Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Uczelniana Odwoławcza Komisja Stypendialna Kujawsko – Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy (w skrócie - "Komisja Odwoławcza") utrzymała w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] odmawiającą skarżącemu A. S. stypendium socjalnego na okres od [...] października 2009 r. do [...] lutego 2010 r.
W uzasadnieniu Komisja Odwoławcza wskazała na treść art. 179 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 164, poz. 1365; z późn. zm.; zwanej w skrócie "P.s.w."). Ponadto stwierdziła, że zgodnie z § 1 Zarządzenia Nr 25/2009 Rektora Kujawsko – Pomorskiej Szkoły Wyższej z dnia 23 września 2009 r. w związku z art. 179 ust. 2 P.s.w. oraz § 1 ust. 4 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Kujawsko – Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy (stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 24/2009 Rektora Kujawsko – Pomorskiej Szkoły Wyższej z dnia 23 września 2009 r.; zwanego dalej w skrócie "Regulaminem") - wysokość progu dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium na wyżywienie wynosi 572 zł netto.
Komisja tymczasem ustaliła, że dochód na jednego członka rodziny skarżącego wynosi 920,22 zł netto.
Odnośnie liczby członków rodziny skarżącego Komisja Odwoławcza uznała, że wbrew temu co wskazał skarżący we wniosku o przyznanie stypendium, jego rodzina składa się z trzech a nie pięciu osób.
Zdaniem organu rodzina skarżącego składa się ze skarżącego, jego żony i córki Z. i S. Do rodziny nie można natomiast zaliczyć dzieci skarżącego: K. S. i R. S. Jak wynika bowiem z dołączonego do wniosku wyroku Sądu Okręgowego we Włocławku z dnia 23 października 2002 r. (sygn. akt I.1.C 100/01) skarżący został zobowiązany do ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem i wychowaniem dzieci i z tego tytułu został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz K. i R. S. w łącznej kwocie 700 zł. W związku z tą formą realizacji przez skarżącego obowiązku alimentacyjnego organ nie zaliczył K. i R. S. do rodziny skarżącego, natomiast stosownie do art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992; z późn. zm.; zwanej w skrócie "u.ś.r.") kwotę zapłaconych na ich rzecz alimentów odliczono od dochodu rodziny skarżącego.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący podniósł, że organ nie wskazał przyczyn, dla których nie zaliczył R. i K. S. do jego rodziny, co powinno nastąpić stosownie do art. 179 ust. 4 pkt 2 P.s.w. oraz § 4 ust. 3 zdanie drugie Regulaminu, a tym samym naruszył art. 107 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Istotną kwestią w kontrolowanej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy do liczby członków rodziny, uwzględnianej przy obliczaniu dochodu na członka rodziny studenta ubiegającego się o stypendium socjalne, wlicza się te dzieci studenta, którym student dostarcza środków utrzymania poprzez wypłatę kwot alimentów.
Należy zauważyć, że P.s.w. nie definiuje, jakie osoby należy zaliczyć do kręgu "rodziny" studenta. W art. 179 ust. 2 P.s.w. upoważnia natomiast rektora uczelni wyższej, działającego w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, do ustalenia wysokości dochodu "na osobę w rodzinie studenta" uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe. Stosownie do art. 179 ust. 5 P.s.w. miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe należy ustalać na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem treści art. 179 ust. 4 P.s.w. oraz zastrzeżeń ujętych w punktach 1 – 5 art. 179 ust. 5 P.s.w.
Przy obliczaniu dochodu na osobę w rodzinie ustawodawca nakazuje zatem w pierwszej kolejności odwołać się do zasad określonych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do art. 3 pkt 16 u.ś.r. do rodziny zalicza się małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. W rozumieniu tego przepisu rodzinę stanowią zatem rodzice i dzieci pozostające na ich utrzymaniu bez względu na to, czy pomiędzy rodzicami została orzeczona separacja lub rozwód.
Nie można natomiast sumować dochodów członków tak określonej rodziny w przypadku kiedy jedno z rodziców jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a u.ś.r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 1134/07, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 509727). Stosownie do tego przepisu do osób samotnie wychowujących dziecko zalicza się także rodzica rozwiedzionego, który nie wychowuje dziecka wspólnie z drugim rodzicem. Jeżeli zatem dziecko jest wychowywane tylko przez jednego z rodziców – nie wchodzi w skład rodziny drugiego z rodziców. Znajduje to odbicie w treści art. 3 pkt 1 u.ś.r., na który zasadnie zwrócił uwagę organ. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie o świadczeniach rodzinnych mowa o dochodzie – oznacza to wskazane przez ustawodawcę przychody i dochody, od których jednakże odlicza się kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Jednocześnie w rozumieniu tego przepisu do dochodu zalicza się alimenty na rzecz dzieci (art. 3 pkt 1 lit. c tiret czternaste). Zdaniem Sądu z zestawienia wskazanych przepisów należy wywodzić, że o ile rodzicie nie wychowują wspólnie dziecka (tj. nie wychowują dziecka we wspólnym gospodarstwie domowym) – dziecka tego nie zalicza się do rodziny rodzica, który go nie wychowuje, natomiast od dochodu takiego rodzica odlicza się kwotę alimentów, które łoży na dziecko wychowywane przez drugiego z rodziców.
W przedmiotowej sprawie w wyroku rozwodowym z dnia 23 października 2002 r. Sąd Okręgowy ustalił miejsce stałego pobytu R. i K. S. każdorazowo w miejscu zamieszkania B. S. (poprzedniej żony skarżącego). Jednocześnie skarżący został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz ww. dzieci. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, obecnie skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M. M. B. oraz ich dzieckiem Z. S. (k. 35 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu, w świetle powyższych rozważań dotyczących przepisów P.s.w. i u.s.r. w takiej sytuacji organ zasadnie uznał, że nie można R. i K. S. zaliczyć w poczet tych członków rodziny skarżącego, których należy uwzględnić przy obliczaniu dochodu na osobę w rodzinie skarżącego.
Niezasadny jest tym samym zarzut naruszenia art. 179 ust. 4 pkt 2 P.s.w. Przepis ten określa, iż przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego do uzyskania do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe należy brać pod uwagę dochody dzieci niepełnoletnich będących na utrzymaniu studenta lub jego małżonka, dzieci pobierających naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek. W świetle jednakże przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, do których odsyła art. 179 ust. 5 P.s.w., dziećmi pozostającymi na utrzymaniu studenta rozwiedzionego są te dzieci, wobec których wypełnia obowiązek alimentacyjny poprzez osobiste starania o ich utrzymanie, a nie te, wobec których wypełnia obowiązek alimentacyjny poprzez zapłatę kwoty alimentów do rąk drugiego rodzica, na którego utrzymaniu osobistym dziecko pozostaje.
Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia § 4 ust. 3 zdanie drugie Regulaminu. Przepis ten zawiera jedynie definicję "dziecka", bez rozstrzygnięcia istotnej dla sprawy kwestii, tj. w jakich przypadkach należy zaliczać je do kręgu członków rodziny studenta uwzględnianych przy obliczaniu dochodu na osobę w rodzinie studenta.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.