Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 276/20

Uzasadnienie

Prokurator Rejonowy we Włocławku, pismem z 21 października 2019 r., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy uchwałę Rady Gminy Kowal nr XIV.84.2011 z dnia 28 grudnia 2011 r. w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz szczegółowych warunków jej funkcjonowania oraz Regulamin Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego, stanowiący załącznik do ww. uchwały. Skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9a ust. 2-5 i 9, art. 9c ust. 3, art. 9a ust. 7 – 9 i ust. 11 – 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. z 2005 r., nr 180, poz. 1493 ze zm. – dalej "u.p.p.r.") oraz §118 w zw. z art. § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. z 2016 r., poz. 283) poprzez:

1. 1) wskazanie w §3 uchwały katalogu podmiotów wchodzących w skład Zespołu, co stanowi przekroczenie delegacji ustawowej wynikającej z art. 9a ust. 15 u.p.p.r.,
2. 2) przekroczenie upoważnienia ustawowego przez wskazanie w §6 pkt 2, 3 i 6 uchwały przesłanek odwołania członka zespołu,
3. 3) wskazanie w §1 ust. 2 załącznika do uchwały przedstawicieli podmiotów wchodzących w skład zespołu, co stanowi powtórzenie i modyfikację art. 9a ust. 3, 4 i 5 u.p.p.r.,
4. 4) wskazanie w §1 ust. 3 załącznika warunku przystąpienia instytucji do zespołu, co stanowi powtórzenie art. 9a ust. 8 u.p.p.r.,
5. 5) wskazanie w §4 ust. 1 załącznika, że obsługę administracyjną Zespołu zapewnia GOPS w Kowalu, co stanowi powtórzenie art. 9a ust. 9 u.p.p.r.,
6. 6) przekroczenie upoważnienia ustawowego poprzez wskazanie w §4 ust. 3 załącznika, że członkami zespołu interdyscyplinarnego są kierownicy instytucji, które podpisały porozumienie o współpracy,
7. 7) wskazanie w §4 ust. 6 załącznika, że "wszystkich członków Zespołu i grup roboczych obowiązuje zasada tajności informacji przekazywanych w ramach Zespołu bądź grupy. Obowiązek ten utrzymuje się także po ustaniu członkostwa w Zespole lub grupie roboczej", co stanowi powtórzeni art. 9c ust. 3 u.p.p.r.,
8. 8) wskazanie w §5 ust. 6 załącznika, że "wszyscy członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego spotykają się nie rzadziej niż raz na 3 miesiące", co stanowi powtórzenie art. 9a ust. 7 u.p.p.r.,
9. 9) wskazanie w §8 ust. 1 załącznika, że "członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych i zawodowych – co stanowi powtórzenie art. 9a ust. 13 u.p.p.r.,
10. 10) wskazanie w §8 ust. 2 załącznika uprawnień członków zespołu do przetwarzania danych osób dotkniętych przemocą i osób stosujących przemoc – co stanowi niedosłowne powtórzenie art. 9c ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.p.r.,
11. 11) powtórzenie w §8 ust. 3 załącznika treści art. 9c ust. 2 u.p.p.r.,
12. 12) powtórzenie w §8 ust. 4 załącznika treści art. 9c ust. 3 u.p.p.r.,
13. 13) przekroczenie upoważnienia ustawowego poprzez wskazanie w §8 ust. 5 załącznika, że osoby zaproszone przez Przewodniczącego do udziału w pracy w zespole obowiązuje zasada poufności uzyskanych danych i informacji oraz obowiązek złożenia oświadczenia na zasadach określonych w ust. 4.

Na tej podstawie Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności §3 i §6 pkt 2, 3 i 6 zaskarżonej uchwały oraz §1 ust. 2, 3 i 4, §4 ust. 1, 3 i 6, §5 ust. 6, §8 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 załącznika do tej uchwały.

W odpowiedzi na skargę organ nie odniósł się do zarzutów w niej postawionych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności. Przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 506 – dalej "u.s.g.") stanowi, że nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem.

Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwa naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zasadnym jest zatem odwołanie się do przepisów u.s.g., w której przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez stanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W judykaturze za istotne naruszenie prawa uznaje się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały.

Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy Kowal z 28 grudnia 2011 r. w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Przy czym zgodnie z § 4 uchwały organizację pracy Zespołu oraz sposób i warunki funkcjonowania określa Regulamin, stanowiący załącznik do niniejszej uchwały.

Ustawowe upoważnienie do podjęcia zaskarżonej uchwały, stanowiącej – co do czego nie ma wątpliwości – akt prawa miejscowego, zawarto w art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 listopada 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. z 2005 r., nr 180, poz. 1493 ze zm.). Zgodnie z jego treścią rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Przy czym zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 4 u.p.p.r., do zadań własnych gminy w ramach tworzenia gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie należy między innymi – tworzenie zespołów interdyscyplinarnych.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że prawodawca lokalny nie jest uprawniony do modyfikowania określonego ustawowo zakresu działania zespołów interdyscyplinarnych. Nie jest on również zasadniczo uprawniony do powtarzania norm ustawowych. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. W sytuacji gdy jednocześnie nastąpi modyfikacja, uzupełnianie itp. zasadniczych regulacji, taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Zawsze bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje, jak też może być dezinformujące. Trzeba liczyć się z tym, że nawet powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy.

Uchwała organu gminy nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych, jak też nie może zawierać postanowień sprzecznych z ustawą (por. wyroki NSA: z 14 października 1999r., II SA/Wr 1179/98; z 16 czerwca 1992r., II SA 99/92 - ONSA 1993/2/44; z 6 października 2015r. sygn. II OSK 1084/15; wyrok Sądu Najwyższego z 5 stycznia 2001r., III RN 40/00, OSNP 2001/13/424, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu okoliczność powtórzenia w uchwale przepisów ustawy wymaga jednak oceny każdorazowo w odniesieniu do konkretnych regulacji. Mając na uwadze charakter przepisów prawa miejscowego i wolę dostosowania ich dla odbiorcy lokalnego tych przepisów, w zakresie w jakim nie dochodzi jednocześnie do modyfikacji norm ustawowych, lub nie prowadzi to w istocie do możliwości interpretacji ich niezgodnie z treścią powtórzonych zapisów ustawowych – nie stanowi to wystarczającej podstawy do stwierdzenia nieważności stosownych przepisów uchwały. Nie powoduje to bowiem istotnego naruszenia prawa, skutkującego nieważnością w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g.

Z tego powodu chybiony okazały się zarzuty określone w punkcie 5 i 9 skargi.

W §4 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały prawodawca lokalny stwierdził, że "Zespół działa przy Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Kowalu, który zapewnia jego obsługę administracyjną". W ocenie Sądu powyższy przepis załącznika uznać należy za dopuszczalne doprecyzowanie treści art. 9a ust. 9 u.p.p.r., tj. dostosowanie regulacji uchwały, wynikającej z delegacji ustawowej, do warunków panujących w gminie Kowal. Mieści się to w zakresie określenia szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu.

W §8 ust. 1 załącznika uchwały wskazano, że "członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych i zawodowych, co stanowi powtórzenie treści art. 9a ust. 13 u.p.p.r. W ocenie Sądu zabieg ten nie prowadzi jednak do takich skutków, o jakich mowa była wcześniej (nie doszło do modyfikacji normy ustawowej ani nie prowadzi to do interpretacji tej powielonej normy w sposób niezgodny z art. 9a ust. 13 u.p.p.r.).

Pozostałe zarzuty skargi okazały się zasadne, aczkolwiek niektóre z innych powodów niż wywiedzione w jej uzasadnieniu

Zgodnie z §3 zaskarżonej uchwały: "Wójt Gminy Kowal powołuje Zespół, którego członkami są przedstawiciele: 1) Ośrodka Pomocy Społecznej w Kowalu, 2) Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Kowalu, 3) Komendy Miejskiej Policji we Włocławku, 4) Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej we Włocławku, 5) Niepublicznego Zakładów Opieki Zdrowotnej w Kowalu, 6) Szkół w Gminie Kowal.

Stosownie do treści art. 9a u.p.p.r., gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym (ust.1). Zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (ust. 2). W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;

1. 2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;
2. 3) Policji;
3. 4) oświaty;
4. 5) ochrony zdrowia;
5. 6) organizacji pozarządowych (ust. 3). W skład zespołu wchodzą także kuratorzy sądowi (ust. 4). Ponadto w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele innych podmiotów, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (ust. 5).

Nie budzi zatem wątpliwości, że §3 zaskarżonej uchwały stanowi przekroczenie delegacji ustawowej, wynikającej z art. 9a pkt 15 u.p.p.r., w którym ustawodawca upoważnił radę gminy wyłącznie do określenia, w drodze uchwały, trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. W art. 9a w ust. 3, 4 i 5 to ustawodawca uregulowała szczegółowo skład zespołu interdyscyplinarnego, zaś norma art. 9a ust. 15 u.p.p.r. nie przyznaje radzie gminy kompetencji do precyzowania, czy wręcz modyfikowania, lub ingerowania w kompetencje wójta w określeniu składu zespołu. W § 3 skarżonej uchwały skład ten został nadto określony niezgodnie z art. 9a ust. 3 pkt 6, ust. 4 i 5 ustawy, albowiem, pomija możliwość wejścia w skład zespołu organizacji pozarządowych, prokuratorów oraz przedstawicieli podmiotów innych niż określonych w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, a także kuratorów sądowych (uchwała wskazuje na "członków Kuratorskiej Służby Sądowej").

Podobnie należy zgodzić się, że skarżącym, że analogicznie treść § 1 ust. 2 załącznika do uchwały określająca przedstawicieli podmiotów mających wchodzić w skład zespołu stanowi niedopuszczalna modyfikację art. 9a ust. 3-5 ustawy.

Odnosząc się do zarzutu pkt 2 skargi uznać należy go za zasadny aczkolwiek w ocenie Sądu objęty nim przepis § 6 uchwały, w sposób istotny narusza prawo – przekracza granice wskazanego wyżej upoważnienia ustawowego, w szerszym niż zaskarżony zakresie. Zgodnie z art. 9a ust. 2 u.p.p.r. zespół dyscyplinarny powołuje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Tym samym nie może budzić wątpliwości, że tylko organ wykonawczy gminy jest upoważniony analogicznie do odwołania zespołu, jak i poszczególnych jego członków. W art. 9a ust. 15 rada gminy nie została upoważniona do określenia przesłanek odwołania członków zespołu interdyscyplinarnego, a jedynie do określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.

W ocenie Sądu oznacza to, że przedmiotowa uchwała rady gminy winna regulować w zakresie odwoływania członków zespołu jedynie tryb i sposób działania w tym zakresie czy to wójta, czy ewentualnie np. inicjatywy w tym zakresie innych podmiotów lub samych członków zespołu.

Tymczasem § 6 skarżonej uchwały stanowi, że Wójt Gminy Kowal może odwołać członka zespołu przed upływem kadencji:

1. 1) na wniosek podmiotu, którego jest on przedstawicielem,
2. 2) na wniosek przewodniczącego zespołu w uzasadnionych przypadkach,
3. 3) w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub skarbowe,
4. 4) zmiany miejsca zatrudnienia członka Zespołu,
5. 5) naruszenia przez członka Zespołu zasad współpracy w Zespole,
6. 6) naruszenia przez członka Zespołu zasad zachowania poufności danych, uzyskanych przy realizacji zadań,
7. 7) nierealizowania przez członka zadań,
8. 8) złożenia przez członka Zespołu pisemnego oświadczenia o rezygnacji z pełnionej funkcji,
9. 9) utraty przez członka Zespołu zdolności do wykonywania zadań w Zespole.

Spośród powyższych przesłanek odwołania członka zespołu Prokurator zakwestionował w pkt 2 skargi jedynie określone w pkt 2, 3 i 6 § 6 uchwały wskazując, że zapisy te nie określają ani trybu ani sposobu odwoływania członków zespołu, ani warunków jego funkcjonowania. Zdaniem skarżącego stanowi to przekroczenie delegacji ustawowej i uzasadnia stwierdzenie nieważności tych postanowień uchwały. W ocenie Sądu taki wybór spośród powyższego katalogu w powiązaniu z jego prawidłową argumentacją jest wątpliwy. Określenie w pkt 2 § 6 możliwości odwołania członka zespołu "na wniosek przewodniczącego zespołu w uzasadnionych przypadkach", można bowiem odczytywać jako właśnie określenie tryby odwołania, czyli wskazanie jednego z podmiotów które mogą inicjować takie działanie wójta, ze wskazaniem, że wniosek wymaga uzasadnienia.

Z kolei obok zasadnie kwestionowanych jako wykraczające poza upoważnienie ustawowe dla rady gminy wskazanie przesłanki "merytorycznej" odwołania naruszające w sposób istotny cytowane wyżej regulacje ustawowe (pkt 3 i 6 § 6 uchwały), to taka sama ocena dotyczyć winna wszystkich zapisów pkt 3 – 7 i pkt 9 § 6 uchwały. Wszystkie opisane tam przesłanki, aczkolwiek nie można odmówić słuszności oczekiwaniu rady odwołania członka zespołu w przypadku ich ziszczenia, nie mogły stanowić treści regulacji przedmiotowej uchwały. Zagadnienie to należy wyłącznie do dyskrecjonalnych kompetencji organu powołującego Zespół, który decyduje z jakich przesłanek może odwołać jego członka także przed końcem kadencji.

Tym samym, wbrew wywodowi skargi, w ocenie sądu w § 6 zaskarżonej uchwały jedynie pkt 1-2 i 8 regulują tryb odwołania członka zespołu, a pozostałe zapisy jako naruszające istotnie wskazane przepisy ustawy, dotknięte są wadą nieważności.

Jako kontynuację powyższych wywodów, opartych głównie na zakresie określonej przez ustawodawcę delegacji dla rady gminy – art. 9a ust. 15 ustawy i niedopuszczalności modyfikacji przez prawodawcę lokalnego w kacie prawa miejscowego regulacji norm ustawowych, należy odnieść się do pozostałych zarzutów skargi (pkt 3-13) skierowanych wobec poszczególnych zapisów załącznika do skarżonej uchwały czyli Regulaminu gminnego zespołu interdyscyplinarnego (dalej "załącznik").

I tak ustawodawca nie upoważnił rady gminy do określania w uchwale wymagań wobec instytucji lub członków zespołu interdyscyplinarnego. Dlatego też za istotnie naruszający upoważnienie z art. 9a ust. 15 u.p.p.r. należy uznać §1 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały, w której przewidziano, że "warunkiem przystąpienia instytucji do Zespołu Interdyscyplinarnego jest podpisanie porozumienia instytucji z właściwym Prezydentem/Burmistrzem/Wójtem, bądź wydelegowanie przez Prezydenta/Burmistrza/Wójta jednostki organizacyjnej gminy do udziału w pracach Zespołu". Wytknąć zresztą należy, że nie jest jasne, dlaczego w zapisie tym powołano alternatywnie organy w postaci prezydenta, burmistrza i wójta, skoro organem wykonawczym gminy, której rada przyjęła zaskarżoną uchwałę, jest Wójt Gminy Kowal.

Sąd zauważa jednocześnie, że mylna jest argumentacja skargi, jakoby §1 ust. 3 stanowił powtórzenie art. 9a ust. 8 u.p.p.r., a co wynika z porównania treści kwestionowanego zapisu załącznika i przepisu art. 9a ust. 8 u.p.p.r.

Przekroczenia delegacji ustawowej dopuścił się uchwałodawca na gruncie zakwestionowanego §4 ust. 3 załącznika do uchwały, zgodnie z którym "członkami Zespołu Interdyscyplinarnego są kierownicy instytucji, które podpisały porozumienie o współpracy". Po pierwsze, jak już wskazano, żaden przepis u.p.p.r. nie upoważnia rady gminy do określenia w sposób wiążący składu zespołu interdyscyplinarnego, po drugie zaś, mogą to być przecież chociażby pracownicy delegowani przez kierowników instytucji. Powtórzyć należy, że zgodnie z art. 9a ust. 2 u.p.p.r. zespół powołuje wójt, burmistrz albo prezydenta miasta. Komentowana regulacja świadczy zatem o nieuprawnionym wkroczeniu rady gminy w kompetencję wójta.

W §4 ust. 6 załącznika do zaskarżonej uchwały wskazano, że "wszystkich członków Zespołu i grup roboczych obowiązuje zasada tajności informacji przekazywanych w ramach prac Zespołu bądź grupy. Obowiązek ten utrzymuje się także po ustaniu członkostwa w Zespole". Zapis ten w sposób niedozwolony zmodyfikował przepis art. 9c ust. 2 u.p.p.r. (a nie, jak mylnie wskazano w skardze, art. 9c ust. 3), zgodnie z którym "członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych zobowiązani są do zachowania poufności wszelkich informacji i danych, które uzyskali przy realizacji zadań, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3. Obowiązek ten rozciąga się także na okres po ustaniu członkostwa w zespole interdyscyplinarnym oraz w grupach roboczych". Stanowi to podstawę do stwierdzenia jego nieważności, zgodnie z wnioskiem skargi.

W §5 ust. 6 załącznika prawodawca lokalny wskazał, że "wszyscy członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego spotykają się nie rzadziej niż raz na 3 miesiące celem przedstawienia zakresu wsparcia udzielonego przez poszczególne grupy robocze". Zakwestionowany przepis istotnie narusza art. 9a ust. 7 u.p.p.r., który stanowi, że "posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące". Omawiany zapis w sposób istotny zawęża powinności zespołu interdyscyplinarnego, które określa ustawa, albowiem pomija potrzebę odbycia posiedzenia w sytuacji zaistnienia takiej potrzeby (niezależnie od periodycznych posiedzeń nie rzadziej, niż raz na trzy miesiące), a ponadto zawęża cel posiedzeń, wprowadzając kryterium tego celu, czego nie czyni ustawa.

Ponadto gminny uchwałodawca użył zamiast pojęcia "posiedzenia zespołu odbywają się", określenia "wszyscy członkowie zespołu spotykają się", które jest pojęciem wieloznacznym i mniej precyzyjnym. Nie można jednoocznie stwierdzić, czy rada gminy przewidziała oprócz ustawowo określonych posiedzeń zespołu, jeszcze dodatkowe spotkania wszystkich członków", czy tez doszło do tak dalekiej modyfikacji przepisów ustawowych ? Wszystko to stanowi podstawę stwierdzenia nieważności omawianego przepisu załącznika.

§8 ust. 2 załącznika do uchwały stanowi, że "członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz grup roboczych w zakresie niezbędnym do realizacji zadań mogą przetwarzać dane osób dotkniętych przemocą w rodzinie i osób stosujących przemoc w rodzinie, dotyczące: stanu zdrowia, nałogów, wskazań, orzeczeń o ukaranie, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym, bez zgody i wiedzy osób, których dane te dotyczą". Zapis ten zmodyfikował szczegółową regulację ustawową z art. 9c ust. 1 u.p.p.r. w ten sposób, że uogólnił precyzyjną treść tego przepisu. Art. 9c ust. 1 u.p.p.r. wskazuje chociażby, że przetwarzane dane mogą dotyczyć nie tylko osób dotkniętych przemocą w rodzinie i osób stosujących przemoc w rodzinie, ale i osób, co do których istnieje podejrzenie, że są dotknięte przemocą w rodzinie (pkt 1), innych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie z osobą, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie, lub z osobą stosującą przemoc w rodzinie (pkt 2), osób, co do których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie (pkt 3), czy też osób zgłaszających podejrzenie stosowania przemocy w rodzinie oraz świadków przemocy (pkt 4).

Zmodyfikowany przepis ustawy zawiera także szereg kategorii danych podlegających przetwarzaniu, pominiętych w zakwestionowanym §8 ust. 2 załącznika. Brak nadto podstawy prawnej do regulacji przez radę gminy w uchwale tego zagadnienia, dotyczącego bezpośrednio szczególnie wrażliwych danych osobowych.

Do niedozwolonej modyfikacji przepisu ustawy doszło również na gruncie zakwestionowanego §8 ust. 3 załącznika, zgodnie z którym "członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz grup roboczych zobowiązani są do zachowania poufności wszelkich informacji i danych, które uzyskali przy realizacji zadań. Obowiązek ten rozciąga się także na okres po ustaniu członkostwa w Zespole Interdyscyplinarnym lub w grupach roboczych". Art. 9c ust. 2 u.p.p.r. wyraźnie wskazuje, że ww. obowiązek zachowania poufności dotyczy danych uzyskanych przy realizacji zadań, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3 u.p.p.r.. Nieprawidłowe było zatem uogólnienie tego przepisu poprzez wprowadzenie niekonkretnej kategorii bliżej nieokreślonych "zadań".

Zauważyć także należy, że komentowany zapis uchwały posłużył się alternatywą łączną ("(...) po ustaniu członkostwa w Zespole Interdyscyplinarnym lub w grupach roboczych."), podczas gdy ustawodawca posłużył się tu koniunkcją ("(...) po ustaniu członkostwa w zespole interdyscyplinarnym oraz w grupach roboczych.").

Dalej wskazać należy, że skutki całkowicie zbędnego przekonwertowania niektórych przepisów ustawy do postanowień Regulaminu, polegające na wybiórczym, niepełnym i częściowo błędnym powtórzeniu oraz zmianie treści przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie doprowadziły do istotnego naruszenia prawa także w ust. 4 i 5 § 8 załącznika.

Po pierwsze w ust. 4 określa się, że: "przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1, członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz grup roboczych składają Wójtowi Gminy oświadczenie o treści zgodnej z art. 9c ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie". Sąd zwraca uwagę, że w ust. 1 § 8 załącznika nie zostały określone żadne "czynności".

Zgodnie natomiast z art. 9c ust. 3 u.p.p.r. przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3, członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych składają organowi, o którym mowa w art. 9a ust. 2, oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie oraz, że znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym." Poprzez opuszczenie odesłania do zakresu czynności określonych wprost w ustawie, z pewnością kwestionowanej przez Prokuratora normie można zarzucić istotne naruszenie prawa związane z niedopuszczalną, aczkolwiek z pewnością niezamierzoną, modyfikacją istoty normy ustawowej wyrażonej w art. 9c ust. 3 w zw. z art. 9b ust. 2 i 3.

Wreszcie Sąd zgodził się z zarzutem skarżącego, że poprzez wskazanie w §8 ust. 5 załącznika, iż "osoby zaproszone przez Przewodniczącego Zespołu do udziału w pracy Zespołu obowiązuje zasada poufności uzyskanych danych i informacji oraz obowiązek złożenia oświadczenia na zasadach określonych w ust. 4", prawodawca lokalny wykroczył poza upoważnienie ustawowe określone w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Po pierwsze brak jest podstaw do "zapraszania do udziału w pracy w zespole lub grupie roboczej innych osób, poza osobami powołanymi w określonym ustawowo oraz ww. uchwałą trybie do tego zespołu lub grup roboczych. Rada Gminy nie ma także upoważnienia do nakładania obowiązku złożenia oświadczenia o treści wskazanej w art. 9c ust. 3 u.p.p.r. nie tylko na osoby określone w ustawie (obowiązek wynika wprost z ustawy), lecz tym bardziej poza zakres ustawy na inne osoby. Rada może ewentualnie określić tryb i sposób złożenia oświadczenia, w ramach regulacji warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g. Sąd uwzględnił skargę w części i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie jej §3 i §6 pkt 3-7 i 9, a nadto stwierdził nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w zakresie jego §1 ust. 2 i 3, §4 ust. 3 i 6, §5 ust. 6 oraz §8 ust. 2 - 5. W pozostałej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.