Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 15 czerwca 2011 r. Ch. z o.o. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], określający zakres oddziaływania na środowisko podnosząc, że SKO w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. ([...]) stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2007 r. ([...]) o dopuszczalnym poziomie hałasu, tj. decyzji poprzedzającej wydanie decyzji z [...] marca 2008 r. Wg skarżącego decyzja z [...] marca 2008 r. dotknięta jest kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w [...] na podstawie art. 362 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 Kpa uznając, że decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2008 r. Kolegium podkreśliło, że wcześniejsze stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie ustalenia dopuszczalnych poziomów hałasu poza zakładem Ch. z o.o. nie powoduje automatycznie, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2008 r. także dotknięta jest wadą nieważności.
Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. ww. Spółka wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. SKO w [...], decyzją dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 362 ust. 1 i 2 ww. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] października 2011 r., wywodząc że brak podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2008 r.
W skardze na powyższą decyzję Spółka wniosła o jej uchylenie w całości decyzji SKO z [...] grudnia 2011 r. i uchylenie poprzedzającej ją decyzji z [...] listopada 2012 r., zarzucając naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 Kpa) poprzez jego niezastosowanie, pomimo tego, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2008 r. została wydana bez podstawy prawnej, a jednocześnie z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 362 ust. 1 pkt 1, art., 362 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 113 - 115a ustawy z dnia 27 kwietnia 2011 r. oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i art. 7 Kpa; art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 127 § 3 Kpa w zw. z art. 127 § 3 i art. 140 Kpa w zw. z art. 8 Kpa poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentacji skarżącego zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy natomiast wynika, że przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2008 r. - [...]- której dotyczył wniosek z [...] czerwca 2011 r. wszczynający postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, określając zakres ograniczenia oddziaływania zakładu Ch. z o.o. przy ul. [...]w [...] na środowisko ma ścisły związek z wcześniejszą decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2007 r. - [...] o dopuszczalnym poziomie hałasu w środowisku. Z uzasadnienia decyzji z [...] marca 2008 r. expressis verbis wynika, że u podstaw tej decyzji legła decyzja z [...] grudnia 2007 r. - [...].
Z akt wynika także, że w odniesieniu do drugiej z ww. decyzji tj. decyzji z [...] grudnia 2007 r. - decyzją z [...] lutego 2011 r. [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 113,114,115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 z późn. zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku z dnia 14 czerwca 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 120, poz. 826), oraz art. 104 § 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 1 Kpa stwierdziło jej nieważność.
W tej sytuacji należało rozstrzygnąć czy stwierdzenie nieważności decyzji, na której oparto inną decyzję zależną, jest podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji jak wskazuje strona skarżąca na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, czy też stanowi przesłankę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 Kpa tak jak to wskazano w zaskarżonej decyzji. Innymi słowy należało wyjaśnić jaki wpływ wywiera stwierdzenie nieważności decyzji, na której oparto inną decyzję zależną. Dotyczy to sytuacji, gdy następuje ciąg zdarzeń prawnych, w których jedna decyzja, będąca podstawą wydania ostatecznej decyzji zależnej, została w wyniku stwierdzenia wystąpienia przesłanki określonej w art. 156 Kpa usunięta z obrotu prawnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym w tym zakresie pojawiły się dwa odmienne stanowiska.
Według pierwszego poglądu "stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana inna decyzja (zależna), nie stanowi podstawy z art. 145 §1 pkt 8 Kpa do wznowienia postępowania w stosunku do tej drugiej decyzji (zależnej), lecz stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 §1 pkt 2 Kpa), gdyż stwierdzenie nieważności decyzji powoduje skutki prawne z mocą ex tunc, a uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania - ex nunc", (wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 422/10 i wyrok NSA z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 825/10).
Drugi pogląd został wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 sierpnia 1999 r., sygn. akt IV SA 36/99; z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt II OSK 101/05; z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1880/06; z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 901/08. Naczelny Sąd Administracyjny uznał w nich, że stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o którą została wydana decyzja zależna, stanowi przesłankę wznowienia postępowania na podstawie: art. 145 §1 pkt 8 Kpa i nie prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej. Stanowisko to było konsekwentnie podtrzymywane przed 2004 r. przez Sąd Najwyższy (por. wyrok SN z dnia 17 grudnia 1993 r., sygn. akt III ARN 50/93, wyrok SN z dnia 5 lipca 1996 r., sygn. akt III ARN 21/96).
Podobne rozbieżności istniały także w doktrynie. Wszystkie powyższe rozbieżności i wątpliwości zostały zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ostatecznie rozstrzygnięte i usunięte uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. I OPS 2/12 który zajął stanowisko, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa.
Nie powtarzając w tym miejscu zasługującej na oczywistą aprobatę argumentacji Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionej w uzasadnieniu przywołanej uchwały, należało więc uznając skargę za zasadną na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisem art. 135 tej ustawy orzec jak w sentencji wyroku, rozstrzygnięcie w pkt 2 opierając na przepisie art. 152 tej ustawy, natomiast rozstrzygnięcie w pkt 3 opierając na przepisach art. 200 ww. ustawy oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).
Wskazanie co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia niniejszej wyroku którego ocena i wskazania po myśli art. 153 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. są dla organu wiążące; w szczególności rzeczą organu będzie rozstrzygnięcie sprawy mając na uwadze przywołaną uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego I OPS 2/12 z 13 listopada 2012 r.