Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 27 ust 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 1412), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.) w związku z art. 207, art. 222¹ § 1, art. 226, art. 227 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26.06.1974r Kodeks pracy (t. jedn. Dz. U. 2014r., poz. 1502 ze zm.), § 25, § 39a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t. jedn. Dz. U. z 2003r., Nr 169, poz. 1650 ze zm.), § 3 ust. 1, § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz. U. z 2005, Nr 11, poz. 86 ze zm.), nakazał Przedsiębiorstwu Handlowo- Usługowemu w punkcie dziesiątym rozstrzygnięcia uzyskać zgodę właściwego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na odstępstwo od przepisów dla urządzenia pomieszczeń stałej pracy w części "starej" zakładu oświetlonego wyłącznie światłem sztucznym,
Organ nakazał obowiązek wykonać w terminie do [...].06.2016r.
Nałożony obowiązek był następstwem kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniach [...].10.2015r., [...].11.2015r. w Przedsiębiorstwie Handlowo- Usługowym znajdującym się przy ul. B., W., w trakcie której stwierdzono m.in. nieprawidłowość polegającą na braku do wglądu zgody Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na odstępstwo od przepisów dla urządzenia pomieszczeń stałej pracy w części "starej" zakładu oświetlonego wyłącznie światłem sztucznym.
We wniesionym od powyższej decyzji odwołaniu, Przedsiębiorstwo Handlowo- Usługowe nie zgodziło się z nakazem zawartym w pkt 10 decyzji, wskazując na treść postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...] września 2002r., nr [...], dotyczącego oddania zakładu do użytku i prowadzenia działalności w zakresie przetwórstwa spożywczego na podstawie wykonanego projektu zaopiniowanego przez rzeczoznawcę w zakresie sanitarno- higienicznym. W związku z powyższym, zdaniem spółki, spełnia ona wszystkie wymagania formalno-prawne.
Odwołująca się podniosła, że rozbudowując zakład o nową część produkcji wyrobów mleczarskich otrzymała zgodę na odstępstwo od obowiązujących przepisów dla zastosowania oświetlenia wyłącznie sztucznego (decyzja z dnia [...].04.2014 r., nr [...]), gdyż wszystkie hale odnośnie produkcji wyrobów mleczarskich posiadają taką samą technologię produkcji i niewskazane jest oświetlenie dzienne.
Decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Jak wskazano w uzasadnieniu, odwołująca się spółka posiada pomieszczenia stałej pracy oświetlane jedynie światłem sztucznym. W związku z powyższym pracodawca nie spełnił wymogów określonych w § 25 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, jak również § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690)
Organ podniósł, że odwołująca się, pismem z dnia 30.01.2015 r. wystąpiła o wyrażenie zgody na odstępstwo od obowiązujących przepisów dla zastosowania oświetlenia wyłącznie sztucznego w budynku PHU mieszczącym się na działkach nr [...] w W., dla pomieszczeń nie objętych wcześniejszą decyzją. W związku z powyższym, Inspektor Wojewódzki wezwał wnioskodawcę o uzupełnienie braków podania o wskazane dane. Jak wynika z akt sprawy, spółka nie uzupełniła wymaganych dokumentów, wobec czego nie otrzymała odstępstwa dla wnioskowanej hali produkcyjnej.
Organ wskazał, że zgodnie z obowiązkiem zawartym w treści rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba, że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji.
Zdaniem organu, nieprawidłowość zawarta w punkcie 10 decyzji pierwszej instancji, stanowi również naruszenie § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
Organ nie uwzględnił zawartego w odwołaniu argumentu, że spółka otrzymała [...].09.2002 r. postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego znak: [...] w przedmiocie oddania zakładu do użytku i prowadzenia działalności w zakresie przetwórstwa spożywczego na podstawie wykonanego projektu zaopiniowanego przez rzeczoznawcę w zakresie sanitarno-higienicznym. Powyższe postanowienie, jak wskazał organ odwoławczy, zostało wydane po przeprowadzeniu kontroli w celu sprawdzenia zgodności zrealizowanej inwestycji z projektem zaopiniowanym przez rzeczoznawcę w zakresie sanitarno higienicznym. Nie zwalnia zatem ono strony z obowiązku uzyskania zgody Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na odstępstwo od przepisów dla urządzenia pomieszczeń stałej pracy zakładu oświetlonego wyłącznie światłem sztucznym.
W skardze do WSA, Przedsiębiorstwo Handlowo- Usługowe, reprezentowane przez pełnomocnika, zarzuciło powyższej decyzji naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 16 kpa, poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej.
Strona skarżąca podniosła, że w zakresie obejmującym zakwestionowany punkt decyzji pierwszej instancji, nie naruszyła wymagań higienicznych i zdrowotnych, stanowiących podstawę do wydania nakazu, gdyż posiada ostateczne postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].09.2002 roku znak [...], na oddanie zakładu do użytku i prowadzenie działalności w zakresie przetwórstwa spożywczego na podstawie wykonanego projektu zaopiniowanego przez rzeczoznawcę w zakresie sanitarno-higienicznym. Zgodnie z powyższym orzeczeniem, powstały obiekt spełnia podstawowe wymagania sanitarno-higieniczne, a inwestycję zrealizowano zgodnie z projektami budowlanymi na podstawie, których wydano pozwolenie na budowę.
Zdaniem strony skarżącej, organ, podnosząc, że uprawnienie wynikające z powyższego postanowienia nie zwalnia strony z obowiązku uzyskania zgody Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na odstępstwo od przepisów dla urządzenia pomieszczeń stałej pracy zakładu oświetlonego wyłącznie światłem sztucznym, wskazując jednocześnie, że nieprawidłowość ta stanowi naruszenie § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 roku w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, podważa legalność i trwałość wskazanego postanowienia.
Strona skarżąca podniosła, że organ wydając w dniu [...] kwietnia 2014 r. decyzję nr [...], dotyczącą nowej części zakładu, wyrażającą zgodę na odstępstwo od przepisów dla urządzenia pomieszczenia stałej pracy w hali produkcyjno-magazynowej, oświetlonego wyłącznie światłem sztucznym w budynku na działce nr [...] w W., potwierdził, że odstępstwa są uzasadnione prowadzonym profilem produkcji oraz koniecznością zachowania wymagań sanitarnych produktów spożywczych. Zatem, zdaniem skarżącej, żądanie przez organ uzyskania postanowienia o odstępstwie w zakresie zastosowania oświetlenia wyłącznie sztucznego w odniesieniu do starej części zakładu jest niezasadne i narusza uprawnienia strony skarżącej. Uzgodnienie odstępstwa jest, jak wskazała strona skarżąca, czynnością dokonywaną w fazie projektowej, a nie w późniejszych okresach.
Naruszenie zasady trwałości decyzji stanowi jednocześnie, w opinii strony skarżącej, naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga Spółki nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 404 ze zm.), Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie.
Natomiast art. 184 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) stanowi, że nadzór przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy.
Przepisy regulujące bezpieczeństwo i higienę pracy zawarte są Kodeksie Pracy w Dziale X - Bezpieczeństwo i higiena pracy i w aktach wykonawczych wydanych na podstawie zawartych w nim delegacji.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej, wykonując delegację z art. 23715 w dniu 26 września 1997 r. wydał rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.), w którym określił ogólnie obowiązujące przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące m.in. obiektów budowlanych, jak również prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, związane z zachowaniem bezpieczeństwa i higieny pracy.
Podkreślić należy, że organy Państwowej Inspekcji Pracy mogą realizować przypisane im zadania w zakresie nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy wyłącznie na podstawie powyżej określonych przepisów.
W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690) zostały uregulowane warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie nie reguluje kwestii związanych z zachowaniem wymogów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy przez pracodawców.
Z przepisów rozporządzenia wynika natomiast, że zasadą jest, że pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne (§ 57 ust. 1).
Zgodnie natomiast z § 58 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 powołanego rozporządzenia, dopuszcza się oświetlenie pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi wyłącznie światłem sztucznym, jeżeli oświetlenie dzienne nie jest konieczne lub niewskazane ze względów technologicznych. W przypadku, gdy pomieszczenie, o którym mowa w ust. 1, jest pomieszczeniem stałej pracy w rozumieniu ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, dla zastosowania wyłącznie oświetlenia światłem sztucznym, w tym elektrycznym, jest wymagane uzyskanie zgody właściwego państwowego inspektora sanitarnego, wydanej w porozumieniu z właściwym okręgowym inspektorem pracy.
Z § 25 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wynika natomiast, iż w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji, a na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca uzyskał zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy.
Stwierdzić zatem należy, że względy technologii produkcji ograniczają zakres podmiotowy stosowania § 25 powołanego powyżej rozporządzenia do pracodawców prowadzących działalność produkcyjną (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 814/08, do którego zasadnie odwołał się organ).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w pomieszczeniach, które objęte zostały obowiązkiem zawartym w pkt 10 decyzji organu pierwszej instancji (stare pomieszczenia produkcyjne) jest prowadzona działalność produkcyjna, co nie zwalnia inspektora pracy z obowiązku prowadzenia postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na zastosowanie sztucznego oświetlenia, o ile o taką zgodę wystąpi przedsiębiorca.
W trakcie kontroli przedsiębiorca pomimo, że obiekt jest już użytkowany do produkcji, nie wykazał się stosowną zgodą na odstępstwa.
W ocenie Sądu, przepis § 25 powołanego powyżej rozporządzenia należy wiązać z konkretnym pomieszczeniem, jeżeli jest to obiekt, to z obiektem, jeżeli nowa wybudowana część pomieszczeń uzyskała zgodę, to mimo, że produkcja dotyczy tego samego produktu, koniecznym jest uzyskanie zgody również na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego w starym pomieszczeniu.
Pracodawca na podstawie art. 207 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2014, poz.1502) ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
Dołączone do akt sprawy na etapie postępowania odwoławczego postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2002r. dotyczyły odrębnego postępowania związanego z prowadzeniem prac budowlanych i uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W orzeczeniu tym, jako podstawę prawną powołano art. 56 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (Dz.U.2000, Nr 106, poz. 1126), który stanowił, że inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej – o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym. Dlatego przedłożone przez skarżącą postanowienie z dnia 12 września 2002r. nie może zastąpić zgody wynikającej z § 25 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
Z powyższych względów nie doszło do naruszenia art. 16 kpa, a wiec zasady trwałości decyzji ostatecznych.
W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił jako nieuzasadnioną.