gospodarstwo domowe, nocuje, wypoczywa. W przypadku skarżącego miejscem o takim charakterze nie jest lokal, w którym jest on zameldowany na pobyt stały, ale lokal przy ul. [...].
Odnosząc się do wskazanych w odwołaniu wyroków sądów administracyjnych Wojewoda zauważył, że wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2005 r. uchylał jego wcześniejszą decyzję z dnia 23 listopada 2004 r., natomiast wyrok NSA O/Z w Gdańsku z dnia 23 września 1994 r. (sygn. akt SA/Gd 1790/03) dotyczył rozbiórki samowolnie wzniesionego na działce przy ul. [...] budynku mieszkalnego.
W skardze do sądu administracyjnego Adam K. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody, a także o nakazanie usunięcia z jego nieruchomości rodziny pana K. do czasu zapłaty skarżącemu i jego bratu należności za nieruchomość przy ul. [...] z przeznaczeniem na zakup nowej, atrakcyjnej nieruchomości i wybudowanie domu
Skarżący ponownie wskazał na kwestię niezrealizowanego wykupu nieruchomości w związku z przeznaczeniem jej na Leśny Park Kultury i Wypoczynku [...] oraz postępowanie toczące się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w związku z budynkiem wybudowanym przez niego "na własnej części nieruchomości".
Podniósł, że został "wyrzucony" ze swojej nieruchomości w dniu 5 listopada 2003 r. tj. przed wyrokiem Sądu Rejonowego w B., który został ogłoszony w dniu 25 listopada 2003 r. Wyrok ten zdaniem skarżącego został wydany niezgodnie z prawem, "na podstawie poświadczeń nieprawdy".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że zarówno przedmiotem orzekania przez organy administracji, jak też przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest wyłącznie kwestia realizacji obowiązku meldunkowego ciążącego na skarżącym, wynikającego z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Tak jak wskazywał tutejszy Sąd w wyroku z dnia 23 marca 2005 r., podzielając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01, opubl. OTK-A 2002/3/34, LEX nr 54068), ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Stanowisko to podtrzymuje także Sąd w obecnym składzie, wskazując dodatkowo, iż obecnie charakter zameldowania w lokalu określa wprost art. 9 ust. 2b wymienionej ustawy, stwierdzający, iż zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.
Poza zakresem orzekania przez organy administracji pozostają zatem podnoszone przez skarżącego kwestie wywłaszczenia nieruchomości położonej przy ul. [...], jak też jego roszczenia o charakterze cywilnoprawnym względem Krzysztofa M. i jego następców prawnych – państwa Kotulskich (por. k. 28 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Z powyższych powodów nie ma także znaczenia dla sprawy orzeczony przez Wojewodę B. nakaz rozbiórki samowolnie wzniesionego na działce przy ul. [...] budynku mieszkalnego, co do którego w dniu 23 września 1994 r. zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddziału Zamiejscowego w Gdańsku, oddalający skargę Adama K. (k. 2 akt organu odwoławczego).
W ocenie Sądu organy administracji, badając zaistnienie przesłanek wymeldowania, wskazanych w art. 15 ust. 2 ww. ustawy, ostatecznie w sposób wyczerpujący zgromadziły i rozpatrzyły niezbędny materiał dowodowy. Nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów Wojewoda ustalił, iż bezsprzecznie doszło do opuszczenia dotychczasowego lokalu przez skarżącego. Okoliczność ta wynika zarówno z oświadczenia skarżącego złożonego w postępowaniu administracyjnym, jak też z innych zgromadzonych w sprawie dowodów (oględzin, policyjnej notatki urzędowej). Podając inną datę opuszczenia lokalu w skardze (5 listopada 2003 r.) skarżący w żaden sposób nie uzasadnił zmiany swojego stanowiska względem oświadczenia złożonego w postępowaniu administracyjnym.
Także zachowując zasady postępowania dowodowego organy wyjaśniły i rozstrzygnęły istotną kwestią sporną, jaką było ustalenie, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Jeżeli bowiem skarżący, tak jak twierdził w postępowaniu administracyjnym, opuścił lokal w dniu 5 stycznia 2003 r., to nie ma znaczenia dla oceny dobrowolności tej decyzji skarżącego późniejszy, bo zaszły w dniu 28 lutego 2003 r., fakt przemocy ze strony Krzysztofa M. Słusznie przy tym organ administracji zwrócił uwagę na prawomocny, jak wynika z pisma Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2006 r. (k. 88 akt organu pierwszej instancji) wyrok tegoż Sądu z dnia 28 listopada 2003 r. (k. 56 akt organu pierwszej instancji), nakazujący skarżącemu opuszczenie lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Opuszczenie lokalu wskutek wykonania – dobrowolnego lub w wyniku egzekucji sądowej - wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2005 r. sygn. akt II OSK 65/05, opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 188693 oraz wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 322/05, LEX nr 190941).
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.