Uzasadnienie
II SA /Bd 269/04
W dniu [...] 2004r Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzją nr [...] własną decyzję z dnia [...] 2003r. nr [...], w której w drugim punkcie rozstrzygnięcia orzekł o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich Antoniemu P. Organ I instancji rozstrzygnięcie oparł na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego. (Dz. U. Nr 42 z 2002r., poz. 371 z późn. zm.)
W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów, iż zachodzą w jej sprawie przesłanki zawarte w w/przywołanym przepisie.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] 2001r. skarżący zwrócił się do Urzędu Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnień kombatanckich z uwagi na pobyt skarżącego w obozie w [...] przy ul. [...] we wrześniu 1940r. do którego on wraz z rodzicami został wysiedlony z miejscowości Z. W ramach prowadzonego postępowania sprawdzającego przez organ I instancji zostali przesłuchani świadkowie, którzy potwierdzają pobyt skarżącego w obozie w [...]. Powyższą okoliczność potwierdzili świadkowie: Ignacy N., Antoni K. Jako dowód w sprawie skarżący przedłożył pismo Archiwum Państwowego w [...] nr [...] z dnia [...] 2000r., w którym zawarta została informacja, że przeprowadzono poszukiwania w aktach Centrali Przesiedleńczej w [...], Oddział w [...] z lat 1939-1945, w wykazach osób i rodzin wysiedlonych w 1940r i nie odnaleziono nazwiska Antoniego P. Jednocześnie z treści pisma wynika, że akta zachowane zostały fragmentarycznie i nie zawierają wszystkich nazwisk osób wysiedlonych.
Mimo zebrania w/wym. dowodów organ I instancji nie przyznał skarżącemu uprawnień kombatanckich.
Wraz z odwołaniem Antoni P. złożył do organu II instancji oświadczenia kolejnych osób, które potwierdziły wysiedlenie skarżącego do obozu represji. Były to: Irena W., Jan N,
W dniu [...] 2004r. do organu II instancji wpłynęło pismo Instytutu Pamięci Narodowej Delegatury w B., z którego wynika, że brak jest dokumentów potwierdzających fakt wysiedlenia i przebywania w obozie przesiedleńczym w [...] skarżącego. Natomiast Archiwum Państwowe w [...] wypowiedziało się, że nie może potwierdzić faktu przebywania w/wym. osoby w obozie przesiedleńczym z uwagi na brak nazwiska na listach.
Z uwagi na w/ wym. okoliczności, wydana została zaskarżona decyzja, którą zaskarżył Antoni P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Zarzucił jej pobieżne i jednostronne ocenienie materiału dowodowego przekazanego przez niego oraz brak zaangażowania organu w samodzielne i własne zbieranie dowodów.
Z tych też względów wnosi o uchylenie zaskarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona.
W myśl art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne.
Zdaniem Sądu należy przyznać skarżącemu, że organ orzekający nie przeprowadził w sprawie postępowania wyjaśniającego, a swoje ustalenia oparł wyłącznie na informacjach wynikających z zasobów archiwalnych, które w ocenie Sadu nie są spójne.
W ocenie Sądu, postępowanie w niniejszej sprawie, wszczęte na podstawie tekstu jednolitego cytowanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego. (Dz. U. Nr 42 z 2002r., poz. 371 z późn. zm.), należy prowadzić według zasad kodeksu postępowania administracyjnego, co wynika z art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji państwowej oraz organami samorządu terytorialnego w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Organ orzekający należy niewątpliwie zaliczyć do organów administracji państwowej, jest bowiem powołany z mocy prawa do wykonywania funkcji administracji publicznej w formach władczych. Indywidualny charakter sprawy oznacza, że dotyczy ona imiennie określonego podmiotu oraz konkretnych jego praw lub obowiązków.
Należy jeszcze podnieść, że ustawa o kombatantach nie odwołuje się do innych przepisów dotyczących postępowania w sprawach przez nią unormowanych, wobec czego należy stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym organ orzekający jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w myśl art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
W sprawie niniejszej skarżący załączył oświadczenia świadków, którzy jednak nie zostali przesłuchani. Organ orzekający nie ustalił rozbieżności w korespondencji Państwowego Archiwum w [...] na temat kompletności zbiorów. Nie przesłuchano również skarżącego, chociaż jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla sprawy.
Należy więc zwrócić uwagę, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Z przepisu art. 7 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji państwowej zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Natomiast art. 75 k.p.a., nie definiując środków dowodowych, stanowi, że "jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". Ograniczenie postępowania dowodowego do badania zasobów archiwalnych stanowi uchybienie zasadom postępowania dowodowego, które określa kodeks postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że odmowa potwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, nie może być uzasadniona wyłącznie brakiem zasobów archiwalnych, organ orzekający bowiem jest obowiązany w myśl art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.
Ponadto Sąd nie aprobuje stanowiska organu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że świadkowie ze względu na zbyt młody wiek nie są w stanie pamiętać przeżyć z okresu wojennego.
Zgodnie z doświadczeniem życiowym należy mieć na uwadze, że pamięć jest cechą indywidualną każdego człowieka, a zdarzenia okresu wojennego stanowią silne przeżycie emocjonalne dla każdego człowieka, które bez względu na wiek silnie zostaje utrwalone w pamięci. Natomiast organ administracji publicznej nie posiada odpowiedniej wiedzy specjalistycznej z danej dziedziny, aby wypowiadać się na temat utrwalenia przeżyć z okresu wojny u dzieci nawet w młodym wieku. Ocenić powyższe mógłby ewentualnie biegły np. psycholog.
Z podanych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Jednocześnie zgodnie z art. 152 u.p.s.a. orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana i na podstawie art. 200 tej samej ustawy zasadził koszty postępowania sądowego.